Shiromani Gurdwara Parbandhak Committee, Amritsar Punjab India
Hukamnama | Ardas | Books Information | Sarai Information | Online Publication | SGPC News | | Time Schedule | | Historical Dates |Qilas


Home
The SGPC
Sikhism
Ten Gurus
Harmandir Sahib
Historical Gurdwaras
Historical Dates
Rehat Maryada
Photo Gallery
Gurpurbs
Contact
Email



 

 

 

 

jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI kmytI v`loN sk`qrW dy mihkimAW ’c v`fI r`do bdl
AMimRqsr: 22 meI- jQydwr Avqwr isMG pRDwn sRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN SRomxI kmytI dy pRbMD nUM hor sucwrU qy pwrdrSI FMg nwl clwaux leI sk`qrW dy mOjUdw mihkimAW ’c v`fI r`dobdl kIqI geI[
s.dlmyG isMG sk`qr pwsoN gurduAwrw swihbwn sYkSn -85 qy Amlw SwKw dw mihkmW vwps lY ky iehnW nUM gurduAwrw swihbwn sYkSn -87 dy nwl-nwl sports, pblIkySn, pRYsW qy is`K-ieiqhws rIsrc borf dw mihkmW sONipAw igAw hY[
s.qrlocn isMG sk`qr nUM iv`idAk sMsQwvW dy nwl-nwl tRst, Amlw SwKw, d&qr Aqy pRbMDkI mwmly dw smu`cw kwrj Bwg sONipAw igAw hY, iesy qrHW s.rUp isMG sk`qr nUM gurduAwrw swihbwn sYkSn -85 dw smu`cw kwrj Bwg id`qw igAw hY qy s.sqbIr isMG sk`qr pihlW dI qrHW Drm pRcwr kmytI dw kMm-kwj vyKxgy[

 

bwbw rwm isMG sINGVy vwilAW v`loN CwieAwvwn dI syvw SurU
AMimRqsr: 22 meI- rUhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb qoN vwpsI qy sMgqW dI su`K shUlq leI drSnI ifaUVI kol gurduAwrw lwcI byr qIk dy eyrIey nUM kvr krn leI Ardws auprMq s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy gRMQI isMG swihb igAwnI jgqwr isMG luiDAwxy vwly Aqy bwbw rwm isMG sINGVw krnwl vwilAW v`loN bwbw mihl isMG ny CwieAwvwn dI syvw SurU kIqI[
s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSn krn leI rozwnw hzwrW sMgqW AwauNdIAW hn[ m`Qw tykx leI drSnI ifaUVI qoN A`gy pul au`pr kwPI dyr ieMqjwr krnw pYNdw hY[ grmI Aqy brswq dy mOsm dOrwn sMgqW nUM kwPI muSkl pyS AwauNdI sI[ sMgqW dI ies muSkl nUM iDAwn ’c r`KidAW su`K-shUlq leI jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny pul au`pr CwieAwvwn lgvwaux dw Aihm PYslw kIqw qy ies dI kwrsyvw bwbw rwm isMG sINGVy vwilAW nUM sONpI geI, ijMnHW v`loN ieh syvw kIqI geI qy hux s`cKMf sRI hirmMdr swihb qoN vwpsI smyN drSnI ifaUVI qoN gurduAwrw lwcI byr qIk CwieAwvwn dI syvw SurU kIqI geI hY[
ies mOky s.rUp isMG sk`qr, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mYnyjr s.pRqwp isMG, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, s.sk`qr isMG ieMcwrj PlwieMg, s.jiqMdr isMG cIP gu:ieMspYktr, s.guirMdr isMG AYfI:mYnyjr, s.gurw isMG mIq mYnyjr, s.suKijMdr isMG jy.eI., bIbI minMdr kOr bydI muMbeI, s.rivMdr isMG, s.prmIq isMG qy s.jsivMdr isMG cMfIgVH, s.sqnwm isMG slUjw, bIbI prmjIq kOr slUjw Aqy s.krnYl isMG Awid mOjUd sn[

 

kyNdrI Kurwk sk`qr sRI suDIr kumwr ny s`cKMf sRI hirmMdr swihb ivKy m`Qw tyikAw
AMimRqsr: 18 meI- kyNdrI Kurwk sk`qr sRI suDIr kumwr ny rUhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb m`Qw tyikAw qy srb`q dy Bly leI Ardws kIqI[ ies mOky sRI suDIr grg fwierYktr PUf kwrporySn AwP ieMfIAw (auqr Bwrq), sRI nIl kMT jnrl mYnyjr PUf kwrporySn AwP ieMfIAw, pMjwb, sRI Aruxw clm jnrl mYnyjr kuAwltI kMtrol qy s. sqvMq isMG jOhl fwierYktr pMjwb vI aunHW dy nwl mOjUd sn[
s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSn krn auprMq kyNdrI Kurwk sk`qr sRI suDIr kumwr SRomxI kmytI dy dPqr ‘c s. dlmyG isMG K`tVw sk`qr nUM imlx pu`jy[ s. K`tVw ny aunHW nUM jI AwieAW kihMidAW s`cKMf sRI hirmMdr swihb dw mwfl, isropwE qy ikqwbW dw sYt dy ky snmwinq kIqw[
ies mOky s. gurbcn isMG mIq sk`qr, s. kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI, s. AMimRqpwl isMG sUcnw AiDkwrI, s. jspwl isMG AYfiminstrytr ieMtrnY~t ivBwg, s. su`Kw isMG fwtw AYNtrI Eprytr Awid mOjUd sn[

 

pwrlImYNt mYNbrW ny s`cKMf sRI hirmMdr swihb m`Qw tyikAw
AMimRqsr: 18 meI- mYNbr pwrlImYNt sRI rijMdr Agrvwl auqr pRdyS, sRI pRdIp tmtw Aqy sRI ASok Argl auqrwKMf ny rUhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb ivKy pirvwrW smyq m`Qw tyikAw qy s. AMimRqpwl isMG sUcnw AiDkwrI pwsoN ieiqhws bwry fUMGI idlcspI nwl jwxkwrI pRwpq kIqI[
auprMq s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy sUcnw kyNdr ivKy s. mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb ny aunHW nUM isropwE Aqy ikqwbW dw sY~t dy ky snmwinq kIqw[ sUcnw kyNdr ivKy tI.vI. cYnlW dy irportrW nwl g`lbwq kridAW aunHW ikhw ik auh sMsdI rwj BwSw dI mIitMg ‘c ih`sw lYx leI AMimRqsr Awey sn Aqy s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSn krn dI aunHW dI idlI qmMnw sI[ ies leI auh Awpxy pirvwrW nUM nwl lY ky Awey hn[ aunHW ikhw ik SWqI dy Gr s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy pirvwrW smyq drSn krky aunHW KuSI mihsUs hoeI hY[ aunHW ikhw ik s`cKMf sRI hirmMdr swihb jI dy cwr drvwzy qy ieiqhws bwry jwxkwrI imlx nwl Awpxy Awp nUM vfBwgy smJdy hn ik ieh iek Aijhw AsQwn hY ijQy hryk Drm dw ienswn drSn kr skdw hY[ aunHW ikhw ik aunHW nUM is`K ieiqhws nwl sbMDq ikqwbW id`qIAW geIAW hn qy ijnHW nUM auh zrUr pVHngy[ aunHW SRomxI kmytI v`loN imly ipAwr qy siqkwr bdly s. mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb dw DMnvwd kIqw[
ies mOky s. kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI, s. jsivMdr isMG sUcnw AiDkwrI Awid mOjUd sn[

 

SRomxI kmytI v`loN srihMd &qih idvs gurduAwrw sRI &qihgVH swihb ivKy SrDw-Bwvnw nwl mnwieAw igAw
ShId kOm dw srmwieAw huMdy hn- jQydwr Avqwr isMG
&qihgVH swihb: 14 meI- sRI gurU goibMd isMG qoN QwpVw pRwpq, is`K rwj dy pihly nwiek bwbw bMdw isMG bhwdr v`loN kIqI srihMd &qih nUM smripq &qih idvs SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN ShIdW dI DrqI gurduAwrw sRI PqihgVH swihb ivKy SrDw-Bwvnw nwl mnwieAw igAw[ sRI AKMfpwT swihb jI dy Bog auprMq BweI hrpwl isMG mu`K gRMQI gurduAwrw sRI &qihgVH swihb ny Ardws kIqI qy dIvwn tofr m`l hwl ivKy BweI ieMdrjIq isMG bMby vwly hzUrI rwgI s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy jQy v`loN ielwhI bwxI dy kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl kIqw[
ies mOky sMgqW dy ivSwl iek`T nUM sMboDn kridAW jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny bwbw bMdw isMG bhwdr dw is`K ieiqhws iv`c Aihm rol sbMDI d`sidAW ikhw ik bwbw bMdw isMG bhwdr is`K ieiqhws dw auh sUrbIr XoDw hY, ijs dI AgvweI iv`c ^wlsw pMQ ny pMjwb iv`c is`K rwj kwiem krky nvW ieiqhws isrijAw[ sRI gurU goibMd isMG jI qoN QwpVw lY ky &qih nUM p`ly bMnH jd auh nMdyV qoN pMjwb v`l rvwnw hoieAw qW sonIpq, kYQl, smwxw, kpUrI Aqy sFOry nUM pYrW Q`ly ilqwV ky muglW dy Aihm kyNdr srihMd dI ie`t nwl ie`t KVkwauNidAW Fih-FyrI kr id`qw qy Coty swihbzwdy bwbw jorvr isMG, bwbw Pqih isMG qy mwqw gujr kOr jI dI lwswnI Shwdq dw bdlw lY ky &qih dy ^wlseI inSwn Julw id`qy[ auhnW ikhw ik sRI gurU goibMd isMG jI pwsoN bwbw bMdw isMG bhwdr nUM imlI &qih dI AsIs sdkw pMjwb iv`c Aijhw ienklwb pYdw hoieAw ik kuJ hI smyN iv`c mugl rwj dy mihl Fih-FyrI ho gey[
jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik 12 meI 1710 eI: nUM c`pVicVI dy mYdwn ’c donW dlW iv`c zordwr mukwblw hoieAw[ ies iBAwnk lVweI iv`c sUbydwr vzId Kwn mwirAw igAw[ vzId Kwn dy mrn nwl bwkI mugl &OjW mYdwn C`f ky dOV geIAW qy srihMd &qih ho geI[ ies &qih nUM auh vwihgurU dI bKiSS smJdy sn[ aunHW ikhw ik 14 meI 1710 eI: nUM ^wlsweI POjW srihMd Sihr AMdr dwKl ho geIAW[ Kwlsy dy mnW iv`c swihbzwidAW dI Shwdq dI Xwd qwjw ho au`TI, ies hwlq iv`c aunHW dy jzbwqW nUM rok skxw koeI sOKI g`l nhI sI[ srihMd muglW dI qwkqvr sqHw dy kyNdrW iv`coN ie`k Aihm kyNdr sI[ ijs nUM ^wlsy ny Kqm kr id`qw[ jQydwr Avqwr isMG ny ieiqhwsk hvwilAW dw ijkr kridAW ikhw ik pMjwb vwsIAW iv`c rwj krn dw zzbw pYdw krn leI bwbw bMdw isMG bhwdr ny pMjwb iv`c gurU nwnk qy gurU goibMd isMG dy nwm dw is`kw jwrI kIqw[ ijs nwl is`K dunIAW dy nkSy qy pihlI vwr rwjnIiqk qwkq vjoN auBr ky swhmxy Awey[ auhnW ikhw ik ‘srihMd &qih idvs’ ^wlsw pMQ iv`c zulmI qwkqW iKlw& sMGrS krn dI cyqnw pYdw krn dw Aihm Avsr hY[ aunHW ikhw ik 2016 iv`c bwbw bMdw isMG bhwdr dI 300 swlw ShId SqwbdI iesy AsQwn qy v`fI p`Dr qy mnweI jwvygI[ ies sbMDI nMdyV swihb qoN sRI PqihgVH swihb qIk Aqy gVHI gurdws nMgl qoN id`lI qIk ngr kIrqn k`Fy jwxgy[ aunW ikhw ik is`K kOm dw ieiqhws hI kurbwnIAW BirAw hY qy bwbw bMdw isMG bhwdr nUM Awpxy imSn qoN iQVkwaux leI muglW v`loN aus dw mws noicAw igAw qy aus dy cwr swlw pu`qr bwbw AjY isMG dw idl k`F ky bwbw bMdw isMG bhwdr dy mUMh iv`c pwieAw igAw, pRMqU gurU dy isMG ny sIA nhIN kIqI[ aunHW ikhw ik smwj iv`coN piqqpuxw, nSy Aqy smwijk kurIqIAW nUM dUr krn leI smUh iDrW nUM pRbl loV hY[ jQy:Avqwr isMG ny smUh inhMg isMG jQybMdIAW, pRbMDkW qy is`K sMgqW dw Pqih mwrc qy Dwrimk smwgm ’c Swml hox krky DMnvwd vI kIqw[
ies mOky qKq sRI kysgVH swihb dy jQydwr isMG swihb igAwnI qrlocn isMG, swbkw AYm.pI. s.pRym isMG cMdUmwjrw Awid ny vI sMboDn kIqw[ mMc dI syvw igAwnI hrpwl isMG hY`f gRMQI gurduAwrw sRI PqihgVH swihb ny inBweI[
ies mOky s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy gRMQI isMG swihb igAwnI jgqwr isMG (luiDAwxy vwly), , SRomxI kmytI swbkw pRDwn pRoPYsr ikRpwl isMG bMfUgr, s.krnYl isMG pMjolI AMiqRMg mYNbr SRomxI kmytI, s.rxDIr isMG qy s.rwmidAwl isMG inrmwxw mYNbr SRomxI kmytI, s.jsvMq isMG qwn swbkw mYNbr SRomxI kmytI, SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy sk`qr s.dlmyG isMG K`tVw qy s.sqbIr isMG, mIq sk`qr s.suKdyv isMG BuUrwkohnw, s.prmjIq isMG sroAw qy s.BuipMdrpwl isMG, s.DrimMdr isMG au`Bw fwierYtr AYjUkySn, pblIistI ivBwg dy ieMcwrj s.kulivMdr isMG rmdws, s.privMdr isMG, gurduAwrw sRI PqihgV swihb dy mYnyjr s.jspwl isMG qoN ielwvw v`fI ig`xqI ’c is`K sMgqW hwzr sn[

 

kYNsr pIVHq mrIjW dy byhqr ielwj leI SRomxI kmytI hr sMBv koiSS krygI- jQy.Avqwr isMG
AMiqRMg kmytI dI iek`qrqw ’c ley Aihm &Ysly
AMimRqsr 10 meI- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy mu`K d&qr ’c nvyN pRbMDI blwk dy iek`qrqw hwl ivKy AMiqRMg kmytI dI Aihm bYTk hoeI ijs iv`c tr`st ivBwg qy Amlw SwKw, sYkSn (85) Aqy sYkSn (87) dy gurduAwrw swihbwn nwl sbMDq msilAW dw srlIkrn kIqw igAw[

iek`qrqw iv`c s.rGUjIq isMG krnwl sInIAr mIq pRDwn, s.kyvl isMG jUnIAr mIq pRDwn, s.suKdyv isMG BOr jnrl sk`qr, s.rijMdr isMG mihqw, s.gurbcn isMG krmUMvwl, s.rwmpwl isMG bihxIvwl, s.krnYl isMG pMjolI, s.inrmYl isMG jOlW, s.surjIq isMG gVHI, s.Bjn isMG Syrig`l qy s.mMgl isMG AMiqRMg mYNbr Swml hoey[

iek`qrqw smyN ley gey PYsilAW sbMDI p`qrkwrW nwl g`lbwq kridAW jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny ikhw ik s`cKMf sRI hirmMdr swihb sRI drbwr swihb dI mlkIAqI jgHw DrmSwlw cwnx isMG gyt Kzwnw AMimRqsr ivKy iqMn mMjly stwP kuAwtr bnwaux nUM pRvwngI idqI geI hY[ qKq sRI kysgVH swihb sRI AnMdpur swihb nwl AtYc gurduAwrw sRI ibBOr swihb nMgl ivKy sMgqW dI shUlq leI hor nvyN kwaNUtr kVwih pRSwid Aqy joVw-Gr bxwey jwxgy[ aunHW ikhw ik gurduAwrw sRI B`Tw swihb kotlw inhMg (ropV) dI slwnw Awmdn 2 korV 50 l`K qoN au`pr hox krky ey.kYtwgrI dw drzw id`qw igAw hY Aqy gurduAwrw sRI Cyhrtw swihb leI 125 ky.vI. dw nvW jnrytr KRId krn dI pRvwngI id`qI geI hY[ SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy ieMtrnY`t ivBwg dI ieMtrnY`t pRxwlI nUM hor sucwrU FMg nwl clwaux leI nvyN isry qoN nY`t vrikMg krn nUM pRvwngI id`qI geI hY Aqy s`cKMf sRI hirmMdr swihb sRI drbwr swihb dy sRI gurU rwmdws jI invws ivKy Tihrn vwly XwqrUAW dy SuD pwxI pIx leI 500 lItr dI smr`Qw vwlw Awr.E. lgwaux nUM vI pRvwngI id`qI geI hY[ aunHW d`isAw ik s.gurmIq isMG spu`qr sv:s.gurdIp isMG DrmI POjI ipMf bhwdrpur rjoAw (gurdwspur) nUM shwieqw id`qI geI hY[ iesy qrHW bIbI gurpRIq kOr qy bIbI AmndIp kOr dMgw pIVHq hox krky pVHweI jwrI r`Kx leI shwieqw id`qI geI hY[

aunHW ikhw ik SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI kYNsr pIVHq mrIjW dI idl Kol ky mdd kr rhI hY qy kYNsr pIVqW dy byhqr ielwj leI sRI gurU rwmdws hspqwl v`lw dy kYNsr XUint ivKy jldI hI qkrIbn 12 kroV rupey dI lwgq vwlI lInIAr AYksIlytr mSIn lgweI jw rhI hY, ijs leI 4 kroV rupey s`cKMf sRI hirmMdr sRI drbwr swihb sRI AMimRqsr qoN mSIn leI shwieqw rwSI dyxI pRvwn kIqI hY[ aunHW ikhw ik ies mSIn nwl mrIz dI ryfIE QrYpI is`DI kYNsr vwlI jgHw qy hI kIqI jw skdI hY[ aunHW ikhw ik bhuq jldI hI gurU rwmdws mYfIkl kwlj AMimRqsr dIAW AYm.bI.bI.AYs. leI 100 qoN v`D ky 150 sItW hoxgIAW[ pRoPYsr divMdrpwl isMG Bu`lr sbMDI p`qrkwrW v`loN pu`Cy suvwl dy juAwb iv`c aunHW ikhw ik SRomxI kmytI pRoPYsr Bu`lr nUM suxweI geI PWsI dI sjw dw ivroD krdI hY qy hr iensw& psMd rwhIN pRoPYsr Bu`lr dI sjw muAwPI leI koiSS kr rhI hY[ aunHW ikhw ik jrmn srkwr v`loN Bwrq dI srkwr qy pRoPYsr Bu`lr dI sjw muAwPI leI dbwA pwauxw cMgw kdm hY[ aunHW ikhw ik jykr 34 is`KW dy kwql kSorI lwl dIAW 7 PWsIAW muAwP kIqIAW jw skdIAW hn qW pRoPYsr Bu`lr dI ikauN nhIN? aunHW ikhw ik jUn 1984 dy hmly smyN s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy sony dy p`qirAW nUM l`gIAW golIAW dy inSwn vwly p`qry SRomxI kmytI v`loN sWB ky r`Ky gey hn[

aunHW ikhw ik bIbI suimqrW pqnI s.drSn isMG vwsI FwbvwlI iProzpur ny 16 eykV 16 mrly jmIn ijs iv`c 3 motrW bor smyq kunYkSn gurduAwrw gurUsr jwmnI swihb bjIdpur nUM dwn vjoN id`qI hY[ iesy qrHW gurduAwrw byr swihb sulqwnpur loDI kpUrQlw nUM bIbI mihMdr kOr supqnI sv:s.svrn isMG ipMf Kojyvwl ny pMjwb tYknIkl XUnIvristI qy swieMsistI dy swhmxy bhu-kroVI qkrIbn cwr eykV jmIn dwn vjoN idqI hY, ijs dw kbjw pRwpq kr ilAw hY[

A`j dI iek`qrqw iv`c s.dlmyG isMG, s. rUp isMG qy s.qrlocn isMG sk`qr, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.idljIq isMG bydI, s.mihMdr isMG AwhlI qy s.blivMdr isMG jOVwisMGw vDIk sk`qr, s.suKdyv isMG BUrwkohnw, s.kyvl isMG qy s.prmjIq isMG sroAw mIq sk`qr, s`cKMf sRI hirmMdr swihb sRI drbwr swihb dy mYnyjr s.jvwhr isMG qy s.pRqwp isMG, pblIistI ivBwg dy ieMcwrj s.kulivMdr isMG rmdws, ieMcwrj s.prmdIp isMG, s.ibAMq isMG, s.suKbIr isMG, s.qrivMdr isMG qy s.hrijMdr isMG, suipRMtYNfYNt s.hrimMdr isMG mUDl, shwiek suipRMtYNfYNt s.mlkIq isMG bihVvwl, s.blivMdr isMG fwierYktr sports, kyNdrI is`K Ajwieb-Gr dy ikaUrytr s.iekbwl isMG muKI, s.hrpRIq isMG mIq mYnyjr, suprvweIjr s.gurcrn isMG, s.gurnwm isMG qy s.qijMdr isMG Awid hwjr sn[

 

SRomxI kmytI v`loN s`jx kumwr nUM brI kIqy jwx ivru`D ivSwl ros mwrc kIqw igAw
kyNdr srkwr is`KW dy kwqlW nUM bcw rhI hY- rijMdr isMG mihqw
AMimRqsr 4 meI- nvMbr 1984 ’c id`lI qy hor rwjW iv`c is`K nslkuSI krvwaux vwly mu`K doSI s`jx kumwr nUM kVkVfumw Adwlq v`loN swP brI kIqy jwx ivru`D jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy inrdySW Anuswr SRomxI kmytI v`loN s.rijMdr isMG mihqw AMiqRMg mYNbr SRomxI kmytI Aqy s.dlmyG isMG sk`qr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dI AgvweI ’c dPqr SRomxI kmytI (qyjw isMG smuMdrI hwl) qoN hwl gyt qIk ivSwl ros mwrc kIqw qy hwlgyt cONk ’c bYT ky Drnw idMidAW ‘siqnwm vwihgurU’ dw jwp kIqw[
hwl gyt dy bwhr Drnw dyNidAW p`qrkwrW nwl g`lbwq kridAW s.rijMdr isMG mihqw AMiqRMg mYNbr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny ikhw ik jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy inrdySW Anuswr A`j SRomxI kmytI dy smUh mulwzmW qy AMimRqsr Sihr dy mYNbr swihbwn qy sMgqW dy sihXog nwl 1984 ’c is`K nslkuSI krn vwly mu`K doSI s`jx kumwr nUM kVkVfumw Adwlq v`loN swP brI krn nwl iek vwr Pyr is`K ihrdy vlUMDry gey hn qy 29 swl purwxy irsdy j^m dubwrw A`ly ho gey hn[ aunHW ikhw ik G`t igxqI is`K BweIcwry iKlwP ieh swrw kuJ kyNdr dI kWgrs srkwr dy ieSwry qy ho irhw hY ikauNik 1984 ivc jdoN is`K nslkuSI kIqI geI sI audoN vI kyNdr ’c kWgrs dI srkwr sI qy hux vI kWgrs srkwr hI hY[ aunHW ikhw ik Adwlq v`loN mu`K doSI s`jx kumwr nUM brI krn iv`c kyNdr srkwr dw h`Q hY, ikauNik kWgrs srkwr ny s`jx kumwr, jgdIS tweItlr qy AYc.ky.AYl.Bgq vrigAW nUM is`K nslkuSI krvwaux bdly sjw dyx dI bjwey vzIrIAW dy ky invwijAw sI[ aunHW ikhw ik Adwlq v`loN s`jx kumwr nUM sbUqW dI Gwt kih ky brI krn nwl ie`k vwr iPr ieh g`l swbq ho geI hY ik ies dyS iv`c dohry kwnUMnI mwpdMf Apnwey jWdy hn qy Adwlq dy ies PYsly nwl is`K BweIcwry dw inAW pRxwlI qoN ivSvws Kqm hox iknwry hY, ’qy ieho kwrn hY ik dyS-ivdySW ’c l`KW is`K Adwlq dy PYsly ivruD ros muzwhry kr rhy hn[
aunHW ikhw ik 1984 ’c iek`lI dyS dI rwjDwnI id`lI iv`c hI 3 hzwr qoN v`D is`KW dw kql hoieAw, Gr swVy gey, jwiedwdW lu`t leIAW[ jykr s`jx kumwr vrgy doSI nhIN hn qW iPr srkwr qy inAW pRxwlI d`sy ky by-doSy qy inh`Qy is`KW dw kql kOx kr igAw? aunHW ikhw ik ijMnHW icr qIk is`KW nUM inAW nhIN imldw s`jx kumwr vrgy kwqlW nUM sjw nhIN imldI aunHW icr is`K cYn nwl nhIN bYTxgy[
ros mwrc dI rvwngI qoN pihlW s.dlmyG isMG sk`qr SRomxI kmytI ny ros mwrc dI rUpryKw bwry ivsQwr nwl jwxkwrI id`qI qy ApIl kIqI ik siqnwm vwihgurU dw jwp kridAW hI sm`ucI sMgq ros mwrc krygI[
ies mOky BweI mnjIq isMG, s. mgivMdr isMG KwpVKyVI, s. hrjwp isMG sulqwnivMf, s. surjIq isMG iB`tyivf, s.ibkrmjIq isMG kotlw qy s.bwvw isMG gumwnpurw mYNbr SRomxI kmytI, s. rUp isMG, s. sqbIr isMG sk`qr, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s. hrBjn isMG mnwvW, s. rxjIq isMG qy s. blivMdr isMG jOVw AYfI: sk`qr, s. ibjY isMG, s. kyvl isMG, s. jspwl isMG, s. jgjIq isMG, s. sMqoK isMG, s. gurcrn isMG GirMfw, s. AMgryz isMG, s.suKdyv isMG BUrwkohnw, s. BuipMdrpwl isMG qy s. gurbcn isMG mIq sk`qr, s.pRqwp isMG mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb sRI drbwr swihb, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI, s. hrimMdr isMG mUDl suipMRtYNfYNt, s. mlkIq isMG shwiek suipMRtYNfYNt, s.guirMdr isMG AYfI:mYnyjr, s. iekbwl isMG muKI ikaurytr kyNdrI is`K Ajwieb Gr, s.AmrbIr isMG Fot kONslr, SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI, Drm pRcwr kmytI qy sRI drbwr swihb dy smu`cy stwP qoN ielwvw is`K sMgqW Swml sn[

 

SRomxI kmytI v`loN ros mwrc 3 dI bjwey A`j 4 meI nUM- sk`qr qyjw isMG smuMdrI hwl qoN hwlgyt qIk hovygw ros mwrc
AMimRqsr 3 meI- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN s.rijMdr isMG mihqw AMiqRMg mYNbr SRomxI kmytI Aqy s.dlmyG isMG sk`qr sRomxI kmytI dI AgvweI ’c dPqr SRomxI kmytI (qyjw isMG smuMdrI hwl) qoN koqvwlI qIk 3 meI nUM kIqw jwx vwlw ros mwrc jrUrI kwrnW krky mulqvI kr id`qw igAw, qy hux ieh ros mwrc 4 meI nUM svyry 11 vjy hwl gyt qIk k`iFAw jwvygw[
dPqr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI qoN jwrI pRYs rlIz ’c jwxkwrI dyNidAW s.dlmyG isMG K`tVw sk`qr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny d`isAw ik nvMbr 1984 ’c is`K nslkuSI dy mu`K doSI s`jn kumwr nUM id`lI dI kVkVfumw Adwlq v`loN brI krn dy ros vjoN A`j 3 meI nUM SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN dPqr SRomxI kmytI (qyjw isMG smuMdrI hwl) qoN koqvwlI qIk ros mwrc kIqw jwxw sI, ijs iv`c AMimRqsr dy smUh SRomxI kmytI mYNbr swihbwnW v`loN SmUlIAq kIqI jwxI sI[ ieh ros mwrc jrUrI kwrnW krky mulqvI kr id`qw igAw jo hux 4 meI nUM svyry 11 vjy dPqr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI (qyjw isMG smuMdrI hwl) qoN hwl gyt qIk k`iFAw jwvygw qW jo dyS dI srkwr dy kMnW qIk ienswP leI Avwj phuMc sky[

 

Adwlq v`loN s`jn kumwr nUM brI krnw mMdBwgw- jQy.Avqwr isMG
AMimRqsr 30 ApRYl :- jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny 1984 ’c id`lI is`K kqlyAwm dy krUr vrqwry nUM mnu`Kqw dy nwm qy v`fw klMk d`sidAW ikhw ik is`K nslkuSI dy doSIAW iv`coN kWgrsI nyqw s`jn kumwr nUM ijs qy id`lI dy CwauxI ielwky ’c pMj is`KW dy mwry jwx dw kys sI nUM kVkVfUumw Adwlq v`loN brI krn vwlw PYslw bhuq hI mMdBwgw qy is`KW nUM inAW qoN vWJw krn vwlw hY[ Adwlq dy ies PYsly nwl is`K BweIcwry iv`c ie`k vwr iPr dyS dI inAW pRxwlI pRqI SMky KVy krn dy brwbr hY[
p`qrkwrW nwl g`lbwq kridAW jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik 1984 qoN lY ky A`j qIk hryk is`K dI jubwn qy hY ik id`lI iv`c hzwrW by-gunwh is`KW nUM kql krvwaux leI hjUm dI AgvweI kWgrs dy iehnW do v`fy AwgU jgdIS tweItlr qy s`jn kumwr ny hI kIqI sI qy qkrIbn 28 swl dw lMmw Arsw bIq jwx dy bwvjUd vI dMgwkwrIAW dI AgvweI krn vwly iksy vI AwgU nUM sjw nhIN imlI ijs krky is`K BweIcwry iv`c inAW pRxwlI pRqI ivSvwS Gtdw jw irhw hY[ aunHW ikhw ik jykr ieh lok byksUr hn qW iPr hzwrW is`KW dw kwql kOx hY?
aunHW ikhw ik hYrwnI dI g`l hY ik jykr dyS dy bwrfr qy golI Kwx dI jrUrq hovy qW sB qoN pihlW is`K dw sInw A`gy huMdw hY[ jykr dyS dy AMn BMfwr Brn dI g`l Awvy qW vI pMjwb dy imhnqI ikswn Brn, jykr dyS leI kurbwnIAW dI jrUrq sI qW auh vI A`sI PIsdI qoN v`D is`KW dy ih`sy AweIAW[ pr jykr is`KW nUM ikDry ienswP dI jrUrq pY jwvy qW auQy sbUqW dI Gwt kih ky is`KW dw Gwx krn vwly lokW nUM brI kr id`qw jWdw hY[ aunHW ikhw ik ie`k pwsy pRoPYsr divMdrpwl isMG Bu`lr nUM puls ihrwsq iv`c idqy ibAwnW dy ADwr qy PWsI lwieAw jw irhw hY, jdoN ik aus iKlwP 133 gvwhW iv`co iksy ny vI ausdI SnwKq nhIN kIqI[ dUjy pwsy 34 is`KW dw kwql ikSorI lwl ijs nUM 7 PWsIAW dI sjw suprIm kort ny suxweI hovy aus dIAW 7 PWsIAW dI sjw nUM muAwP krky aumr kYd ’c qbdIl kIqw jwvy qy aumr kYd vI Gtwaux bwry ivcwr hovy, pr 1984 dy kqlyAwm krn vwly hjUm dI AgvweI krn vwilAW nUM gvwh Bugqx dy bwvjUd sbUqW dI Gwt kih ky s`jn kumwr nUM brI kIqw jWdw hY ieh sB kuJ is`KW pRqI dohry mwpdMf hn[ dyS ie`k hY pr inAW v`Krw-v`Krw hY, ies leI dyS dI srkwr nUM cwhIdw hY ik is`KW nUM inAW dyx[

 

s.suKbIr isMG mUlyc`k suipRMtNYfYNt Drm pRcwr kmytI nUM syvw mukq hox qy in`GI vdwiegI
AMimRqsr 30 ApRYl :- Drm pRcwr kmytI (SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI) dy suipRMtYNfYNt s.suKbIr isMG mUlyc`k nUM syvw mukq hox qy dPqr v`loN pwrtI krky in`GI ivdwiegI id`qI geI[
ivdwiegI pwrtI smyN s.qrlocn isMG qy s.siqbIr isMG sk`qr, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.mihMdr isMG AwhlI AYfISnl sk`qr SRomxI kmytI qy s.gurcrn isMG GirMfw mIq sk`qr ny s.suKbIr isMG mUlyc`k dI pRsMsw kridAW ikhw ik iehnW ny AwpxI ijMdgI dw lMmW smW SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ’c gujwirAw hY[ ieh 1985 ’c bqOr klrk BrqI hoey sn qy iehnW SRomxI kmytI dIAW v`K-v`K bRwcW ’c qkrIbn 28 swl bhuq hI iemwndwrI Aqy lgn nwl kMm kIqw hY[ aunHW ikhw ik ij`QoN qIk s.suKbIr isMG mUlyc`k bhuq hI swaU suBwA qy imlwpVy ienswn hox krky hryk bRWc iehnW dI syvw mukqI qy Gwt mihsUs krygI[
izkrXog hY ik s.suKbIr isMG ny SRomxI kmytI dy tRst, iemwrqI, Amlw ivBwg qoN ielwvw A`j k`l Drm pRcwr kmytI dy bqOr suipRMtYNfYNt syvw inBw rhy sn[ iehnW nUM swrIAW hI bRWcW v`loN bkwiedw pwrtI krky s.siqbIr isMG qy qrlocn isMG sk`qr, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.mihMdr isMG AwhlI AYfI:sk`qr iemwrqI ivBwg ny sWJy rUp ’c s`cKMf sRI hirmMdr swihb dw mwfl, qsvIr, loeI, isrI swihb qy isropwE dy ky snmwinq kIqw[
s.suKbIr isMG mUlyc`k suipRMtYNfYNt Drm pRcwr kmytI ny AwpxI syvw mukqI smyN v`K-v`K bRWcW v`loN imly ipAwr qy siqkwr bdly swirAW dw DMnvwd kIqw qy ikhw ik srivs dOrwn jykr iksy mulwjm vIr nUM mwVw bol boilAw igAw hovy qW aus dI muAwPI mMgdw hW[ aunHW ikhw ik SRomxI kmytI dI srivs krky bhuq sMquSt hn qy gurU-Gr dI srivs krky bwhroN vI bhuq ipAwr imilAw hY[
ies mOky s.rxjIq isMG AYfI:sk`qr, s. BuipMdrpwl isMG, s.ibjY isMG, s.jgjIq isMG qy s.sMqoK isMG mIq sk`qr, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI, s.hrimMdr isMG mUDl suipRMtYNfYNt, s.suKbIr isMG, s.inrvYr isMG, s.hrijMdr isMG, s.krnjIq isMG, s.gurdyv isMG auboky, s.gurmIq isMG, s.inSwn isMG, s.guirMdr isMG TrU qy s.suirMdrpwl isMG ieMcwrj, s.guirMdr isMG qy s.hrjIq isMG AYfI:mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb, s.cwnx isMG mYnyjr gurduAwrw sRI byr swihb sulqwnpur loDI, s.suKbIr isMG suipRMtYNfYNt qRY-SqwbdI kwlj, s.prmjIq isMG AYs.fI.E., s.bldyv isMG mwstr qoN ielwvw v`K-v`K ivBwgW dy v`fI ig`xqI ’c mulwzm mOjUd sn[

 

jQydwr Avqwr isMG ny krnl suiSm ibsvw nUM snmwinq kIqw
AMimRqsr 27 ApRYl :- 21 is`K rYjmYNt dy krnl sRI suiSm ibsvw ny rUhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb m`Qw tyikAw qy su`K SWqI dI Ardws kIqI[ ies mOky aunHW dy nwl s. suKivMdr isMG sUbydwr myjr vI sn[
auh lMgr sRI gurU rwmdws jI ivKy vI gey ijQy aunHW ny SrDw nwl bYT ky pRSwdw CikAw[ auprMq jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI nUM imlx leI aunHW dy dPqr pu`jy ijQy pRDwn swihb v`loN aunHW nUM s`cKMf sRI hirmMdr swihb dI qsvIr qy isropwau dy ky snmwinq kIqw igAw[
ies mOky krnl suiSm ibsvw ny imly ipAwr qy siqkwr bdly jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI kmytI dw ivSyS DMnvwd kIqw qy ikhw ik auh sRI hirmMdr swihb pRqI SrDw r`Kdy hn qy ies qoN pihlW vI pirvwr smyq rUhwnIAq dy kyNdr dy drSn kr cu`ky hn[
ies mOky s. gurpRIq isMG Jbr mYNbr SRomxI kmytI, s rUp isMG sk`qr, s. mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s. prmjIq isMG sroAw mIq sk`qr, s. kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI, s. suKivMdr isMG sUbydwr myjr Awid mOjUd sn[

 

tkswl muKI v`loN jQy. Avqwr isMG pRDwn SRomxI kmytI nUM cwbIAW Byt
kwr syvw smyN purwqnqw hr hIly kwiem r`KI jwvygI –jQy. Avqwr isMG
AMimRqsr 27 ApRYl :- s`cKMf sRI hirmMdr swihb qy sRI Akwl qKq swihb aupr smyN dI kyNdr srkwr v`loN POjI hmlw krvw ky qopW qy tYNkW nwl Fih FyrI kIqw igAw[ ies swky dOrwn AnykW isMGW isMGxIAW ShId ho gey, aunHW smUh ShIdW dI Xwd ‘c auswirAw gurduAwrw ShIdI Xwdgwr 1984 dI syvw mukMml hox auprMq bwbw hrnwm isMG Kwlsw muKI dmdmI tkswl vloN syvw sMBwl leI cwbIAW jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI kmytI nUM id`qIAW geIAW hn[ ies qoN pihlW sRI gurU gRMQ swihb jI dI Dur kI bwxI dy sRI AKMf pwT swihb dy Bog pwey gey, auprMq s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI BweI kwrj isMG qy BweI siqMdrbIr isMG dy jiQAW ny ielwhI bwxI dy kIrqn nwl sMgqW nUM inhwl kIqw[ Ardws BweI gurcrn isMG ArdwsIey v`loN kIqI geI Aqy hukmnwmw isMG swihb igAwnI m`l isMG hY~f gRMQI s`cKMf sRI hirmMdr swihb ny ilAw[ ies mOky isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb, isMG swihb igAwnI qrlocn isMG jQydwr qKq sRI kysgVH swihb, isMG swihb igAwnI blvMq isMG nMdgVH jQydwr qKq sRI dmdmw swihb, isMG swihb igAwnI iekbwl isMG jQydwr qKq sRI hirmMdr jI ptnw swihb, isMG swihb igAwnI joqieMdr isMG mIq jQydwr qKq s`cKMf sRI hzUr swihb Aibcl ngr nMdyVH, isMG swihb igAwnI gurmu`K isMG hY~f gRMQI sRI Akwl qKq swihb, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy gRMQI isMG swihb igAwnI rvyl isMG, isMG swihb igAwnI mwn isMG, isMG swihb igAwnI jgqwr isMG luiDAwxy vwly qy isMG swihb igAwnI jsivMdr isMG mOjUd sn[
ies mOky jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny sMgqW dy ivSwl iek`T nUM sMboDn kridAW ikhw ik SRomxI kmytI Awpxy PrzW qihq ieiqhwsk AsQwnW dI sWB-sMBwl pihl dy ADwr ‘qy krvwauNdI hY[ aunHW ikhw ik aunHW ny kwr syvw vwly mhWpurSW nUM zor dy ky ikhw hY ik iksy vI AsQwn dI syvw SurU krn smyN aus AsQwn dI purwqn mh`qqw nUM kwiem r`iKAw jwvy[ aunHW ikhw ik jykr cmkOr dI k`cI gVHI qy TMfy burj dI purwqnqw kwiem rihMdI qW A`j is`K kOm dw ieiqhws hI kuJ hor huMdw[ aunHW ikhw ik SRomxI kmytI ny Aihm PYslw kIqw hY ik cmkOr swihb dI k`cI gVHI qy TMfw burj nUM purwqn rUp ‘c auswirAw jwvygw[ dIvwn tofr m`l dI hvylI jo iksy ny KRId leI sI aus nUM pRyr ky aus koloN vwps lY leI geI hY qy ausdI vI sWB-sMBwl kIqI jw rhI hY[
jQydwr Avqwr isMG BwvpUrq SbdW nwl ikhw ik ShId kOm dw Anmol KzwnW hn ijhVIAW kOmW ShIdW nUM ivswrdIAW hn auh ieiqhws dy nkSy qoN sdw leI imt jWdIAW hn[ aunHW ikhw ik smu`cI is`K kOm dI mMg nUM pUrw kridAW SRomxI kmytI ny 1984 dy POjI hmly smyN v`fI igxqI ivc ShId hoey isMGW, isMGxIAW, BuJMgIAW dI Xwd ‘c ShIdI Xwdgwr 1984 sQwpq krn dw Aihm PYslw kIqw sI ijsdI kwr syvw bwbw hrnwm isMG Kwlsw muKI dmdmI tkswl nUM sONpI geI[ bwbw hrnwm isMG Kwlsw ny gurduAwrw ShIdI Xwdgwr 1984 dI syvw QoVHy smyN ‘c mukMml krky A`j kOm nUM smripq kridAW syvw sMBwl leI cwbIAW sONp id`qIAW hn[ ies leI mYN bwbw hrnwm isMG dw kotwin-koit DMnvwd krdw hW[ aunHW ikhw ik bwbw hrnwm isMG Kwlsw v`loN krvweI syvw nUM mu`K r`KidAW nOvyN pwqSwh dy ieiqhwsk sQwn gurduAwrw QVHw swihb dI kwr syvw vI ienHW nUM sONpI geI hY qy Aws hY ik ShIdI Xwdgwr vWg jldI hI gurduAwrw QVHw swihb dI purwqnqw nUM kwiem r`KidAW bhuq suMdr iemwrq iqAwr krngy[ ies mOky bwbw hrnwm isMG Kwlsw muKI dmdmI tkswl ny jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI kmytI nUM loeI,isropwau, qy snmwn icMnH nwl snmwinq kIqw[
ies mOky isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb ny Awpxy ivcwr pRgt kridAW ikhw ik jUn 1984 ‘c BwrqI POj v`loN smyN srkwr dy hukm nwl is`K kOm dy jwn qoN vI ipAwry qy rUhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb Aqy sRI Akwl qKq swihb aupr qopW qy tYNkW nwl hmlw krky sRI hirmMdr swihb dy drSn krn AweIAW sMgqW nUM byrihmI qy zulm dy h`d bMny t`pidAW ShId kr id`qw[
aunHW ikhw ik ies hmly dOrwn sRI Akwl qKq swihb nUM Fih FyrI kr id`qw Aqy s`cKMf sRI hirmMdr swihb AMdr pRkwS DMn DMn sRI gurU gRMQ swihb jI dy sIny ‘c golIAW mwrIAW geIAw jo A`j vI qoSyKwny ivc mOjUd hY[ sRI hirmMdr swihb sRI Akwl qKq swihb dI byAdbI nUM nw-shwrdy hoey dmdmI tkswl dy muKI sMq bwbw jrnYl isMG Kwlsw iBMfrWvwilAW dI AgvweI ‘c bhuq swry isMGW ny lVidAW ShIdI pRwpq kIqI[ aunHW ShIdW dI Xwd nUM sdIvIN kwiem r`Kx leI SRomxI kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG dI AgvweI ‘c AMiqRMg kmytI ny ShIdI dI Xwd ‘c gurduAwrw ShId Xwdgwr bxwaux dw Aihm PYslw kIqw Aqy ies kwrj nUM nypry cwVHn leI kwr syvw dmdmI tkswl nUM sONpI, dyS ivdyS dIAW is`K sMgqW dy sihXog nwl qkrIbn swFy nON mhIny ivc hI Xwdgwr dI syvw mukMml kr id`qI geI hY[ aunHW ikhw ik bVI KuSI dI g`l hY ik kOm dI icrkoxI mMg A`j pUrI ho geI hY[ ijs leI mYN swry isMG swihbwnW v`loN bwbw hrnwm isMG Kwlsw, jQydwr Avqwr isMG pRDwn dw DMnvwdI hW[ mMc dI syvw isMG swihb igAwnI qrlocn isMG jQydwr qKq sRI kysgVH swihb ny inBweI[
ies mOky jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI qy isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb ny bwbw hrnwm isMG Kwlsw muKI dmdmI tkswl nUM isropwau nwl snmwinq kIqw[
ies mOky sRI Akwl qKq swihb dy swbkw jQydwr isMG swihb BweI jsvIr isMG Kwlsw, isMG swihb igAwnI joigMdr isMG vydWqI qy isMG swihb igAwnI pUrn isMG, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy swbkw hY~f gRMQI igAwnI mohn isMG, isMG swihb igAwnI jsvMq isMG, s. rijMdr isMG mihqw qy s. gurbcn isMG krmUMvwl AMiqRMg mYNbr SRomxI kmytI, bwbw crnjIq isMG, BweI rwm isMG, s. hrjwp isMG sulqwnivMf, BweI mnjIq isMG, s. gurcrn isMG gryvwl, s. BgvMq isMG isAwlkw, s. inrml isMG Grwco, s. jrnYl isMG fogrwvwlw, s. guirMdrpwl isMG gorw, s. hrdlbIr isMG Swh, s. AmrjIq isMG cwvlw, bwbw suKcYn isMG Drmpurw, s. gurpRIq isMG J`br, s. ibkrmjIq isMG kotlw, s. rySm isMG qy s. gurpRIq isMG rMDwvw, s. sivMdr isMG sBrvwl (swry mYNbr SRomxI kmytI), s. rUp isMG qy s. qrlocn isMG sk`qr SoRmxI gurduAwrw pRbMDk kmytI, s. mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s. idljIq isMG bydI, s. hrBjn isMG mnwvW qy s. blivMdr isMG jOVw AYfI: sk`qr, s. suKdyv isMG, s. kyvl isMG, s. ibjY isMG, s. pRmjIq isMG sroAw, s. gurcrn isMG GirMfw qy s. jgjIq isMG (swry mIq sk`qr), s. pRqwp isMG mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb, s. kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI, s. hrimMdr isMG mUDl supRfYNt, s. guirMdr isMG mQryvwl qy s. sqnwm isMG mwgwsrwey AYfI: mYnyjr, s. iekbwl isMG muKI ikaurytr kyNdrI is`K Ajwieb Gr, BweI eIsr isMG qy BweI ieMdrjIq isMG spu`qr sMq jrnYl isMG jI Kwlsw iBMfrWvwly, bIbI AmrIk kOr supqnI ShId BweI AmrIk isMG, bwbw myjr isMG vW, bwpU qrlok isMG Agvwn, BweI bldyv isMG muKI AKMf kIrqnI jQw, s. bldyv isMG isrsw, sMq crnjIq isMG j`sovwl, sMq bwbw su`cw isMG qy bwbw l`Kw isMG nwnksr klyrW, bwbw lKbIr isMG rqvwVw, bwbw gurdIp isMG XU.pI., s. mnjIq isMG jI.ky pRDwn id`lI is`K gurduAwrw pRbMDk kmytI, s. mnijMdr isMG jnrl sk`qr, bwbw jsvMq isMG gurduAwrw nwnksr smrwlw, BweI AmrIk isMG ieMglYNf bwbw AmrIk isMG kwr syvw vwly, bwbw Bolw isMG goieMdvwl swihb, bwbw guirMdr isMG sqlwxI swihb, sMq hrI isMG rMDwvw jnrl sk`qr sMq smwj, bwbw suirMdr isMG im`Tw itvwxw, igAwnI divMdr isMG btwlw, sMq swDU isMG sMgrUr, BweI mohkm isMG, BweI sqnwm isMG mnwvW, bwbw Avqwr isMG surisMG vwly, bwbw inhwl isMG hrIAW vylW, bwbw mohn isMG, BweI Avqwr isMG sMpRdwie nIl pMQI, bwbw AjIq isMG bMgw, igAwnI joigMdr isMG kwr syvw vwly, s. dIdwr isMG B`tI swbkw ivDwiek, BweI kMvrpwl isMG ib`tU, s. srbjIq isMG DImwn, s. Bwg isMG AxKI, s. inrml isMG sInI: mIq pRDwn cIP Kwlsw dIvwn, srpMc suKivMdr isMG Agvwn, s. AmrbIr isMG Fot kONslr qoN ielwvw v`fI igxqI ‘c is`K sMgqW mOjUd sn[

 

kYnyfw dy ifptI nYSnl sikaurtI AfvweIzr fyivf ivznolt ny s`cKMf sRI hirmMdr swihb ivKy m`Qw tyikAw
AMimRqsr: 24 ApRYl- kYnyfw dy ifptI nYSnl sikaurtI AfvweIzr fyivf ivznolt ny rUhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb m`Qw tyikAw Aqy sRI hirmMdr swihb dy ieiqhws bwry fUMGI idlcspI nwl sUcnw AiDkwrI s. gurbcn isMG pwsoN jwxkwrI pRwpq kIqI[
auh lMgr sRI gurU rwmdws jI ivKy vI gey qy pRSwdy pkwaux dI syvw kIqI[ ies mOky mYfm AYirn forgn, jony PorYst, skot slYsr kYnyfw AMbYsI vI aunHW dy nwl sn[
s`cKMf sRI hirmMdr swihb m`Qw tykx auprMq sUcnw kyNdr ivKy SRomxI kmytI dy sk`qr s. dlmyG isMG KtVw ny imstr fyivf ivznolt nUM s`cKMf sRI hirmMdr swihb dw mwfl, isropwau qy ikqwbW dw sY~t dy ky snmwinq kIqw[

 

sRI gurU nwnk invws dy iek`qrqw Gr ‘c sb-kmytI ny Dwrimk iPlmW ‘isMG sUrmy’ qy ‘Drm rwey jb lyKw mwgY’ dyKIAW
AMimRqsr: 24 ApRYl- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQy. Avqwr isMG dI Xog AgvweI ‘c is`K Drm dy pRcwr pRswr, niSAW Aqy piqqpuxy dy kohV nUM dUr krn Aqy dsqwr dI mhwnqw nUM drswauNdIAW Dwrimk pMjwbI iPlm ‘Drm rwie jb lyKw mWgY’ Aqy ‘isMG sUrmy’ AYnImySn iPlm iqAwr krvwaux leI AMiqRMg kmytI mYNbr s. rijMdr isMG mihqw s. siqbIr isMG sk`qr (pRcwr), s. idljIq isMG bydI, s. ismrjIq isMG sMpwdk gurmiq pRkwS, fwktr AmrjIq isMG fwierYktr km ipRMsIpl gurU kWSI gurmiq ieMstIicaUt qlvMfI swbo, fwktr ieMdrjIq isMG gogoAwxI pRoPYsr Kwlsw kwlj AMimRqsr qy bIbI mnjIq kOr pRoPYsr ShId is`K imSnrI kwlj AMimRqsr, iesy qrHW ‘Drm rwie jb lyKw mwgY’ Dwrimk pMjwbI iPlm leI s. rijMdr isMG mihqw AMiqRMg mYNbr SRomxI kmytI, s. rUp isMG sk`qr, s. idljIq isMG bydI qy s. blivMdr isMG jOVw AYfI: sk`qr qy s. virAwm isMG swbkw sk`qr pRcwr ‘qy ADwrq sb-kmytI giTq kIqI geI sI ijs ivc fw. AmrjIq isMG qlvMfI swbo Aqy s. virAwm isMG swbkw sk`qr qoN ielwvw Aihm bYTk sRI gurU nwnk invws dy iek`qrqw hwl Aqy pRbMDkI blwk dy iek`qrqw hwl ivc hoeI[
mIitMg dOrwn sb-kmytI v`loN AYnImySn iPlm ‘isMG sUrmy’ vyKI geI[ ieh AYnImySn iPlm is`K ieiqhws nwl sbMDq G`lUGwirAW qy s`cKMf sRI hirmMdr swihb dI ieiqhwskqw, isMGW dI AwsQw dw BlIBWq pRgtwvw krdI hY[ ies krky ies iPlm dy mnorQ sMgqW qIk phuMcwaux leI sb-kmytI ny SRomxI kmytI nUM kwpI-rweIt pRwpq krn leI isPwrS kIqI hY[
iesy qrHW ‘Drm rwie jb lyKw mwgY’ Dwrimk iPlm vI sb-kmytI v`loN vyKI geI iPlm ‘c Awey kuJ ieqrwz dUr krn leI suJwA id`qy gey hn[ SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN is`KI nUM pRPu`lq krn leI Dwrimk qy AYnImySn iPlmW iqAwr krn dw auprwlw kIqw igAw hY qW jo mnu`KI jIvn nUM nyk kMmW v`l pRyrq kIqw jw sky[

 

SRomxI kmytI v`loN dyS dy rwStrpqI kol pRoPYsr divMdrpwl isMG Bu`lr dI sjw muAwPI leI mrsI ptISn dwKl
AMimRqsr: 20 ApRYl- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG dy idSw inrdySW Anuswr SRomxI kmytI dy vPd v`loN nvIN id`lI ivKy dyS dy mwnXog rwStrpqI sRI pRxwb muKrjI dy dPqr ’c pRo:divMdrpwl isMG Bu`lr dI PWsI dI sjw muAwPI pRqI mrsI ptISn dwKl kIqI[
SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG dy inrdySw Anuswr XUnIAr mIq pRDwn s. kyvl isMG bwdl, AMiqRMg kmytI mYNbr s.rijMdr isMG mihqw, s.inrmYl isMG jOlW qy s.surjIq isMG gVHI, s.dlmyG isMG K`tVw sk`qr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI Aqy s.kuldIp isMG Bogl jQybMDk sk`qr SRomxI AkwlI dl bwdl (id`lI) qy ADwrq vPd ny nvIN id`lI rwStrpqI Bvn ivKy dyS dy mwnXog rwStrpqI sRI pRxwb muKrjI dy dPqr ’c pRoPYsr divMdrpwl isMG Bu`lr dI PWsI dI sjw muAwPI leI mrsI ptISn dwKl kIqI[
ijkrXog hY ik pRoPYsr divMdrpwl isMG Bu`lr ipCly qkrIbn 20 swl qoN jyl dI kwl koTVI iv`c bMd hY qy qkrIbn ipCly 10 swlW qoN PWsI dI sjw dw swhmxw kr irhw hY pRoPYsr Bu`lr nUM PWsI dI sjw sunwaux vyly dyS dI suprIm Adwlq dy iqMn mYNbrI bYNc iv`c Swml ie`k sInIAr j`j v`loN pRoPYsr Bu`lr nUM swP brI kIqw igAw sI qy ies mwmly iv`c qkrIbn 300 qoN vI v`D gvwh Adwlq ’c Bugqy sn ijMnHW iv`coN iksy ie`k ny vI pRoPYsr Bu`lr dI SnwKq nhIN sI kIqI qy aus dy pulIs ihrwsq iv`c ley iekbwlIAw ibAwnW dy ADwr qy hI aus nUM PWsI dI sjw suxw id`qI geI[ jd ik ikSorI lwl vrgy v`fy gunwhgwr nUM hoeIAW 7 PwsIAW muAwP kIqIAW jw cu`kIAW hn[
SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG dI AgvweI ’c SRomxI kmytI lgwqwr pRoPYsr Bu`lr nUM bcwaux leI XqnSIl hY qy hux jQydwr Avqwr isMG dy inrdySW Anuswr s.kyvl isMG bwdl XUnIAr mIq pRDwn SRomxI kmytI dI AgvweI ’c SRomxI kmytI dy vPd ny mwnXog rwStrpqI dy dPqr ’c pRoPYsr Bu`lr dI PWsI dI sjw muAwPI pRqI mrsI ptISn dwKl kIqI[

 

SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN SRomxI “Bgq DMnw jI” dw jnm idhwVw SrDw Bwvnw nwl mnwieAw igAw
AMimRqsr: 20 ApRYl- gurmiq PlsPy dy somy sRI gurU gRMQ swihb jI iv`c pMjvyN pwqSwh sRI gurU Arjn dyv jI mhwrwj dy h`QIN AByd hoey Akwl purK dI rjw iv`c AQwh SrDw r`Kx vwly SRomxI “Bgq DMnw jI” dw jnm idhwVw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy SrDw Bwvnw nwl mnwieAw igAw[
SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy mu`K dPqr qoN jwrI pRYs rlIz ‘c jwxkwrI dyNidMAW d`isAw ik jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy idSW inrdySW qihq BgqW dy jnm idhwVy SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN bVI SrDw Bwvnw nwl mnwey jWdy hn[ SrDw dI mUrq SRomxI Bgq DMnw jI dy jnm idhwVy nUM smripq gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy sRI AKMfpwT swihb dy Bog auprMq s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hjUrI rwgI BweI blivMdr isMG dy jQy v`loN ielwhI gurbwxI dy mnohr kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl kIqw igAw qy Ardws BweI rwjdIp isMG jI v`loN kIqI geI[ auprMq s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy gRMQI isMG swihb igAwnI jgqwr isMG luiDAwxy vwilAW v`loN hukmnwmw ilAw[
“Bgq DMnw jI” dy jnm idhwVy mOky juVIAW is`K sMgqW nUM Bgq jI dy jIvn bwry jwxkwrI idMidAW isMG swihb igAwnI jgqwr isMG ny ikhw ik izmINdwr brwdrI iv`c rwjsQwn dy ijlw tONk dy ksbw DuAwn dy jMmpl Bgq DMnw jI Awpxy kMm dy nwl-nwl pRBU BgqI iv`c ieMny ijAwdw lIn qy isrVI sn ik ie`k pMifq v`loN auhnW nUM id`qy p`Qr ‘coN vI auhnW AwpxI BgqI rwhIN r`b dy dIdwr kr ley sn[ DMn-DMn sRI gurU gRMQ swihb jI iv`c pMdrW BgqW dI bwxI drz hY[ ijMnHW iv`coN ie`k Bgq DMnw jI hoey hn qy Bgq jI dy iqMn Sbd sRI gurU gRMQ swihb iv`c drz hY[ aunHW jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN jnm idhwVy dI is`K sMgqW nUM vDweI id`qI[
ies mOky s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, AYfI:sk`qr s. idljIq isMG bydI, s. mihMdr isMG AwhlI qy blivMdr isMG jOVw, mIq sk`qr s. ibjY isMG, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mYnyjr s. pRqwp isMG, pblIistI ivBwg dy ieMcwrj s.kulivMdr isMG rmdws, s.suKbIr isMG, s.jsivMdr isMG dIp, s. ibAMq isMG, s.sk`qr isMG, s. guirMdr isMG TrU, pRo: suKdyv isMG qy s.gurmIq isMG, suipRMtYNfYNt s.hrimMdr isMG mUDl, AYfI:mYnyjr s. guirMdr isMG mQryvwl, mIq mYnyjr s.mMgl isMG, SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI, Drm pRcwr kmytI qy sRI drbwr swihb dy smu`cy stwP qoN ielwvw v`fI ig`xqI ‘c is`K sMgqW hwzr sn[

 

SRomxI kmytI ny gurU nwnk dyv XUnIvristI ivKy hwkI iKfwrIAW dy trwiel ley
AMimRqsr: 18 ApRYl- SRomxI gurduArw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG v`loN gurU goibMd isMG Kwlsw kwlj Pwr ivmYn, JwV swihb (luiDAwxw) ivKy 9vIAW KwlsweI KyfW mOky kIqy AYlwn Anuswr dyS dI nYSnl Kyf hwkI dy if`g rhy imAwr nUM au`cw cu`kx Aqy KyfW rwhIN pMjwb dI nOjvwnI nUM is`KI ivrsy nwl joVI r`Kx dy mksd nwl pMjwb ’c cwr hwkI AkYfmIAW sQwpq krn dw PYslw kIqw[ ieMnHW AkYfmIAW leI 15 swl q`k dI aumr dy is`K iKfwrIAW dI kwrj kuSlqw nUM prKidAW trwiel lY ky cox krn leI hwkI aulMpIAn bRgyfIAr hrcrn isMG, s.AjIqpwl isMG, s.pRgt isMG, s.suirMdr isMG soFI qy s.rwjpwl isMG qy ADwrq pMj mYNbrI kmytI giTq kIqI geI[ kmytI v`loN pitAwlw, jlMDr qy A`j 18 ApRYl nUM gurU nwnk XuUnIvristI AMimRqsr ivKy iKfwrIAW dy hwkI trwiel bRgyfIAr hrcrn isMG, s.suirMdr isMG soFI, s.rwjpwl isMG, s.dlmyG isMG K`tVw sk`qr SRomxI kmytI qy s.blivMdr isMG fwierYktr sports ny ley[ trwiel dyx leI mwJy dy qkrIbn 550 iKfwrIAW ny ih`sw ilAw[
SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy sk`qr s.dlmyG isMG K`tVw qy s.blivMdr isMG ipRMsIpl fwierYktr sports ny ikhw ik jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny pMjwb iv`c is`KI nUM pRPu`lq krn Aqy nOjvwn pIVHI nUM niSAW dI dldl ’c bcwaux qy piqqpuxy nUM T`l pwaux dy audyS nwl pihlW swbq-sUrq is`K iKfwrIAW dI kb`fI tIm bxweI hY, ijs ny QoVy smyN iv`c hI bhuq nwmxw K`itAw hY ’qy hux hwkI tIm iqAwr kIqI jw rhI hY[
gurU nwnk dyv XUnIvristI AMimRqsr ivKy ley gey trwiel iv`c 550 hwkI iKfwrIAW ny ih`sw ilAw[ SRomxI kmytI v`loN pMjwb dy cwr pRmu`K Sihr pitAwlw, PrIdkot, luiDAwxw qy AMimRqsr ’c cwr hwkI AkYfmIAW bxw ky ieMnHW iv`c vDIAw iKfwrI iqAwr kIqy jwxgy[ mukMml rUp ’c ijhVy iKfwrI cuxy jwxgy aunHW iKfwrIAW nUM au`c kotI dy kocW dI AgvweI hyT Aglw AiBAws krvwieAw jwvygw[ iKfwrIAW dI irhwieS, sports ik`tW, Kwxw Awid dw swrw KrcW SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN kIqw jwvygw[ cuxy gey hwkI iKfwrIAW nUM SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI nwl iekrwr krnw hovygw, ijs qihq auh aumr Br is`KI srUp iv`c rihx dy pwbMd hoxgy qy G`to-G`t pMj swl q`k SRomxI kmytI leI Kyfxgy[
ies mOky SRomxI kmytI dy mIq sk`qr s.kyvl isMG, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, tYknIkl qy koc s.gurmIq isMG, s.suKdyv isMG, s.mhIpwl isMG, s.jrmnjIq isMG, s.slivMdr isMG, s.bljIq isMG qy s.guripMdr isMG Aqy s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mIq mYnyjr s.hrpRIq isMG Awid mOjUd sn[

 

sRI gurU qyg bhwdr swihb jI dy 392 vyN pRkwS purb nUM smripq sRI Akwl q^q swihb qoN ivSwl ngr kIrqn AXoijq
AMimRqsr: 17 ApRYl- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN Dwrimk sBw suswietIAW dy sihXog nwl Drm r`iKAk mhwn praupkwrI ihMd dI cwdr nOvyN pwqSwh sRI gurU qyg bhwdr swihb jI dy 392 vyN pRkwS gurpurb nUM smripq ivSwl ngr kIrqn Ardws auprMq sRI Akwl q^q swihb qoN gurduAwrw gurU ky mihl qIk pMj ipAwirAW dI AgvweI ’c sRI gurU gRMQ swihb dI Cqr-CwieAw hyT AXoijq kIqw igAw[ Pu`lW nwl sjI sunhrI pwlkI iv`c SSoiBq DMn-DMn sRI gurU gRMQ swihb jI dI qwibAw bYTy s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy vDIk gRMQI isMG swihb igAwnI jgqwr isMG cOr swihb dI syvw kr rhy sn[
ngr kIrqn iv`c SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy sk`qr s.rUp isMG, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mYnyjr s.pRqwp isMG, pblIistI ivBwg dy ieMcwrj s.kulivMdr isMG rmdws, ieMcwrj s.sk`qr isMG, s.gurdyv isMG au`boky, s.jsivMdr isMG, s.inSwn isMG, s.sqnwm isMG, pRoPYsr suKdyv isMG, s.krnjIq isMG qy s.prmjIq isMG, shwiek suipRMtYNfYNt s.mlkIq isMG bihVvwl, AYfI:mYnyjr s.guirMdr isMG mQryvwl qy s.sqnwm isMG, mIq mYnyjr s.suKrwj isMG, SRomxI kmytI, Drm pRcwr kmytI qy sRI drbwr swihb dw smu`cw stwP, smUh Dwrimk sBw-suswietIAW, inhMg isMG jQybMdIAW, tkswlW, SbdI jQy, gqkw pwrtIAW, v`K-v`K skUlW dy b`cy Aqy bYNf pwrtIAW qoN ielwvw v`fI ig`xqI ’c pYdl is`K sMgqW siqnwm vwihgurU dw jwp kridAW Swml hoeIAW[
ieh ngr kIrqn sRI Akwl q^q swihb qoN AwrMB ho ky srW gurU rwmdws, cONk bwbw swihb, cONk kroVI, bwbw dIp isMG klonI, cONk monI, hvylI AblvweIAW, cONk jY isMG, bzwr luhwrW, cONk lCmxsr, kxk mMfI, cwvl mMfI, cONk BweI mqI dws, cONk C`qI KUhI, bzwr bWsW, bzwr pwpVW, bzwr kwTIAW, drSnI ifaUVI bzwr, mweI syvw bzwr, gurU bzwr qoN huMdw hoieAw dyr Swm nUM gurduAwrw gurU ky mihl ivKy sMpn hoieAw[
18 ApRYl nUM pRkwS-purb vwly idn gurduAwrw gurU ky mihl ivKy AMimRq vyly Awsw jI dI vwr dy Bog auprMq svyry 8 vjy qoN 9 vjy qIk s`cKMf sRI hirmMdr swihb ivKy Awey mu`K vwk dI kQw hovygI qy s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI jQy kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl krngy[ auprMq bwAd dupihr 2 vjy q`k skUlW dy b`cy, kvI, FwfI qy kvISrI jQy gurbwxI kQw iviKAwnW qy bIr-rsI vwrW rwhIN sMgqW nUM gur-ieiqhws nwl joVxgy[ bwAd dupihr 2 vjy qoN dyr rwq qIk mhwn kIrqn drbwr hovygw ijs ivc bwbw drSn isMG gumtwly vwly, BweI divMdr isMG KMnyvwly, bIbI kOlW jI BlweI kyNdr dy BweI guriekbwl isMG qy BweI punIq isMG, BweI suirMdr isMG gurU rwmdws lok BlweI suswietI, BweI jsbIr isMG pMjwb AYNf isMD bYNk, BweI kuljIq isMG nYrobIvwly, sMq suirMdr isMG im`Ty itvwxy vwly, bIbw suKmnIpRIq kOr, jsjIq kOr kot ^wlsw vwly, BweI divMdr isMG inrmwx, mIrI-pIrI AkYfmI AmrIkn isMGW dw jQw Aqy AKMf kIrqnI jQw AMimRqsr dy rwgI jiQAW v`loN ielwhI gurbwxI dy mnohr kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl kIqw jwvygw[ smUMh is`K sMgqW nUM ApIl hY ik Drm r`iKAk mhwn pr aupkwrI dy pRkwS purb nUM smripq gurduAwrw gurU ky mihl ivKy ho rhy Dwrimk smwgm ’c pirvwrW smyq Swml ho ky gurU Gr dIAW KuSIAW pRwpq krIey[

 

bIbI AnvMq kOr dy Akwl clwxy qy SRomxI kmytI AiDkwrIAW ny fUMGy A&sos dw iezhwr kIqw
AMimRqsr: 16 ApRYl- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy sk`qr s.rUp isMG, AYfISnl sk`qr s.idljIq isMG ‘bydI’ qy s.blivMdr isMG jOVwisMGw ny au`GI pMjwbI khwxIkwr qy nwrI cyqnw mMc AMimRqsr dI swbkw pRDwn bIbI AnvMq kOr dy bIqy idn Acwnk Akwl clwxw kr jwx qy fUMGy A&sos dw iezhwr kridAW pirvwr nwl hmdrdI dw pRgtwvw kIqw[
SRomxI kmytI d&qr qoN jwrI pRYs rlIz ’c au`kq AiDkwrIAW ny ikhw ik bIbI AnvMq kOr nyk-idl, swaU suBwA, syvw-Bwvnw vwlI ibrqI dy mwlk sn[ aunHW dy Acwnk Akwl clwxw kr jwx nwl khwxIkwrW, is`K icMqkW Aqy hor ieiqhwsk lyKkW, pirvwr, irsqydwr qy sunyhIAW nUM kdy nw pUrw hox vwlw Gwtw ipAw hY[ aunHW ikhw ik gurU crnW ’c Ardws hY ik siqgurU jI bIbI AnvMq kOr nUM Awpxy crnW ’c invws b^Sx ip`Cy pirvwr nUM Bwxw mMnx dw bl pRdwn krn[

 

sRI gurU qyg bhwdr swihb jI dy pRkwS purb nUM smripq sRI Akwl q^q swihb qoN ivSwl ngr kIrqn AXoijq A`j
AMimRqsr: 16 ApRYl- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN sMgqW dy sihXog nwl Drm r`iKAk mhwn praupkwrI ihMd dI cwdr nOvyN pwqSwh sRI gurU qyg bhwdr swihb jI dy pRkwS gurpurb nUM smripq A`j 17 ApRYl nUM Ardws auprMq svyry 11.00 vjy sRI Akwl q^q swihb qoN gurduAwrw gurU ky mihl qIk pMj ipAwirAW dI AgvweI ’c sRI gurU gRMQ swihb jI dI Cqr-CwieAw hyT ivSwl ngr kIrqn AXoijq kIqw jw irhw hY[ ijs ivc Dwrimk sBw-suswietIAW, inhMg isMG jQybMdIAW, tkswlW, SbdI jQy, kwr-syvw vwly mhWpurS, v`K-v`K skUlW dy b`cy Aqy bYNf pwrtIAW qoN ielwvw v`fI igxqI ’c is`K sMgqW SmUlIAq krngIAW[
ieh ngr kIrqn sRI Akwl q^q swihb qoN AwrMB ho ky srW gurU rwmdws, cONk bwbw swihb, cONk kroVI, bwbw dIp isMG klonI, cONk monI, hvylI AblvweIAW, cONk jY isMG, bzwr luhwrW, cONk lCmxsr, kxk mMfI, cwvl mMfI, cONk BweI mqI dws, cONk C`qI KUhI, bzwr bWsW, bzwr pwpVW, bzwr kwTIAW, drSnI ifaUVI bzwr, mweI syvw bzwr, gurU bzwr qoN huMdw hoieAw dyr Swm nUM gurduAwrw gurU ky mihl ivKy sMpn hovygw[
18 ApRYl nUM pRkwS-purb vwly idn gurduAwrw gurU ky mihl ivKy AMimRq vyly Awsw jI dI vwr dy Bog auprMq svyry 8 vjy qoN 9 vjy qIk s`cKMf sRI hirmMdr swihb ivKy Awey mu`K vwk dI kQw hovygI qy s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy rwgI jQy kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl krngy[ auprMq bwAd dupihr 2 vjy q`k skUlW dy b`cy, kvI, FwfI qy kvISrI jQy gurbwxI kQw iviKAwnW qy bIr-rsI vwrW rwhIN sMgqW nUM gur-ieiqhws nwl joVxgy[ bwAd dupihr 2 vjy qoN dyr rwq qIk mhwn kIrqn drbwr hovygw ijs ivc bwbw drSn isMG gumtwly vwly, BweI divMdr isMG KMnyvwly, bIbI kOlW jI BlweI kyNdr dy BweI guriekbwl isMG qy BweI punIq isMG, BweI suirMdr isMG gurU rwmdws lok BlweI suswietI, BweI jsbIr isMG pMjwb AYNf isMD bYNk, BweI kuljIq isMG nYrobIvwly, sMq suirMdr isMG im`Ty itvwxy vwly, bIbw suKmnIpRIq kOr, jsjIq kOr kot ^wlsw vwly, BweI divMdr isMG inrmwx, mIrI-pIrI AkYfmI AmrIkn isMGW dw jQw Aqy AKMf kIrqnI jQw AMimRqsr dy rwgI jiQAW v`loN ielwhI gurbwxI dy mnohr kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl kIqw jwvygw[ smUMh is`K sMgqW nUM ApIl hY ik Drm r`iKAk mhwn pr aupkwrI dy pRkwS purb nUM smripq ngr kIrqn Aqy gurduAwrw gurU ky mihl ivKy ho rhy Dwrimk smwgm ’c pirvwrW smyq Swml ho ky gurU Gr dIAW KuSIAW pRwpq krIey[

 

SRomxI kmytI v`loN Kwlsw swjnw idvs (vYswKI) nUM smripq kb`fI mYc krvwey SRomxI kmytI v`loN Kwlsw swjnw idvs (vYswKI) nUM smripq kb`fI mYc krvwey hwkI dy imAwr nUM hr hIly au`cw cuikAw jwvygw- jQy.Avqwr isMG
SRomxI kmytI dI tIm ny 16-11 dy Prk nwl PweInl mYc ij`iqAw
AMimRqsr: 13 ApRYl- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN Kwlsw swjnw idvs (vYswKI) nUM smripq qKq sRI dmdmW swihb qlvMfI swbo ivKy mwqw swihb kOr glrz kwlj dI grwauNf iv`c bIqy idn pMjwb dI mW Kyf vjoN jwxI jWdI kb`fI dIAW A`T nwmvr tImW - SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI, BweI lihxw isMG kb`fI AkYfmI mukqsr, mwDopur sports AkYfmI PqihgVH swihb, sMq AmrjIq isMG kb`fI AkYfmI mu`dkI, mwqw nsIb kOr kb`fI AkYfmI PrvwhI brnwlw, sMq kyhr isMG kb`fI AkYfmI r`jIvwl, ShId Bgq isMG kb`fI AkYfmI brnwlw Aqy mIrI-pIrI SihnSwh kb`fI AkYfmI XU.ky. biTfw ivckwr mukwbly krvwey gey[ kb`fI mukwbly SurU hox qoN pihlW qKq sRI dmdmW swihb dy jQydwr isMG swihb igAwnI blvMq isMG nMdgVH qy s.dlmyG isMG K`tVw sk`qr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI nwl tImW dI jwx-pihcwx krvweI geI[ pihlw mYc mIrI-pIrI SihnSwh kb`fI AkYfmI XU.ky. biTfw Aqy kyhr isMG kb`fI AkYfmI r`jIvwl drimAwn, dUsrw mYc mwDopur sports AkYfmI Aqy sMq AmrjIq isMG kb`fI AkYfmI mu`dkI, qIsrw mYc mwqw nsIb kOr kb`fI AkYfmI PrvwhI brnwlw Aqy ShId Bgq isMG kb`fI AkYfmI brnwlw, cOQw mYc SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dI kyswDwrI tIm Aqy BweI lihxw isMG kb`fI AkYfmI mukqsr drimAwn Kyfy gey[ s.dlmyG isMG K`tVw sk`qr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dI ingrwnI hyT hoey kb`fI mukwbilAW iv`coN PweInl mukwblw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dI tIm Aqy mIrI-pIrI SihnSwh kb`fI AkYfmI XU.ky. biTfw ivckwr KyifAw igAw[ ijs iv`coN SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dI tIm jyqU rhI[ jyqU tIm nUM SRomxI kmytI v`loN s.mohx isMG bMgI AMiqRMg mYNbr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI Aqy s.dlmyG isMG K`tVw sk`qr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny 61 hzwr rupey Aqy dUjy nMbr qy rhI tIm nUM 51 hjwr rupey ngd Aqy trwPIAW dy ky snmwnq kIqw[ ieMnHW mukbilAW iv`c s.syvw isMG Aqy s.myjr isMG shyVI koc v`loN rYPrI dI BUimkw inBweI geI qy s.hrmnpRIq isMG v`loN mYc dyK rhy pRq`K drSIAW nUM kumYNtrI rwhIN jwxkwrI id`qI[

kb`fI tImW nUM ASIrvwd dyx smyN p`qrkwrW nwl g`lbwq kridAW jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny ikhw ik Kwlsw swjnw idvs mOky mYN smu`cI is`K kOm nUM mubwrkbwd idMdw hW[ SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI Kwlsw swjnw idvs (vYswKI) qKq sRI dmdmW swihb qlvMfI swbo biTfw qoN ielwvw qKq sRI kysgVH swihb sRI AnMdpur swihb Aqy s`cKMf sRI hirmMdr swihb sRI AMimRqsr ivKy DUmDwm nwl mnw rhI hY[ aunHW ikhw ik SRomxI kmytI ieiqhwsk gurduAwrw swihbwn dy pRbMD qoN ielwvw pMjwb iv`c nOjvwn pIVHI nUM niSAW qoN bcwaux leI hr hIlw vrq rhI hY[ SRomxI kmytI v`loN Awpxy pRbMD ADIn skUlW/kwljW iv`c KyfW lwjmI krwr id`qIAW geIAW hn[ KyfW sihx-SIlqw qy AwpsI iml-vrqx Bwvnw, ipAwr Bwvnw ’c vwDw krdIAW hn[ aunHW ikhw ik kb`fI tImW qoN ielwvw ivSv p`Dr qy hwkI dy if`g rhy imAwr nUM au`cw cu`kx leI v`fy p`Dr qy auprwly SurU kIqy gey hn[ ies sbMDI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN 16, 17 qy 18 ApRYl nUM 15 swl q`k dI aumr dy ividAwrQIAW dy trwiel pitAwlw, AMimRqsr qy jlMDr ivKy r`Ky gey hn[ ijhVy ividAwrQI trwiel pws krngy aunHW ividAwrQIAW nUM SRomxI kmytI v`loN hr iksm dI shUlq id`qI jwvygI qy aunHW ividAwrQIAW nUM SRomxI kmytI v`loN inrDwirq inXmW dI pMj swl q`k pwlxw krnI pvygI[ iesy qrHW dsmyS g`qkw AKwVw qlvMfI swbo dy iKfwrIAW nUM jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI kmytI ny 11 hjwr rupey dw ivSyS ienwm dy ky snmwinq kIqw[

ies mOky s.blivMdr isMG BUMdV mYNbr rwj sBw, jQydwr ciqMn isMG smwE ivDwiek, jQydwr gurpRIq isMG J`br qy jQydwr BrpUr isMG Kwlsw, s. gurqyj isMG F`fy, mwstr im`TU isMG, s.idljIq isMG ‘bydI’ AYfISnl sk`qr, s.kyvl isMG qy s.prmjIq isMG sroAw mIq sk`qr, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI, s.sk`qr isMG qy s.prmdIp isMG ieMcwrj, s.jgpwl isMG mYnyjr qKq sRI dmdmW swihb, fwktr AmrjIq isMG ipRMsIpl, fwktr rwijMdr kOr ipRMsIpl mwqw swihb kOr grlz kwlj Awid hwzr sn[

 

pwiksqwn AMbYsI v`loN SRomxI kmytI nUM vIjy nw dyx sbMDI jQydwr Avqwr isMG ny pwiksqwn dy rwStrpqI Aqy dyS dy pRDwn mMqrI nUM p`qr ilKy
AMimRqsr: 11 ApRYl- ivswKI smyN pwiksqwn dy ieiqhwsk gurduAwrw swihbwn dy drSn-dIdwry krn jwx vwly is`K SrDwlUAW leI id`lI siQq pwiksqwn dy hweIkimSnr v`loN SRomxI kmytI nUM vIjy nw dyx krky jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny pwiksqwn dy mwnXog rwStrpqI sRI AwisP AlI jrdwrI Aqy dyS dy mwnXog pRDwn mMqrI fwktr mnmohn isMG nUM p`qr ilK ky ros pRgtwieAw hY[ aunHW ikhw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI is`KW dI cuxI hoeI isrmOr Dwrimk sMsQw hY jo pMjwb Aqy ies qoN bwhrly sUibAW iv`c gurduAwrw swihbwn dw pRbMD clwauNdI hY[
aunHW ikhw ik Awp jI dy iDAwn iv`c ilAwauxw cwhuMdw hW ik SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN ivswKI smyN pwiksqwn dy ieiqhwsk AsQwnW dy drSnW leI 1400 is`K XwqrUAW dI ilst Bwrq srkwr qy pwiksqwn AMbYsI pws ByjI geI sI, pRMqU AMbYsI ny SRomxI kmytI v`loN ByjI ilst nUM AxgOilAW krky vIjy dyxoN ienkwr kIqw igAw[
aunHW ikhw ik SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI izMmyvwr sMsQw hY ijs dy mYNbr swihbwn lokW v`loN lokqMqrI FMg nwl cuxy jWdy hn[ pRMqU pwiksqwn dy hweI kimSnr v`loN sMsQw dI piv`qrqw nUM nkwirAw hY[
aunHW ikhw ik hryk swl ivswKI, gurU nwnk dyv jI dy pRkwS purb, gurU Arjn dyv jI ShIdI Aqy mhwrwjw rxjIq isMG dI brsI mOky SRomxI kmytI Dwrimk rhurIqW leI XwqrU jQy pwiksqwn ByjdI hY, pRMqU pwiksqwn hweI kimSnr v`loN SRomxI kmytI dI bjwey hornW gru`pW duAwrw Byjy nwvW nUM vIjy dyxw inAWpUrvk nhIN ikauNik auh gru`p kwnUMnI qOr qy mwnqw nhIN r`Kdy[ pwiksqwn dy hweIkimSnr v`loN d`isAw igAw hY ik SRomxI kmytI ny pwsport lyt jmW krvwey sn jo iblkul glq hY, ikauNik hmySw hI pwsport minstrI AwP hom APyAr Bwrq srkwr duAwrw jmW krvwey jWdy hn Aqy bwkI gru`p jo minstrI AwP hom APyAr qoN iksy vI qrHW mwnqw pRwpq nhIN hn[ aunHW ApIl kIqI hY ik pwiksqwn hweI kimSnr nUM inrdyS kIqy jwx ik SRomxI kmytI dI mwnqw qy mhwnqw Anuswr is`K SrDwlUAW leI vIjy id`qy jwx[

 

s`cKMf sRI hirmMdr swihb ivKy Kwlsw swjxw idvs (vYswKI) SrDw Bwvnw nwl mnwieAw jwvygw- pRqwp isMG
AMimRqsr: 11 ApRYl- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN s`cKMf sRI hirmMdr swihb qy hor ieiqhwsk gurduAwrw swihbwn ‘c ivKy Kwlsw swjxw idvs (vYswKI) bVI SrDw Bwvnw nwl mnwieAw jwvygw[
SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI qoN jwrI pRYs rlIj ‘c jwxkwrI dyNidAW mYnyjr s.pRqwp isMG mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb ny ikhw ik vYswKI vwly idn 1699 eI: nUM sRI gurU goibMd isMG jI mhwrwj ny qKq sRI kysgV swihb sRI AnMdpur swihb ivKy Bry dIvwn iv`c qyg dI Dwr hyT pRIiKAw krky ‘pMjW ipAwirAW’ dI cox kIqI qy aunW nUM AMimRq Ckw ky isMG sjwieAw[ ies qrW ‘Kwlsw pMQ’ dI swjxw kIqI qy ies idn (vYswKI) nUM BwgW vwlw bxwieAw[ AMimRq dI ies mhwn dwq sdkw Drm, b`icAW qy mzlUmW dI r`iKAw hoeI, inqwxy qy pCVy vrg aubwry gey[
auhnW ikhw ik hr swl dI qrW ies vwr vI 12,13,14 ApRYl nUM s`cKMf sRI hirmMdr swihb ivKy ‘Kwlsw swjxw idvs’ vYswKI mOky dyS-ivdySW qoN l`KW dI igxqI iv`c is`K sMgqW drSn ieSnwn krky Awpxy Awp nUM vfBwgy bnwaux[
auhnW ikhw 12,13,14 ApRYl nUM gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy BwrI dIvwn sjxgy, ijMnW iv`c pMQ-pRis`D rwgI qy FwfI j`Qy ielwhI gurbwxI dy kIrqn Aqy bIr-rsI vwrW rwhIN sMgqW nUM inhwl krngy[ iehnW iqMnW idnW ‘c sRI Akwl qKq swihb ivKy KMfy bwty dI pwhul (AMimRq sMcwr) iqAwr hovygw, AMimRq AiBlwKI iqAwr-br-iqAwr ho ky AMimRqpwn krn qy gurU vwly bnx[
13 ApRYl vwly idn Swm nUM dIp mwlw hovygI qy ‘rihrws swihb’ dy pwT auprMq mnmohk AwiqSbwjI clweI jwvygI[
smUh nwnk nwm-lyvw sMgqW nUM ApIl hY ik ies ieiqhwsk idhwVy qy s`cKMf sRI hirmMdr swihb, sRI Akwl qKq swihb, gurduAwrw bwbw At`l rwey jI qy hor ieiqhwsk gurduAwirAW dy drSn krn qy AMimRq srovrW iv`c tu`By lwaux leI pRIvwrW smyq sRI AMimRqsr phuMcx[

 

SRomxI kmytI dy AiDkwrIAW ny s. lKivMdr isMG suprvweIjr dy ipqw dI mOq qy du`K dw pRgtwvw
AMimRqsr: 11 PrvrI- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy suprvweIjr s.lKivMdr isMG dy ipqw s.kuMdn isMG dy ipCly idnIN Acwnk Akwl clwxy qy SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy sk`qr s.dlmyG isMG K`tVw, s.rUp isMG qy s.sqbIr isMG, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.idljIq isMG bydI qy s.hrBjn isMG mnwvW AYfISnl sk`qr Aqy s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ny gihrw du`K pRgt kridAW s. lKivMdr isMG b`dovwl suprvweIjr nwl hmdrdI dw pRgtwvw kIqI hY[
SRomxI kmytI d&qr qoN jwrI pRYs rlIz ’c au`kq AiDkwrIAW ny ikhw ik s.kuMdn isMG nyk idl qy swaU suBwA dy mwlk sn qy aunHW dy Acwnk Akwl clwxy nwl pirvwr irSqydwr qy snyhIAW nUM nw pUrw hox vwlw Gwtw ipAw hY[ aunHW ikhw ik Ardws hY siqgurU jI aunHW nUM Awpxy crnW ’c invws b^Sx ip`Cy pirvwr qy irsqydwrW nUM Bwxw mMnx dw bl pRdwn krn[
s.kuMdn isMG dy AMqm sMskwr smyN s.gurcrn isMG GirMfw mIq sk`qr, s.krmbIr isMG, s.jsivMdr isMG dIp qy s.jsivMdr isMG dInpur ieMcwrj, s.sqnwm isMG mWgwsrwey AYfI:mYnyjr, s.XwdivMdr isMG, s.sqpwl isMG suprvweIjr Awid hwzr sn[ s.kuMdn isMG nimq aunHW dy j`dI ipMf b`dovwl ivKy 18 ApRYl 2013 nUM AMqm Ardws hovygI[

 

s`cKMf sRI hirmMdr swihb dI auprlI mMijl ivKy mInwkwrI dI syvw SurU
AMimRqsr: 11 ApRYl- rUhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy auprlI mMijl dIAW pOVIAW iv`c dIvwr qy bxI kYmIkl mInwkwrI kwPI purwxI qy Krwb hox krky dubwrw murMmq krn leI kwr syvw BUrI vwly sMprdw dy mu`KI bwbw kSmIr isMG v`loN sMgqW dy sihXog nwl syvw SurU kIqI geI[ BweI rwjdIp isMG ArdwsIey v`loN Ardws krn auprMq kwrsyvw dI ArMBqw isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb, isMG swihb igAwnI jgqwr isMG vDIk gRMQI s`cKMf sRI hirmMdr swihb, bwbw kSmIr isMG BUrIvwly, s.rijMdr isMG mihqw AMiqRMg mYNbr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI, s.hrjwp isMG sulqwnivMg mYNbr SRomxI kmytI qy s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb ny sWJy rUp ’c purwqn mInwkwrI dw kwgj AnUryKx krky SurU kIqI[
ies mOky tI.vI. cYnlW dy rIportrW nwl g`lbwq kridAW isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb ny ikhw ik jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dI pRDwngI hyT AMiqRMg kmytI ’c Aihm PYslw krky s`cKMf sRI hirmMdr swihb dI auprlI mMijl dIAW pOVIAW ’c dIvwr qy bxI purwqn mInwkwrI, drvwijAW dIAW cugwTW qy molifMg Awid qbdIl qy rIpyAr krn dI syvw bwbw kSmIr isMG BUrI vwilAW nUM sONpI hY[ siqgurU jI dI ikRpw sdkw iehnW v`loN A`j kwr syvw SurU kIqI geI hY[
syvw SurU krn smyN bwbw kSmIr isMG BUrI vwilAW ny ikhw ik auh SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG dy DMnvwdI hn, ijMnHW ny ies mhwn kwrj dI syvw krvwaux dw aunHW nUM mOkw id`qw hY[ aunHW ikhw ik auh ie`k swl dy AMdr-AMdr ieh swrI syvw mukMml krngy[ ies mOky isMG swihb igAwnI gurbcn isMG qy isMG swihb igAwnI jgqwr isMG ny bwbw kSmIr isMG BUrI vwly, s.rijMdr isMG mihqw, s.hrjwp isMG, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.suKdyv isMG BUrwkohnw mIq sk`qr qy s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI nUM isropwE dI bKiSS kIqI[
ies mOky s.hrjwp isMG sulqwnivMf mYNbr SRomxI kmytI, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.suKdyv isMG BUrwkohnw mIq sk`qr, s.pRqwp isMG mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI, bwbw nwhr isMG swD jI surisMG Jbwl vwly, jQydwr bIr isMG hzUr swihb, bwbw suKivMdr isMG s`uKw jI, s.guirMdr isMG AYfI:mYnyjr, s.rwm isMG swbkw mIq sk`qr SRomxI kmytI, s.hrbMs isMG m`lI swbkw mYnyjr, s.nirMdr isMG, s.myjr isMG rmdws Awid mOjUd sn[

 

gurduAwrw bwbw At`l rwey swihb dy drvwijAW dI syvw SurU
AMimRqsr: 11 ApRYl- ieiqhwsk gurduAwrw bwbw At`l rwey swihb dy purwqn drvwijAW nUM bdlx dI syvw kwr syvw vwly bwbw mnjIq isMG PgvwVy vwilAW v`loN SurU kIqI geI[ s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI BweI jgjIq isMG dy jQy ny ielwhI bwxI dy kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl kIqw qy Ardws BweI gurcrn isMG ArdwsIey v`loN kIqI geI[
ies mOky isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb ny g`lbwq kridAW ikhw ik gurU rwmdws pwqSwh dI bKiSS sdkw is`K kOm dI isrmOr Dwrimk sMsQw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG dI AgvweI ’c AMiqRMg kmytI dI iek`qrqw ’c Aihm PYslw krky gurduAwrw bwbw At`l rwey swihb jI dy purwxy ho cu`ky drvwijAW nUM bdlx dI syvw bwbw mnjIq isMG PgvwVy vwilAW nUM sONpI geI hY jo A`j SurU ho geI qy Aws hY ik bwbw mnjIq isMG bhuq jldI ieh syvw mukMml krngy[ ies smyN isMG swihb igAwnI gurbcn isMG v`loN bwbw mnjIq isMG PgvwVw, s.hrjwp isMG sulqwnivMf, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.suKdyv isMG BUrwkohnw mIq sk`qr, s.pRqwp isMG mYnyjr, s.sk`qr isMG ieMcwrj PlwieMg, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI, s.jiqMdr isMG cIP gurduAwrw ieMspYktr-85, s.rGbIrisMG AYfISnl mYnyjr, s.suKrwj isMG qy s.hrpRIq isMG mIq mYnyjr, s.drSn isMG AmrIkw vwly, s.mihMdr isMG DwrIvwl kYnyfw, fw.DrmvIr isMG, fw.hrijMdr isMG Awid nUM isropwE dI bKiSS kIqI geI[

 

rylvy stySn ivKy ‘s`cKMf sRI hirmMdr swihb’ dw mwfl SSoiBq sMgqW sRI hirmMdr swihb dy ieiqhws qoN jwxU hoxgIAW- jQy.Avqwr isMG
AMimRqsr: 04 ApRYl- s`cKMf sRI hirmMdr swihb dI ieiqhwsk mh`qqw nUM pRgtwaux leI s`cKMf sRI hirmMdr swihb jI dw golf plytf mwfl sRI AMimRqsr dy rylvy stySn qy SSoiBq kIqw igAw, ijs qoN A`j jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN prdw htwieAw igAw[ ies qoN pihlW BweI rwjdIp isMG ArdwsIey ny sRI AnMd swihb jI dIAW pMj pOVIAW dw pwT krky Ardws kIqI[
ies mOky aunHW ikhw ik s`cKMf sRI hirmMdr swihb smu`cI mnu`Kqw leI rUhwnIAq dy AsQwn hn Aqy ies pwvn AsQwn dI SoBw Aqy vifAweI dy m`dy nzr ieh mwfl SSoiBq kIqw igAw hY[ aunHW ikhw ik ies mwfl leI loVIdw PfISn mukMml rUp ’c bwbw kSmIr isMG BUrI vwilAW v`loN iqAwr kIqw igAw hY[ ies qoN pihlW sRI gurU rwmdws AMqr-rwStrI hvweI A`fw rwjwsWsI (AMimRqsr) Aqy Bwrq-pwik srh`d vwhgw bwrfr ivKy s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mwfl SSoiBq kIqy jw cu`ky hn[
ies mOky s.rijMdr isMG mihqw AMiqRMg mYNbr, s.ibkrm isMG kotlw qy s.bldyv isMG AYm.ey. mYNbr SRomxI kmytI, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.idljIq isMG ‘bydI’ AYfISnl sk`qr, s.prmjIq isMG sroAw mIq sk`qr, kwrsyvw BUrI vwilAW v`loN bwbw suKivMdr isMG, s.pRqwp isMG mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI, s.mnjIq isMG BIlovwl ihaUmn vYlPyAr suswietI AwP pMjwb, s.rwm isMG swbkw mIq sk`qr, s.mohnjIq isMG eyrIAw mYnyjr rylvy ivBwg, sRI ivml kumwr stySn suipRMtYNfYNt, sRI kuldIp kumwr ey.fI.AYs.tI.eI., sRI rvI kumwr ey.fI.eI.eI. (AisstYNt fvIjn ielYktRIkl ieMjInIAr), s.auNkwr isMG AYs.AYs.eI.sI.fblXU., sRI ikRsn lwl qy s.AYs.pI.AYs. bMgw Awid hwzr sn[

 

gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy sRI gurU gRMQ swihb jI dw bryl il`pIAMqrx sbMDI Sukrwnw smwgm hoieAw
BweI gurmyj isMG ny sUrmyN isMGW nUM gurbwxI nwl joVn dw Aihm auprwlw kIqw- ig.gurbcn isMG BweI gurmyj isMG nUM sRI Akwl qKq swihb qoN kOmI snmwn idqw jwvy- jQy.Avqwr isMG
AMimRqsr: 04 ApRYl- s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy swbkw hzUrI rwgI BweI gurmyj isMG ny AxQ`k imhnq krky sUrmyN isMGW (nyqrhIxW) leI gurbwxI dw pwT krn leI bryl il`pI ’c 18 poQIAW iv`c AMqrx kIqw hY[ ies sbMDI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy Sukrwnw smwgm kIqw igAw[ ijs iv`c BweI lKivMdr isMG qy BweI sOkIn isMG hzUrI rwgI s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy jiQAW v`loN ielwhI bwxI dy kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl kIqw qy Ardws BweI rwjdIp isMG ny kIqI[ auprMq isMG swihb igAwnI m`l isMG hY`f gRMQI s`cKMf sRI hirmMdr swihb ny hukmnwmW ilAw[
ies mOky sRI Akwl qKq swihb dy jQydwr isMG swihb igAwnI gurbcn isMG ny sMgqW dy ivSwl iek`T nUM sMboDn kridAW ikhw ik sRI gurU gRMQ swihb dI gurbwxI dy kilAwxkwrI sMdyS ivSv Br iv`c pRcwrx pRswrx ih`q gurbwxI dy Anuvwd, tIky, SbdwrQ Awid pihlW v`K-v`K ieiqhwskwrW v`loN kIqy gey sn, pr sRI gurU gRMQ swihb dI pwvn gurbwxI nUM sUrmy isMG (A`KW dI joq qoN ivhUxy) nhIN sn pVH skdy aunHw dI shUlq vwsqy BweI gurmyj isMG swbkw hzUrI rwgI s`cKMf sRI hirmMdr swihb ny sKq imhnq qy sbr-isdk nwl sRI gurU gRMQ swihb dI smu`cI gurbwxI nUM bryl il`pI iv`c AMqrx krn dw mhwn ieiqhwsk qy AiDAwqimk kwrj kIqw hY[ aunHW ikhw jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny isPwrS kIqI hY ik BweI gurmyj isMG ny invyklw kwrz kIqw hY qy iehnW nUM ‘kOmI snmwn’ nwl snmwinq kIqw jwvy[ so pMj isMG swihbwn dI mIitMg ’c ivcwr krky BweI gurmyj isMG nUM sRI Akwl qKq swihb qoN snmwn id`qw jwvygw[ aunHW ikhw ik sRI Akwl qKq swihb dy ipCly pwsy ShId bwbw gurb^S isMG dy AsQwn kol 13 nMbr kmry iv`c iehnW poQIAW nUM SSoiBq kIqw jw irhw hY qy koeI vI gurbwxI nUM ipAwr krn vwlw ieQy Aw ky pwT kr skdw hY[ isMNG swihb ny jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dw ivSyS qOr qy DMnvwd kridAW ikhw ik pRDwn jI ny ivSyS auprwlw krky ieh kwrj krvwieAw hY[
ies mOky jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny sMgqW nUM sMboDn kridAW ikhw ik BweI gurmyj isMG swbkw hzUrI rwgI s`cKMf sRI hirmMdr swihb ny sUrmy isMGW (A`KW dI joq qoN ivhUxy) leI ivSyS auprwlw krky sRI gurU gRMQ swihb jI dw bryl il`pI ’c 18 poQIAW dy rUp ’c AMqrx krvwieAw hY jo ieiqhwsk kwrj hY qy A`j dy ies ieiqhwsk idn dI mYN BweI gurmyj isMG qy smu`cy is`K jgq nUM vDweI idMdw hW[ iehnW dy ies auprwly nwl sUrmyN isMG vI hux sRI gurU gRMQ swihb jI dI bwxI pVH sux skdy hn[ jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik SRomxI kmytI BweI gurmyj isMG dw hr p`KoN sihXog krygI[ aunHW ikhw ik isMG swihbwn nUM isPwrS kIqI geI hY ik sRI Akwl qKq swihb qy ivSyS smwgm krky BweI gurmyj isMG nUM ‘kOmI snmwn’ id`qw jwvy[ aunHW BweI gurmyj isMG nUM ikhw ik auh is`K sMgqW dIAW BwvnwvW Anuswr s`cKMf sRI hirmMdr swihb ivKy kIrqn dI syvw jrUr kirAw krn[
ies mOky isMG swihb igAwnI m`l isMG hY`f gRMQI s`cKMf sRI hirmMdr swihb qy BweI swihb BweI ipMdrpwl isMG ny vI sMgqW swhmxy ivcwr pyS kIqy[ ies mOky isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb qy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny BweI gurmyj isMG nUM isropwE dI bKiSS kIqI[ auprMq v`K-v`K sBw suswietIAW qy nyqrhIn sMsQwvW ny vI BweI gurmyj isMG nUM isropwE ByNt kIqy[ ies qoN pihlW BweI gurmyj isMG swbkw hzUrI rwgI s`cKMf sRI hirmMdr swihb ny sMgqW nUM bryl il`pI bwry ivsQwr nwl jwxkwrI id`qI[ swry smwgm ’c mMc dI syvw s.rUp isMG sk`qr SRomxI kmytI v`loN BwvpUrq SbdW nwl inBweI geI[
ies mOky s.rijMdr isMG mihqw AMiqRMg mYNbr SRomxI kmytI, s.AmrIk isMG Swhpur qy s.ibkrmjIq isMG kotlw mYNbr SRomxI kmytI, rUp isMG isMG sk`qr, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s,idljIq isMG ‘bydI’, s.blivMdr isMG jOVw qy s.hrBjn isMG mnwvW vDIk sk`qr, s.suKdyv isMG BUrwkohnw, s.ibjY isMG, s.rxjIq isMG, s.prmjIq isMG sroAw qy s.jgjIq isMG mIq sk`qr, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mYnyjr s.pRqwp isMG, suipRMtYNfYNt s.hrimMdr isMG mUDl, s.guirMdr isMG mQryvwl AYfI:mYnyjr, kwrsyvw BUrI vwilAW v`loN bwbw suKivMdr isMG, bIbI ieMdrjIq kOr pRDwn Awl ieMfIAw ipMglvwVw, bwbw suKivMdr isMG BUrIvwly, bwbw hrIdyv isMG eIswpur, sMq AmIr isMG jv`dI klW, sYNtrl Kwlsw XqImKwnW qoN fw.blbIr isMG suipRMtYNfYNt, s.srbjIq isMG, s.sMqoK isMG syTI AwnryrI sk`qr cIP Kwlsw dIvwn, BweI SmSyr isMG, bwbw s`jx isMG AmrIkw vwly, s.mhySieMdr isMG luiDAwxy vwilAW v`loN s.joigMdr isMG sfwnw, s.rwm isMG swbkw mIq sk`qr, nyqrhIx sBw v`loN BweI gurpRIq isMG, s.muKiqAwr isMG, bIbI BwnI syvw suswietI, BweI sk`qr isMG, BweI ieMdrpwl isMG, s.jrnYl isMG Fot qy s.AmrbIr isMG Fot kONslr, s.prmjIq isMG Kwlsw pRDwn is`K stUfYNt PYfrySn Awid hwzr sn[

 

DMn DMn sRI gurU gRMQ swihb jI dw bryl il`pI AMqrx sbMDI Sukrwnw smwgm 4 ApRYl nUM- sk`qr
AMimRqsr: 02 ApRYl- sRI gurU gRMQ swihb dI gurbwxI dy kilAwxkwrI sMdyS ivSv Br iv`c pRcwrx pRswrx ih`q gurbwxI dy Anuvwd, tIky, SbdwrQ Awid pihlW v`K-v`K ieiqhwskwrW v`loN kIqy gey sn, pr sRI gurU gRMQ swihb dI pwvn gurbwxI nUM sUrmy isMG (A`KW dI joq qoN ivhUxy) nhIN sn pVH skdy ijMnHW dI shUlq vwsqy BweI gurmyj isMG swbkw hzUrI rwgI s`cKMf sRI hirmMdr swihb ny sKq imhnq qy sbr-isdk nwl sRI gurU gRMQ swihb dI smu`cI gurbwxI nUM bryl il`pI iv`c AMqrx krn dw mhwn ieiqhwsk qy AiDAwqimk kwrj kIqw hY[
SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy d&qr qoN jwrI pRYs rlIz ’c s.rUp isMG sk`qr ny ikhw ik BweI gurmyj isMG swbkw hzUrI rwgI s`cKMf sRI hirmMdr swihb ny ieh kwrj swlW dI imhnq nwl 18 poQIAW iv`c iqAwr krvwieAw, ijMnHW qoN hux sUrmy isMG sMpUrn sRI gurU gRMQ swihb jI dw sihj pwT kr skxgy[ BweI gurmyj isMG v`loN kIqy ies kwrj dI sMpUrnqw qy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy AwdyS Anuswr ivSyS Dwrimk smwgm gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy 4 ApRYl nUM svyry 11:00 qoN 1:30 vjy qIk hovygw[ijs iv`c s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI ielwhI bwxI dy kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl krngy[
ies Sukrwnw smwgm iv`c isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb, isMG swihb igAwnI m`l isMG hY`f gRMQI s`cKMf sRI hirmMdr swihb Aqy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vI aucycy qOr qy SmUlIAq krngy[ s. rUp isMG sk`qr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny smUh Dwrimk sBw suswietIAW qy is`K sMgqW nUM ies Sukrwnw smwgm iv`c pirvwrW smyq Swiml hox leI ApIl kIqI hY[

 

s. rGUjIq isMG krnwl sInIAr mIq pRDwn SRomxI kmytI ny hlky dIAW sMgqW nwl do idn lMgr syvw kIqI
AMimRqsr: 02 ApRYl- rUhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb ivKy rozwnw drSn-ieSnwn krn AwauNdIAW l`KW sMgqW lMgr sRI gurU rwmdws jI ivKy bYT pRSwdw CkdIAW hn[ lMgr sRI gurU rwmdws jI ivKy Awpxy-Awpxy hlky dIAW is`K sMgqW nwl Aw ky SRomxI AkwlI dl dy smUh vzIr, ivDwiek, mYNbr SRomxI kmytI, cyArmYn Awid syvw krky Awpxy Awp nUM vfBwgy smJ rhy hn[
ieh invyklI rvwieq siqkwrXog svrgI bIbI suirMdr kOr bwdl Drm supqnI s. pRkwS isMG bwdl mu`K mMqrI pMjwb qy siqkwrXog mwqw jI s. suKbIr isMG bwdl pRDwn SRomxI AkwlI dl qy aup mu`K mMqrI pMjwb ny SurU kIqI jo bw-dsqUr jwrI hY[ syvw dy mhwn kuMB ivc ih`sw pwauNidAW s. rGUjIq isMG krnwl sInIAr mIq pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny hlkw krnwl qy pwnIpq dIAW smUh sBw-suswietIAW, isMG sBwvW, suKmnI swihb syvw suswietIAW Aqy smUh sMgqW nwl 1 ApRYl nUM lMgr syvw SurU kIqI jo 2 ApRYl qIk lgwqwr jwrI rhI[
s. rGUjIq isMG krnwl ny d`isAw ik sRI gurU rwmdws jI ivKy syvw krn leI hirAwxy dIAW is`K sMgqW ‘c BwrI auqSwh hY qy ieh syvw ipCly pMj swl qoN lgwqwr jwrI hY[ aunHW ikhw ik siqgurU jI ikRpw krn sMgq dy isr ‘qy imhr BirAw h`Q r`Kx qy hirAwxy dI sMgq ieh syvw hr swl krdI rhygI[ aunHW ikhw ik sMgqW v`loN lMgr syvw dy nwl-nwl lMgr sRI gurU rwmdws jI vwsqy SrDw Bwvnw nwl AwpxI nyk kmweI ivcoN 60 ng AlUmInIAm dy t`b, 50 ng AlUmInIAm kyqlIAW, 6 ng AlUmInIAm dy pqIly, 50 ng stIl dIAW bwltIAW, 500 ng stIl dy Qwl qy 100 ng stIl dIAW kVCIAW dI syvw vI kIqI hY[
s. rGUjIq isMG krnwl ny aunHW dy nwl lMgr syvw krn leI Awey s. BuipMdr isMG AsMD mYNbr SRomxI kmytI, bwbw gurmIq isMG lMgr sRI hzUr swihb vwly, bwbw su`Kw isMG jI, bwbw rijMdr isMG sMq Bvn iesrwxw swihb vwly, bwbw bwbU isMG nIsMg krnwl vwly, s. hrdIp isMG cyArmYn mwrkIt kmytI, s. pRqwp isMG qy s. sqvMq isMG pRDwn lookl kmytI, s. plivMdr isMG qy s. mnpRIq isMG juMflw nUM s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy sUcnw kyNdr ivKy isropwau dy ky snmwinq kIqw[

 

dsqwr mukwbilAW nwl nOjvwnW ‘c is`KI lihr bxI –jQy. Avqwr isMG
srb ihMd dsqwr mukwblw 7 ApRYl nUM
AMimRqsr: 02 ApRYl- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI is`KW dI isrmOr Dwrimk sMsQw hox krky ijQy gurduAwrw swihbwn dy pRbMD nUM clw rhI hY auQy nwl hI pMjwb dy nOjvwnW ivc vD rhy piqqpuxy qy nSw KorI nUM jVHoN Kqm krn dw ivSyS auprwlw lgwqwr kr rhI hY[ ienHW ivcwrW dw pRgtwvw kridAW jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI kmytI ny ikhw ik SRomxI kmytI dI Drm pRcwr kmytI ny pMjwb dy mwJw, mwlvw qy duAwbw jon qoN ielwvw hirAwxw, auqrWcl, id`lI qy jMmU kSmIr dy skUlW ivc suMdr dsqwr mukwbly lihr clweI ijs ivc lgBg 1200 skUlW qoN 16000 ividAwrQIAW ny auqSwh nwl Bwg ilAw[ hryk izlHy ivcoN skUlI dsqwr vwly 13 b`cy ley gey aunHW ivcoN 1, 2, 3 sQwn vwly qy 10 ivSyS b`icAW dI cox kIqI geI[
jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik suMdr dsqwr mukwbilAW dOrwn cuxy gey qkrIbn 300 ividAwrQIAW dw 7 ApRYl nUM Kwlsy dy swjnw AsQwn qKq sRI kysgVH swihb sRI AnMdpur swihb ivKy srb-ihMd dsqwr mukwblw hovygw[ ijhVy ividAwrQI ies mukwbly dOrwn pihlw, dUjw qy qIjw sQwn pRwpq krngy aunHW ividAwrQIAW nUM kRmvwr 31000/-, 21000/- qy 11000/- dw ivSyS ienwm id`qw jwvygw[ ies qoN ielwvw ds ivSyS ividAwrQIAW nUM 51,51 sO rupey dw ienwm vI id`qw jwvygw[ aunHW ikhw ik ijhVy ividAwrQI suMdr dsqwr mukwbilAW ‘c izlHy p`Dr qy cuxy gey sn aunHW ividAwrQIAW dI vI 11,11 sO rupey dy ky hOslw APzweI kIqI jwvygI qy ies mOky dsqwr sbMDI lyKw BrpUr sovInr vI jwrI kIqw jwvygw[
aunHW dyS Br ‘c v`sdy smUh is`K BweIcwry nUM ApIl kIqI hY ik Awpxy mUl nUM pCwxdy hoey b`icAW nUM swbq sUrq guris`K bnwaux v`l ivSyS iDAwn dyx Aqy nOjvwn b`icAW nUM bwxI dy bwxy dy DwrnI hox vl pRyrx qW jo kurwhy peI nOjvwnI nUM niSAW qy piqqpuxy qoN bcwA ky Awpxy Asl guris`KI vwly srUp ‘c ilAWdw jw sky[
aunHW ikhw ik Kwlsy dy jnm AsQwn qKq sRI kysgVH swihb sRI AnMdpur swihb dy dIvwn hwl ivc 7 ApRYl nUM svyry 9:30 qoN 12:00 vjy qk rwgI qy FwfI jQy kIrqn qy FwfI vwrW rwhIN gur ieiqhws srvx krvwauxgy[

 

dyS-ivdyS ‘c bYTI is`K sMgq nUM ieMtrnY~t rwhIN sRI Akwl qKq swihb bwry jwxkwrI imlygI- jQy. Avqwr isMG
sRI Akwl qKq swihb dI vY~bsweIt jwrI
AMimRqsr: 01 ApRYl- dyS-ivdyS ‘c bYTI is`K sMgq dI shUlq leI BgqI qy SkqI dy pRqIk sRI Akwl qKq swihb dy ieiqhws qy ArQ BrpUr jwxkwrI leI sRI Akwl qKq swihb dI vY~bsweIt www.akaltakhatsahib.com sRI Akwl qKq swihb dy sk`qryq ivKy isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb qy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny sWJy rUp ‘c jwrI kIqI[

sk`qryq sRI Akwl qKq swihb ivKy p`qrkwrW nwl g`lbwq kridAW jQy. Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny ikhw ik dyS-ivdyS ‘c bYTI is`K sMgq dI icrkoxI mMg nUM mu`K r`KidAW sRI Akwl qKq swihb dy sk`qryq nUM ieMtrnY~t nwl joV id`qw igAw hY[ ies vY~bsweIt dy mu`K pMny ‘qy s`cKMf sRI hirmMdr swihb dI qsvIr qy sRI Akwl qKq swihb qoN ielwvw qKq sRI hirmMdr jI ptnw swihb (ibhwr), qKq sRI kysgVH swihb (sRI AnMdpur swihb), qKq sRI hzUr swihb Abcl ngr (nMdyV, mhwrwStr) qy qKq sRI dmdmw swihb gurU kwSI qlvMfI swbo biTMfw dIAW qsvIrW qy sMKyp jwxkwrI imlygI, ies qoN ielwvw sRI Akwl qKq swihb dI hoNd qoN lY ky hux qIk sRI Akwl qKq swihb dy jQydwr swihbwn dw vyrvw Aqy hux qIk sRI Akwl qKq swihb qoN jwrI hoey hukmnwmy, mqy, sMdyS Aqy snmwn bwry mukMml jwxkwrI aupl`bD hovygI[ aunHW ies Su`B kwrj dI isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb qy smu`cI is`K kOm nUM vDweI id`qI[

isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb ny ikhw ik s. gurjIq isMG ey.AYn.jI., AweI.tI. silaUSn sRI AMimRqsr v`loN kwPI imhnq krky iqAwr kIqI ies vY~bsweIt dI Poto gYlrI ivc pMj qKq swihbwn dIAW qsvIrW dy nwl mOjUdw pMjy qKq swihbwn dy jQydwr swihbwn dIAW qsvIrW vI vyKIAW jw skxgIAW[ ies qoN ielwvw PKr-ey-kOm, SRomxI pMQk aupwDI pRwpq kQwvwck igAwnI ipMdrpwl isMG, pMQ rqn BweI jsbIr isMG KMny vwly qy BweI swihb dI aupwDI pRwpq BweI mihMdr isMG XU.ky. vwilAW qoN ielwvw hor sMqW mhWpurKW dIAW qsvIrW vI vyKIAW jw skxgIAW[

aunHW ikhw ik jykr iksy guris`K ny koeI jwxkwrI pRwpq krnI hovy, iksy dI iSkwieq krnI hovy PIf bYk (suJwA) Pwrm rwhIN AwpxI eI-myl AweI.fI. Brky vI pRwpq kr skdw hY[ ies qoN ielwvw nwnkSwhI sMMmq 545 kYlMfr vI ies ‘qy aupl`bD hY, ijs nwl iqauhwr, ieiqhwsk idhwVy, gurpurbW qy ShIdI idhwiVAW bwry mukMml jwxkwrI iml skygI[ aunHW jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI kmytI Aqy s. rGUjIq isMG krnwl sInIAr mIq pRDwn SRomxI kmytI dw ivSyS qOr ‘qy DMnvwd kIqw[

ies mOky isMG swihb igAwnI gurmuK isMG hY~f gRMQI sRI Akwl qKq swihb, s. BuipMdr isMG AsMD mYNbr SRomxI kmytI, s. rUp isMG sk`qr SRomxI kmytI, s. prmjIq isMG sroAw mIq sk`qr, s. pRqwp isMG mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb, s. kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI, s. gurbcn isMG ieMcwrj pblIkySn, s. guirMdr isMG AYfI: mYnyjr, s. iekbwl isMG muKI ikaurytr kyNdrI is`K Ajwieb Gr, s. surjIq isMG, s. hrpwl isMG kohlI, bwbw sqnwm isMG Awid hwzr sn[

 

s. rGUjIq isMG krnwl sInIAr mIq pRDwn SRomxI kmytI ny hlky dIAW sMgqW nwl do idnw leI lMgr syvw SurU kIqI
AMimRqsr: 01 ApRYl- rUhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb ivKy rozwnw drSn-ieSnwn krn AwauNdIAW l`KW sMgqW lMgr sRI gurU rwmdws jI ivKy bYT pRSwdw CkdIAW hn[ lMgr sRI gurU rwmdws jI ivKy Awpxy-Awpxy hlky dIAW is`K sMgqW nwl Aw ky SRomxI AkwlI dl dy smUh vzIr, ivDwiek, mYNbr SRomxI kmytI, cyArmYn Awid syvw krky Awpxy Awp nUM vfBwgy smJ rhy hn[

ieh invyklI irvwieq siqkwrXog svrgI bIbI suirMdr kOr jI bwdl Drm supqnI s. pRkwS isMG bwdl mu`K mMqrI pMjwb qy siqkwrXog mwqw jI s. suKbIr isMG bwdl pRDwn SRomxI AkwlI dl qy aup mu`K mMqrI pMjwb ny SurU kIqI jo bw-dsqUr jwrI hY[ ies lVI nUM A`gy qoridAW s. rGUjIq isMG krnwl sInIAr mIq pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI hlkw krnwl pwnIpq dIAW smUh sBw-suswietIAW, isMG sBwvW, suKmnI swihb suswietIAW Aqy smUh sMgqW nwl A`j 1 ApRYl nUM lMgr syvw SurU kIqI jo 2 ApRYl Swm qIk lgwqwr jwrI rhygI[

s. rGUjIq isMG krnwl ny d`isAw ik sMgqW v`loN lMgr syvw dy nwl-nwl lMgr sRI gurU rwmdws jI vwsqy SrDw Bwvnw nwl AwpxI nyk kmweI ivcoN 60 ng AlUmInIAm dy t`b, 50 ng AlUmInIAm kyqlIAW, 6 ng AlUmInIAm dy pqIly, 50 ng stIl dIAW bwltIAW, 500 ng stIl dy Qwl qy 100 ng stIl dIAW kVCIAW dI syvw vI kIqI hY[

aunHW ikhw ik lMgr sRI gurU rwmdws jI ivKy syvw krn leI hirAwxy dIAW is`K sMgqW ‘c BwrI auqSwh hY Aqy ies vwr aunHW dy nwl lMgr syvw krn leI s. BuipMdr isMG AsMD mYNbr SRomxI kmytI, bwbw gurmIq isMG lMgr sRI hzUr swihb vwly, bwbw su`Kw isMG jI, bwbw rijMdr isMG sMq Bvn iesrwxw swihb vwly, bwbw bwbU isMG nIsMg krnwl vwly vI aucycy qOr ‘qy Awey hn[

 

smwj syvI AMnw hzwry ny s`cKMf sRI hirmMdr swihb m`Qw tyikAw
AMimRqsr: 31 mwrc- dyS ivc iBAwnk rog vWg PYly iBRStwcwr ivru`D lVn vwly smwj syvI sRI AMnw hzwry ny Awpxy smrQkW smyq rUhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb ivKy m`Qw tyikAw qy ASIrvwd ilAw[
s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSn krn auprMq sRI AMnw hzwry nUM sUcnw kyNdr ivKy sUcnw AiDkwrI s. jsivMdr isMG qy s. gurbcn isMG ny isropwau qy Dwrimk ikqwbW dw sY~t dy ky snmwinq kIqw[
sUcnw kyNdr ivKy p`qrkwrW v`loN pu`Cy svwlW dy jvwb idMidAW aunHW ikhw ik sRI hirmMdr swihb hI iek AYsw AsQwn hY ijQy hr Drm dy lok SrDw Bwvnw nwl m`Qw tykdy hn qy SrDw nwl Awey hryk mnu`K nUM sRI gurU gRMQ swihb jI dI bwxI suxn nwl inrmlqw qy SkqI imldI hY[
aunHW ikhw ik mYnUM vI s`cKMf sRI hirmMdr swihb m`Qw tykx auprMq SkqI imlI hY qy mYN AwKrI dm qk iBRStwcwr qy mzbUq jn-lokpwl pRqI lVdw rhWgw[ 1984 ‘c s`cKMf sRI hirmMdr swihb qy sRI Akwl qKq swihb aupr kyNdr srkwr v`loN dyS dI AwrmI rwhIN hmlw krvw ky hzwrW bygunwh lokW dy mwry jwx bwry Awpxw pRqIkrm pRgt kridAW sRI AMnw hzwry ny ikhw ik AigAwnI lok hI Aijhy srb Drm AsQwn ‘qy hmlw krdy hn[ aunHW ikhw ik dyS dI rwjDwnI id`lI ‘c hzwrW bydoSy is`KW nUM mwrn vwilAW pRqI r`b dy Gr dyr hY AMDyr nhIN, iek idn zrUr kwqlW nUM szw imlygI[
ies mOky BwrqI POj dy rItw: jnrl sRI vI.ky. isMG, pblIistI ivBwg dy ieMcwrj s. kulivMdr isMG rmdws, s. hrpRIq isMG sUcnw AiDkwrI, sRI sUPI jlwnI, sRI sMqoS BwrqI, fwktr mnIS, sRI virMdr rwjmwny, sRI AMikS Srmw Awid mOjUd sn[

 

s. crnjIq isMG KzwncI/mIq mYnyjr nUM syvw mukq hox ‘qy in`GI ivdwiegI
AMimRqsr: 31 mwrc- s`cKMf sRI hirmMdr swihb sRI drbwr swihb dy KzwncI/mIq mYnyjr s. crnjIq isMG nUM syvw mukq hox ‘qy dPqrI stwP v`loN in`GI ivdwiegI id`qI geI[ s. sqbIr isMG sk`qr Drm pRcwr kmytI, s. rUp isMG sk`qr SRomxI kmytI, s. mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb qy s. jvwhr isMG mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb ny sWJy rUp ‘c s. crnjIq isMG nUM s`cKMf sRI hirmMdr swihb dw mwfl, sRI swihb qy isropwE dy ky snmwinq kIqw[
ies mOky s. rUp isMG qy s. sqbIr isMG sk`qr SRomxI kmytI ny s. crnjIq isMG v`loN lMmI qy bydwZ srivs dI SlwGw kridAW ikhw ik mulwzmW nUM aunHW dI inBweI syvw qoN syD lYx dI zrUrq hY[ s. crnjIq isMG 1987 ivc bqOr klrk BrqI hoey sn qy aunHW qkrIbn 26 swl syvw inBweI[
iesy qrHW s. jmrOd isMG suprvweIzr Drm pRcwr kmytI nUM vI syvw mukqI smyN dPqr Drm pRcwr kmytI v`loN in`GI ivdwiegI id`qI geI[ s. jmrOd isMG suprvweIzr nUM s. sqbIr isMG sk`qr Drm pRcwr kmytI v`loN isropwE dy ky snmwinq kIqw igAw[ s. jmrOd isMG 1985 ‘c bqOr klrk BrqI hoey sn[ ienHW vloN v`K-v`K AhuidAW ‘qy qkrIbn 28 swl syvw kIqI geI[
ies mOky s. rUp isMG qy s. sqbIr isMG sk`qr, s. mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s. idljIq isMG bydI, s. blivMdr isMG jOVw qy s. mihMdr isMG AwhlI AYfI: sk`qr, s. gurcrn isMG GirMfw qy s. kyvl isMG mIq sk`qr, s. jvwhr isMG qy s. pRqwp isMG mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb, s. mihMdr isMG qy s. guirMdr isMG AYfI: mYnyjr, supRfYNt s. hrimMdr isMG mUDl, s. suKbIr isMG mUlyc`k supRfYNt Drm pRcwr kmytI, s. suirMdrpwl isMG, s. guirMdr isMG TrU qy s. AmrjIq isMG ieMcwrj, s. mlkIq isMG bihVvwl s/supRfYNt, s. mMgl isMG, s. suKrwj isMG qy s. hrpRIq isMG mIq mYnyjr, s. gopwl isMG qy s. praupkwr isMG AkwaUNtYNt, s. rjvMq isMG AYfI: AkwaUNtYNt Awid mOjUd sn[

 

holy-mh`ly mOky bu`Fw dl v`loN pMQ dIAW pMj mhwn SKsIAqW dw snmwn hovygw –idljIq isMG ‘bydI’
AMimRqsr: 22 mwrc- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy sihXog nwl SRomxI pMQ AkwlI bu`Fw dl v`loN holw-mh`lw mOky ivSyS qOr ‘qy g`qky dy mukwbly krvwey jwxgy[ ieh mukwbly gurduAwrw gurU kw bwg CwauxI SRomxI pMQ AkwlI bu`Fw dl inhMg isMGW sRI AnMdpur swihb ivKy hoxgy[ ienHW mukwbilAW dw is`Dw pRswrx tI.vI. cYnl pI.tI.sI. qoN kIqw jwvygw[ SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy vDIk sk`qr s. idljIq isMG bydI ny jwxkwrI idMidAW d`isAw ik ienHW mukwbilAW ivc g`qky dIAW qkrIbn 20 tImW ih`sw lYxgIAW[ ijnHW ‘c ivSyS qOr ‘qy lVkIAW dIAW 8 tImW g`qky dy jOhr ivKwauxgIAW[ aunHW d`isAw ik is`K pMQ qy inhMg isMGW dI isrmOr j`QybMdI SRomxI pMQ AkwlI bu`Fw dl dy muKI bwbw blvIr isMG v`loN lok-kilAwx qy smwj dy v`K-v`K KyqrW ‘c ivSyS Xogdwn pwaux vwlIAW isrmOr pMj SKsIAqW nUM bu`Fw dl dy muKI qy sRI Akwl qKq swihb dy j`Qydwr dI syvw inBwaux vwly mhwn jrnYl AkwlI bwbw PUlw isMG qy nvwb kpUr isMG dy v`K-v`K AYvwrfW nwl snmwinq kIqw jwvygw[ aunHW ny ikhw ik SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn j`Qydwr Avqwr isMG, dmdmI tkswl jQw iBMfrW mihqw dy muKI bwbw hrnwm isMG Kwlsw, pMjwb dy vwqwvrx nUM hirAw BirAw bxwaux vwly mhwn vwqwvrx pRymI pdmsRI bwbw syvw isMG KfUr swihb vwly, bu`Fw dl dy ivdvwn igAwnI Syr isMG AMbwlw Aqy is`K icMqk igAwnI Bgvwn isMG jOhl nUM snmwinq kIqw jwvygw[

 

ihMdI pusqk ‘is`K ieiqhws’ dw mu`dw dubwrw auTwauxw Srwrq BrpUr kwrvweI -jQydwr Avqwr isMG
AMimRqsr 20 mwrc – jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny dyS-ivdyS dIAW sMgqW nUM sucyq kridAW ikhw hY ik kuJ is`K ivroDI qwkqW is`KW dI isrmOr Dwrimk sMsQw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI nUM bdnwm krn dI BrpUr koiSS kr rhIAW hn[

SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dPqr qoN jwrI pRY~s irlIz ‘c jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik 1998-99 ‘c jy.fI. kinMGm dI ricq AMgryzI pusqk ‘dw ihstrI AwP dw is`Kz’ dw ihMdI Anuvwd ‘is`K ieiqhws’ dy rUp ivc krvwieAw igAw sI[ kinMGm dI pusqk ivc ihrdy-vydk it`pxIAW hox krky julweI 2007 nUM AKbwrW ‘c KbrW pRkwiSq hox Aqy is`K sMgqW v`loN SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy iDAwn ‘c ilAwaux krky qurMq SRomxI kmytI v`loN ies sbMDI fw. KVk isMG, fw. ikRpwl isMG cMfIgVH, fw. jsvIr isMG swbr, s. blivMdr isMG jOVwisMGw qy s. ikRpwl isMG rIsrc skwlr ‘qy ADwrq 5 mYNbrI sb-kmytI giTq kIqI geI sI[ sb-kmytI dI rIport dy ADwr ‘qy 23 julweI 07 nUM jnrl hwaUs dy mqw nMbr 10 Anuswr ihMdI pusqk ‘is`K ieiqhws’ ‘qy mukMMml pwbMdI lgw id`qI geI sI qy 24 AkqUbr nUM AjIq, jgbwxI qy pMjwbI itRibaUn AKbwrW ‘c ieSiqhwr pRkwiSq krvw ky sMgqW nUM ApIl kIqI geI sI ik ies pusqk ivc ihrdy-vydk qru`tIAW hox krky pVHnXog nhIN, ies leI ijs iksy pws vI ieh pusqk hovy auh SRomxI kmytI dPqr ‘c jmHW krvw dyvy qy ikqwb dI kImq vwps lY lvy pr kuJ SrwrqI lokW v`loN ies ihMdI pusqk nUM mMd Bwvnw qihq vwps jmHW nhIN krvwieAw qW jo is`KW dI srb-au~c sMsQw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI nUM bdnwm kIqw jw sky[

aunHW ikhw ik SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny pusqkW nUM GoKx leI bkwiedw GoK sb-kmytI giTq kIqI hY, jo lgwqwr kMm kr rhI hY[ qkrIbn Cy swl bwAd pMQ doKI qwkqW ijnHW nUM pMjwb Aqy pMjwb qoN bwhr is`KW ny pUrI qrHW nkwr id`qw hY auh lok Awpxw nwm izMdw r`Kx Kwqr Kqm ho cu`ky msly nUM muV sMgqW ‘c BulyKw pw ky surjIq krn dI koiSS kr rhy hn qy AwpxI murdw hoeI isAwsI rUh nUM izMdw krn dI koiSS kr rhy hn, ijnHW nUM is`K sMgqW kdy vI svIkwr nhIN krngIAW[ jQydwr Avqwr isMG ny dubwrw iPr is`K sMgqW nUM ApIl kIqI hY ik pMQ ivroDI qwkqW qoN sucyq rihx qy vwr-vwr ihMdI pusqk ‘is`K ieiqhws’ dy auTwey jw rhy mu`dy v`l iDAwn nw dyx[

 

pwiksqwn srkwr sweIN nwrwiex Bjn iKlwP s^q kwrvweI kry- jQy:Avqwr isMG
sRI gurU gRMQ swihb jI dI byAdbI sihx nhIN
AMimRqsr: 20 mwrc- pwiksqwn ‘c sUbw isMD dy Sihr iSkwrpur dy fyrw muKI sweIN nwrwiex Bjn v`loN nMgy isr DMn-DMn sRI gurU gRMQ swihb jI dI qwibAw bYT ky mgrly pwsy KwlI AMg qy Srwrq Bry lihjy nwl gxyS dw inSwn bxwey jwx dI ihrdy vydk Gtnw dI jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny s^q SbdW ’c inKyDI kridAW pwiksqwn srkwr pwsoN mMg kIqI hY ik Aijhy SrwrqI AnsrW nUM qurMq igRPqwr krky s^q szw id`qI jwvy[

SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dPqr qoN jwrI pRY~s rIlIz ’c jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik DMn-DMn sRI gurU gRMQ swihb jI dI by-AdbI iksy vI kImq ‘qy sihx nhIN krygI[ ies iv`c drz gurU swihbwn Aqy BgqW v`loN aucwrI geI pwvn gurbwxI smu`cI mnu`Kqw leI cwnx munwrw hY[ srb`q dy Bly leI sMdyS dyx vwly Drm gRMQ dI by-AdbI krn vwly iSkwr pur fyry dy mu`KI sweIN nwrwiex Bjn iKlwP pwiksqwn srkwr sKq DwrwvW qihq prcw drj krky qurMq igRPqwr kry[

aunHW ikhw ik Aijhy SrwrqI lokW dIAW GtIAw kwrvweIAW nwl iPrikAW iv`c lVweI JgVw pYdw hox dI sMBwvnw pYdw huMdI hY[ aunHW ikhw ik fyrydwr v`loN jwx bu`J ky kIqI geI, ieh iGnwauxI kwrvweI is`K kOm nUM kqeI brdwSq nhIN[ aunHW ikhw ik Aijhy ADrmI lokW dw iek hI inSwnw huMdw hY ik iksy nw iksy qrIky Amn SWqI nUM BMg kIqw jwvy[ aunHW ikhw ik ies kwrvweI nwl is`K BwvnwvW nUM BwrI Tys pu`jI hY qy is`K ihrdy vlUMDry gey hn ies leI pwiksqwn srkwr nUM cwhIdw hY ik G`t-ig`xqI is`K BweIcwry dy lokW dIAW Dwrimk BwvnwvW dI rwKI nUM XkInI bxwieAw jwvy[

 

pMQ rqn bwbw hrbMs isMG id`lI vwilAW dw ic`qr ‘kyNdrI is`K Ajwieb Gr’ ’c lgwieAw
is`K pMQ leI kuJ krn vwilAW dy hI ic`qr Ajwieb Gr ’c l`gdy hn- jQy:Avqwr isMG
AMimRqsr: 18 mwrc- syvw dy mhwn puMj qy pMQ rqn bwbw hrbMs isMG id`lI vwilAW dw ic`qr s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy kyNdrI is`K Ajwieb Gr lgwieAw igAw[ ies mOky s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI BweI gurkIrq isMG dy jQy v`loN ielwhI gurbwxI dw kIrqn kIqw igAw qy Ardws BweI gurcrn isMG ArdwsIey ny kIqI[ auprMq jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI, isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb ny bwbw hrbMs isMG jI dy ic`qr qoN prdw htwieAw[

Dwrimk SKSIAqW, sMqW mhWpurSW dy BrvyN iek`T ’c bolidAW jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI kmytI ny ikhw ik ruUhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy kyNdrI is`K Ajwieb Gr iv`c iksy Awm ivAkqI dI qsvIr nhIN lgweI jWdI[ Ajwieb Gr iv`c ausy sKSIAq dI qsvIr l`gdI hY, ijs ny is`K pMQ leI mhwn kwrjW iv`c Aihm Xog dwn pwieAw hovy[

jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik bwbw hrbMs isMG jI id`lI vwilAW ny gurduAwrw sRI nnkwxw swihb dI DrqI qoN syvw AwrMB kIqI qy iPr ip`Cy muV ky nhIN vyiKAw[ aunHW ikhw ik bwbw jI ny Awpxy jIvn dOrwn ieiqhwsk gurduAwrw swihbwn dIAW iemwrqW, lMgrW dIAW iemwrqW dI kwr syvw qoN ielwvw sMgqW leI hspqwl, b`icAW leI skUl/kwljW dIAW Anykw iemwrqW dI auswrI krvweI[ aunHW ikhw ik bwbw hrbMs isMG dw ic`qr kyNdrI is`K Ajwieb Gr ’c ij`Qy kwr syvw vwilAW leI pRyrnw sRoq hovygw auQy Awaux vwlIAW pIVHIAW vI jwgrUk hoxgIAW[

sRI Akwl qKq swihb dy jQydwr isMG swihb igAwnI gurbcn isMG ny bwbw hrbMs isMG id`lI vwilAw v`loN is`K pMQ pRqI kIqIAW syvwvW dw ijkr kridAW ikhw ik sRI Akwl qKq swihb v`loN hux qIk kyvl coxvIAW sKSIAqW nUM hI pMQ rqn dw iKqwb pRwpq hoieAw hY qy auhnW iv`c bwbw hrbMs isMG id`lI vwly vI Swml hn[ kwr syvw dy Kyqr iv`c lMmw smW syvw inBwauNidAW bwbw jI ny ieiqhwsk gurduAwrw swihbwn, hspqwl, skUl Awid Swndwr iemwrqW bxweIAW[ aunHW ikhw ik jQydwr Avqwr isMG dI pRDwngI ’c AMiqRMg kmytI ny bwbw jI dw ic`qr kyNdrI is`K Ajwieb Gr ’c lgwaux dw jo PYslw kIqw bhuq hI SlwGwXog hY[ aunHW bwbw jI dI qsvIr kyNdrI is`K Ajwieb Gr l`gx qy smUh kwr syvw sMpRdwvW qy sMgqW nUM vDweI id`qI[ bwbw hrbMs isMG dy vroswey bwbw bcn isMG nUM jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI kmytI qy igAwnI gurbcn isMG ny isropwE dI bKisS kIqI[ mMc dI syvw s. dlmyG isMG K`tVw sk`qr SRomxI kmytI ny inBweI[

ies mOky ies mOky isMG swihb igAwnI m`l isMG mu`K gRMQI s`cKMf sRI hirmMdr swihb, bwbw hrnwm isMG Kwlsw mu`KI dmdmI tkswl, AMiqRMg mYNbr SRomxI kmytI s.rijMdr isMG mihqw qy s.gurbcn isMG krmuUMvwlw, mYNbr SRomxI kmytI BweI mnjIq isMG, BweI rwm isMG, bwbw suKcYn isMG Drmpurw qy s.BgvMq isMG isAwlkw, s.rUp isMG sk`qr, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, AYfISnl sk`qr s.mihMdr isMG AwhlI qy s.blivMdr isMG jOVw, mIq sk`qr s.suKdyv isMG BUrwkohnw, s.gurcrn isMG GirMfw qy s.prmjIq isMG sroAw, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mYnyjr s.jvwhr isMG qy s.pRqwp isMG, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI, s.guirMdr isMG AYfI:mYnyjr, s.iekbwl isMG ikaUrytr, s.gurivMdrpwl isMG Awritst, bwbw bcn isMG id`lI vwly, bwbw Avqwr isMG ib`DI cMd sMpRdwie, igAwnI hrdIp isMG hrKovwl, bwbw myjr isMG vW, bwbw syvw isMG KfUr swihb vwly qoN ielwvw is`K sMgqW hwzr sn[

 

Akwl-AkYfmI bopwrwey dy skUlI b`icAW dI Xwd ’c sRI AKMf pwT swihb dy Bog puAwey
SRomxI kmytI pUrI qrHW pIVHq pirvwrW nwl- jQydwr Avqwr isMG
AMimRqsr: 18 mwrc- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny Akwl-AkYfmI bopwrwey ’c pVHdy 13 skUlI b`icAW dI drdnwk sVk hwdsy ’c hoeI mOq qy APsos zwhr kridAW b`icAW dI Awqimk SwqI leI aunHW dI Xwd ‘c gurduAwrw JMfw-buMgw sRI Akwl qKq swihb ivKy sRI AKMf pwT swihb jI dy Bog puAwey gey[ s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI BweI dlbIr isMG dy rwgI jQy ny ielwhI bwxI dw kIrqn kIqw qy Ardws BweI gurcrn isMG ArdwsIey v`loN kIqI geI[

ijkrXog hY ik bIqI 3 mwrc nUM Akwl-AkYfmI bopwrwey dI skUl b`s dw jlMDr nkodr rof qy ipMf gohIr nyVy tr`k nwl hoeI Awhmo-swhmxI iBAwnk t`kr ’c 13 b`icAW dI mOky qy hI drdnwk mOq ho geI sI qy 9 b`cy j^mI ho gey sn[ imRqk b`icAW iv`c 9 lVky qy 4 lVkIAW sn[

ies drdnwk sVk hwdsy ’c mwry gey b`icAW pRqI jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny fUMGw APsos pRgt kridAW pirvwrW nwl idlI hmdrdI dw pRgtwvw kIqw sI[ aunHW qurMq PYslw lYidAW mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb nUM AwdyS idqw ik iehnW b`icAW dI Awqimk SwqI leI s`cKMf sRI hirmMdr swihb sRI AMimRqsr ivKy sRI AKMf pwT krvwieAw jwvy[

ies mOky igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb ny ikhw ik jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny AMiqRMg kmytI dI bzt mIitMg dOrwn bkwiedw sVk durGtnw ’c mwry gey iehnW skUlI b`icAW pRqI APsos zwhr kridAW Sok mqw vI pws kIqw igAw qy skUl/AkYfmIAW dy pRbMDkW nUM ApIl kIqI geI hY ik skUl b`sW qy r`Ky gey frweIvr dI nzrSwnI hovy qy frweIvr nUM spIf ilimt bwry sKq hdwieqW id`qIAW jwx qW jo nMny b`icAW dIAW jwnW AjweIN nw jwx[ aunHW ikhw ik hux q`k vwpry hwdisAW ’c ieh g`l Awm swhmxy AweI hY ik skUl b`s dy frweIvr g`fI clwaudy smyN gwxy sunx leI kMnW ’c hY`f PUn lw ky g`fI clwauNdy hn jo hwdisAW dy kwrn Awm hI bxdy hn[ jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny mwry gey skUlI b`icAW dy pirvwrW nUM aucycy qOr qy iml ky APsos pRgt kIqw qy ikhw ik ies du`K dI GVHI ’c sMsQw SRomxI kmytI pUrI qrHW pIVHq pirvwrW dy nwl hY[

ies mOky isMG swihb igAwnI m`l isMG mu`K gRMQI s`cKMf sRI hirmMdr swihb, isMG swihb igAwnI jgqwr isMG vDIk gRMQI, isMG swihb igAwnI rvyl isMG, isMG swihb igAwnI jgqwr isMG luiDAwxw, bwbw hrnwm isMG Kwlsw, mYNbr SRomxI kmytI BweI mnjIq isMG, s.AmrjIq isMG cwvlw, BweI rwm isMG, s.BgvMq isMG isAwlkw qy s.jgIr isMG vrpwl, s.qrlocn isMG qy s.rUp isMG sk`qr, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.blivMdr isMG jOVw AYfISnl sk`qr, mIq sk`qr s.suKdyv isMG BUrwkohnw, s.gurcrn isMG GirMfw, s.prmjIq isMG sroAw qy s.jgjIq isMG, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mYnyjr s.jvwhr isMG qy s.pRqwp isMG, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI, s.mlkIq isMG shwiek suipRMtYNfYNt, s.guirMdr isMG AYfI:mYnyjr,s.BuipMdr isMG mIq mYnyjr, s.iekbwl isMG ikaUrytr, s.jYivMdr isMG cI& mYnyjr Akwl AkYfmIz, Akwl AkYfmI mYnyzmYt v`loN s.jsbIr isMG qy bIbI ismrjIq kOr, s. srbjIq isMG sohl, SRomxI kmytI, Drm pRcwr kmytI qy sRI drbwr swihb dy stwP qoN ielwvw is`K sMgqW hwzr sn[

 

jYkwirAW dI gUMJ ‘c gurduAwrw QVHw swihb dI kwr syvw SurU
QVw swihb qy ieiqhwsk byrI dI idK kwiem r`KI jwvygI- jQy:Avqwr isMG
AMimRqsr: 18 mwrc- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG dI pRDwngI hyT bIqy idnI gurduAwrw sRI dygsr swihb ktwxw ivKy AMiqRMg kmytI dI hoeI bYTk dOrwn nOvyN pwqSwh sRI gurU qyg bhwdr swihb jI dI Coh pRwpq ieiqhwsk AsQwn gurduAwrw sRI QVw swihb dI iemwrq dy nv-inrmwx krn leI Aihm PYslw kridAW kwr syvw bwbw hrnwm isMG jI Kwlsw mu`KI dmdmI tkswl mihqw cONk nUM sONpI geI[

sRI AKMf pwT swihb jI dy Bog auprMq s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI BweI bldyv isMG vfwlw dy jQy v`loN ielwhI gurbwxI dy kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl kIqw qy Ardws isMG swihb igAwnI jgqwr isMG AYfISnl mu`K gRMQI s`cKMf sRI hirmMdr swihb ny kIqI[ auprMq jYkwirAW dI gUMj ’c isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb, igAwnI m`l isMG mu`K gRMQI s`cKMf sRI hirmMdr swihb, jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI, bwbw bcn isMG kwr syvw id`lI vwly qy sMq bwbw hrnwm isMG Kwlsw mu`KI dmdmI tkswl v`loN tp lgwieAw igAw qy bwbw Avqwr isMG ibMDI cMd sMprdw, bwbw syvw isMG kwr syvw KfUr swihb vwly, BweI jsvIr isMG Kwlsw swbkw jQydwr sRI Akwl qKq swihb, s. rijMdr isMG mihqw AMiqRMg mYNbr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI qy bwbw Drm isMG AmrIkw vwilAW ny pihly pMj bwlitAW dI syvw krky kwr syvw dI SurUAwq kIqI[

ies mOky isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb ny sMgqW dy ivSwl iek`T nUM sMboDn kridAW ikhw ik nOvyN pwqSwh sRI gurU qyg bhwdr swihb sRI goieMdvwl swihb dy drSnW auprMq s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSn krn leI sRI AMimRqsr p`jy sn[ piv`qr srovr ’c ieSnwn krn auprMq gurU swihb jdoN sRI hirmMdr swihb dy AMdr jwx l`gy qW kwbz msMdW, pujwrIAW ny s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drvwjy bMd kr ley[ gurU qyg bhwdr swihb jI ny bwhroN hI m`Qw tyikAw qy pirkrmW qoN bwhr sRI Akwl qKq swihb dy pws ie`k byrI hyT Aw bYTy qy ies AsQwn qy suMdr gurduAwrw sRI QVHw swihb bixAw ijs dI syvw A`j dmdmI tkswl dy mu`KI bwbw hrnwm isMG jI Kwlsw v`loN SurU kIqI geI hY[ aunHW ikhw ik kwr syvw dOrwn QVw swihb qy purwqn byrI dI idK nUM auvyN hI kwiem r`iKAw jwvy[

SRomxI kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik nOvyN pwqSwh sRI gurU qyg bhwdr swihb jI dI Coh pRwpq gurduAwrw QVHw swihb pRqI sMgqW dI AQwh SrDw hY[ gurduAwrw swihb dI iemwrq purwxI hox krky smyN isr syvw krvwaux leI isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb qy s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mu`K gRMQI igAwnI m`l isMG dy AwdyS Anuswr AMiqRMg kmytI dI mIitMg ‘c Aihm PYslw kridAW ies AsQwn dI syvw bwbw hrnwm isMG muKI dmdmI tkswl nUM syvw geI hY[ aunHW ikhw ik is`KI dy kyNdr somy gurduAwrw swihb hox, srwvW qy BwvyN skUlW dI iemwrq bxwauxI hovy ienHW dIAW iemwrqW kwr syvw dy rUp ‘c hI syvw krvweIAW jWdIAW hn[ ikauNik ies nwl sMgqW nUM gurU Gr nwl juVn qy syvw dw mOkw imldw hY[ aunHW ikhw ik kwr syvw lMmw smW nhIN c`lxI cwhIdI Aqy AsQwn dI mhwnqw Anuswr syvw jldI sMpUrn hoxI cwhIdI hY[ gurduAwrw bIV bwbw bu`Fw swihb jI qy gurduAwrw swihb smwD bwbw bu`Fw swihb jI rmdws bwry aunHW izkr kridAW ikhw ik ienHW mhwn AsQwnW dy rsqy ivc kwr syvw vwly bwibAW v`loN ieiqhws nUM qroV mroV ky Awpxy in`jI fyry sQwpq kIqy hn jo TIk nhIN[ aunHW kwr syvw vwly mhWpurSW nUM ApIl kIqI ik syvw dy nwm hyT in`jI jwiedwdW nhIN bxweIAW jwxIAW cwhIdIAW Aqy sMgqW dw pYsw ijs AsQwn dI syvw leI Awvy ausy AsQwn ‘qy lgwieAw jwxw cwhIdw hY[

sMq bwbw hrnwm isMG jI muKI dmdmI tkswl vwilAW dI qwrIP kridAW aunHW ikhw ik bwbw jI ny iek swl dy AMdr 1984 dy ShIdW dI Xwd ‘c gurduAwrw swihb dy rUp ‘c (ShIdI Xwdgwr) dI syvw qkrIbn mukMMml kr leI hY qy jldI hI sMgqW ies gurduAwrw swihb dy drSn kr skxgIAW[ gurduAwrw QVHw swihb dI syvw SurUU hox qoN pihlW bwbw hrnwm isMG nUM jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI qy igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb ny isropwau dI bKiSS kIqI[

gurduAwrw QVHw swihb dI nv-auswrI leI sMq bwbw AjIq isMG hMswlI vwly 13 l`K rupey, sMq bwbw syvw isMG rwmpur KyVw vwly 2 l`K 25 hzwr rpey, isMG swihb jsbIr isMG jI Kwlsw 1 l`K 11 hzwr rupey, s. DMnw isMG ieMglYNf 2 l`K 11 hjwr rupey, s.rGbIr isMG ieMglYNf 2 l`K 11 hjwr rupey, s.blbIr isMG ieMglYNf 1 l`K 11 hjwr rupey, s.prmjIq isMG FwfI ieMglYNf 1 l`K 11 hzwr rupey, s.crnjIq isMG ieMglYNf 1 l`K rupey, sMq bwbw inrml dws joiVAW vwly 51 hjwr rupey, BweI mnDIr isMG kYnyfw 51 hjwr rupey, bwbw ipAwrw isMG jwmwrwey 25 hjwr rupey, BweI eIsr isMG qy BweI ieMdrjIq isMG (spu`qr sMq bwbw jrnYl isMG iBMfrWvwly) 1 l`K 25 hjwr rupey, s.jgqwr isMG BYxI 2 l`K rupey, mwqw rijMdr kOr lwbVw (jlMDr) 11 l`K rupey, bwbw suKcYn isMG Drmpurw jnrl sk`qr sMq smwj 2 l`K 50 hjwr rupey, bwbw drsn isMG twhlw swihb 1 l`K 25 hjwr, s.mnjIq isMG dsUhw pRDwn SRomxI AkwlI dl AmrIkw 11 l`K rupey, s.prmjIq isMG rweypur mYNbr SRomxI kmytI dy Brwqw BweI jspwl isMG FysI qy smUh pirvwr ny 11 l`K rupey, s.BgvMq isMG isAwlkw 1 l`K rupey, ShId BweI sqvMq isMG Agvwn dy pirvwr v`loN 51 hjwr rupey, BweI Amolk isMG nvwbpur qoN 11 hjwr rupey, ipMRsIpl slivMdr kOr 11 hjwr rupey syvw dyx dw AYlwn kIqw qy sMq bwbw myjr isMG vW vwilAW ny lweItW dw swrw KrcW krn dI izMmyvwrI leI[ mMc dI syvw s. dlmyG isMG K`tVw sk`qr SRomxI kmytI v`loN bwKUbI inBweI geI[

ies mOky ies mOky s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy gRMQI isMG swihb igAwnI rvyl isMG, isMG swihb igAwnI jgqwr isMG luiDAwxw qy isMG swihb igAwnI jsivMdr isMG, isMG swihb igAwnI rvyl isMG, AMiqRMg mYNbr SRomxI kmytI s.gurbcn isMG krmuUMvwlw, mYNbr SRomxI kmytI BweI mnjIq isMG, BweI rwm isMG, bwbw suKcYn isMG Drmpurw, s.jgqwr isMG rofy, bwbw crnjIq isMG, bwbw qyjw isMG qy s.BgvMq isMG isAwlkw, s.qrlocn isMG qy s.rUp isMG sk`qr, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, AYfISnl sk`qr s.mihMdr isMG AwhlI qy s.blivMdr isMG jOVw, mIq sk`qr s.suKdyv isMG BUrwkohnw, s.jgjIq isMG, s.gurcrn isMG GirMfw qy s.prmjIq isMG sroAw, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mYnyjr s.jvwhr isMG qy s.pRqwp isMG, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI, s.krmbIr isMG ikAwmpur, s.hrimMdr isMG mUDl suipRMtYNfyYNt, s.guirMdr isMG AYfI:mYnyjr, s.iekbwl isMG ikaUrytr kyNdrI is`K Ajwieb Gr, is`K icMqk s.Bgvwn isMG jOhl, BweI eISr isMG spu`qr sMq jrnYl isMG iBMfrWvwly, bwbw drSn isMG twhlw swihb, igAwnI hrdIp isMG hrKovwl, bwbw myjr isMG vW, bwbw hwkm isMG biTMfw, bwbw s`jx isMG, sMq kSmIr isMG mihqw, BweI rGbIr isMG mwlVI ieMglYNf, s.prmjIq isMG Kwlsw, s.Ajwieb isMG AiBAwsI, s.AmrbIr isMG Fot, s.dljIq isMG ibtU dl Kwlsw, s.jsbIr isMG GuMmx, s.mnjIq isMG Bomw, s.srbjIq isMG sohl, s.suKivMdr isMG Agvwn, SRomxI kmytI, Drm pRcwr kmytI qy sRI drbwr swihb dy stwP qoN ielwvw v`fI igxqI ’c is`K sMgqW hwzr sn[

 

j`Qydwr guridAwl isµG Ajnohw dI 31vIN brsI bVI SrDw qy siqkwr nwl mnweI geI
nOjvwn pIVHI jQydwr Ajnohw dy pwey hoey pUrinAW qy cl ky bwxI qy bwxy dI DwrnI bxy - j`Qy : Avqwr isµG
AMimRqsr: 18 mwrc- is`K-pµQ dy srbau~c AsQwn sRI Akwl q^q swihb jI dIAW pRµprwvW qy isDwqW dI rwKI krn vwly kihxI qy kQnI ’c pR`pk rhy j`Qydwr AkwlI PUlw isµG qoN bwAd sRI Akwl q^q swihb dy jQydwr rhy igAwnI guridAwl isµG Ajnohw iek AijhI pµQk SKSIAq sn[ ijnHW ny bVI dUrAµdySI dy nwl sRI Akwl q^q swihb dy isDwqW ‘qy pihrw id`qw Aqy pUrI sUrbIrqw dy nwl sRI Akwl q^q swihb dI mwx mrXwdw ƒ bhwl r`Kdy hoey smu`cy pµQ ƒ ie`k nvIN syD pRdwn kIqI[ ienHW SbdW dw pRgtwvw SRomxI gurduAwrw pRbµDk kmytI dy pRDwn j`Qydwr Avqwr isµG ny ipµf Ajnohw (huiSAwrpur) ivKy sRI Akwl q^q swihb dy swbkw j`Qydwr sv : igAwnI guridAwl isµG Ajnohw dI 31 vIN brsI dy sbµD iv`c AXoijq kIqy mhwn gurmiq smwgm dOrwn v`fI igxqI ivc ie`kqr hoeIAW ielwky dIAW sµgqW ƒ sµboDn kridAW kIqw[ j`Qydwr Avqwr isµG ny mOjUdw smyN dI nOjvwn pIVHI ƒ sµboDn kridAW hoieAW ikhw ik auh j`Qydwr Ajnohw dy pwey hoey pUrinAW qy c`l ky v`D qoN v`D bwxI qy bwxy dy DwrnI bxn qW hI is`KI dI Pu`lvwVI hor pRP`ulq ho skdI hY[ aunHW ny sµgqW dy BwrI iek`T iv`c AYlwn kIqw ik sRI Akwl q^q swihb dy swbkw j`Qydwr igAwnI guridAwl isµG Ajnohw dI Xwd ƒ sdIvIN qOr qy kwiem r`Kx dy leI ipµf Ajnohw dy gurduAwrw swihb ivKy auswrI jwx vwlI XwdgwrI lwiebRyrI leI sRomxI kmytI ie`k l`K rupey dI shwieqw rwSI, ieiqhwsk ikqwbW qy gurmiq iltrycr dyvygI[ ies qoN pihlW jQydwr Ajnohw dI brsI dy sbµD iv`c AXoijq kIqy gey gurmiq smwgm Aµdr gurduAwrw sRI mµjI swihb AwlmgIr dy vDIk gRµQI igAwnI rijµdrpwl isµG nwBw ny gurmiq Sbd ivcwrW qy kQw rwhIN sµgqW ƒ inhwl kIqw[ pµQ dy pRis`D FwfI BweI inrml isµG jyTUvwl qy bIbI cµcldIp kOr dy j`iQAW ny FwfI vwrW gw ky sµgqW ƒ gur ieiqhws nwl joiVAw[ gurmiq smwgm dOrwn ipµf Ajnohw dy gurduAwrw swihb dI pRbµDk kmytI dy pRmu`K AhudydwrW subydwr myjr s.iekbwl isµG, s.ikRpwl isµG, s.hrBjn isµG, s.blbIr isµG smrw v`loN sWJy rUp iv`c sRomxI kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isµG smyq smwgm iv`c aucycy qOr qy pu`jy sv: jQydwr guridAwl isµG Ajnohw dI Drm pqnI bIbI crnjIq kOr auhnW dy spu`qr s.mohx isµG ƒ jYkwirAW dI gUµj iv`c isrpwau Byt krky snmwnq kIqw igAw[ ies mOky auhnW dy nwl s.prmjIq isµG sroAw pI. ey. pRDwn SRomxI kmytI, s.blbIr isµG smrw, s.gurdIp isµG sroAw, s.AinljIq isµG prmwr, s.qrlocn isµG prmwr AYksIAn, s.ieµdr isµG au~bI, srpµc s.bldyv isµG, j`Qy : auNkwr isµG, krn sroAw (sroAw spwies vwly) ivSyS qOr qy hwzSr sn[

 

jQydwr Avqwr isMG dI pRDwngI hyT AMiqRMg kmytI v`loN SRomxI kmytI dy A`T Arb Cy kroV A`T l`K bwhT hzwr cwr sO do rupey dw swlwnw bzt pRvwn 1 ApRYl 2013 qoN 31 mwrc 2014 qIk dy KricAW nUM pRvwngI
AwDUink srwvW qy ieiqhwsk XwdgwrW jldI nypry cVHngIAW- jQy.Avqwr isMG
AMimRqsr: 15 mwrc- jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dI pRDwngI hyT A`j AMiqRMg kmytI dI Aihm bYTk SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI sRI AMimRqsr dy nvyN iek`qrqw hwl ivKy hoeI ijs iv`c s.rGUjIq isMG krnwl sInIAr mIq pRDwn, s.kyvl isMG jUnIAr mIq pRDwn, s.rijMdr isMG mihqw, s.gurbcn isMG krmUMvwl, s.rwmpwl isMG bihxIvwl, s.inrmYl isMG jOlW, s.idAwl isMG koilAWvwlI, s.sUbw isMG f`bvwlw, s.Bjn isMG Syrig`l qy s.mMgl isMG AMiqRMg mYNbr Swml hoey[

bzt dI ivcwr crcw qoN pihlW do mqy pyS kIqy gey ijs iv`c ipCly idnIN jlMDr kol Akwl AkYfmI dy qyrW b`icAW dI drdnwk sVHk ’c hoeI mOq qy gihry du`K dw iezhwr kIqw igAw qy siqgur dy crnW iv`c iv`CVIAW AwqmwvW pRqI Ardws kIqI geI qy skUl/AkYfmIAW dy pRbMDkW nUM ApIl kIqI geI ik skUl b`sW dy frweIvr r`Kx smyN pUrI suihrdqw qoN kMm lYx[ dUsry mqy iv`c is`K G`t igxqI v`loN dyS dI AzwdI leI srh`dW qy rwKI AwpxI kOmIAq igxqI dy ihswb nwloN v`D kurbwnIAW id`qIAW hn[ KyqI, snAq, KyfW Awid hr Kyqr iv`c Aihm Xogdwn pwieAw hY pr socI smJI swizS qihq iPlmW, tI.vI. sIrIAlW, pwT-pusqkW iv`c is`K ieiqhws nUM ivgwV ky pyS krn dI koiSS kIqI jw rhI hY, ijs nwl is`K ihrdy vlUMDry jWdy hn[ SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dI AMiqRMg kmytI dI A`j hoeI iek`qrqw smyN AijhIAW koJIAW hrkqW dw gMBIr noits lYNidAW Bwrq srkwr qoN mMg krdI hY ik iPlm sYNsr borf AYn.sI.eI.Awr.tI. Aqy tYkst bu`k borfW iv`c SRomxI kmytI dI isPwrS qy is`K numwieMdy Swml kIqy jwx[

s.suKdyv isMG BOr jnrl sk`qr ny swl 2013-14 dw swlwnw bzt mIitMg dOrwn pyS kIqw[ ijs qy Aihm ivcwr crcw kIqI geI qy srb-sMmqI nwl SRomxI kmytI dw 1 ApRYl 2013 qoN 31 mwrc 2014 qIk swlwnw bzt A`T Arb Cy kroV A`T l`K bwhT hzwr cwr sO do rupey pws kIqw igAw[ mIitMg auprMq p`qrkwrW nwl g`lbwq kridAW SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik SRomxI kmytI dw swl 2013-14 dw swlwnw bzt
1 jnrl borf PMf ATqwlI kroV cwlI l`K rupey
2 tr`st PMfz iek`qI kroV qyeI l`K bwnvyN hzwr ie`k sO rupey
3 ividAw PMf qyeI kroV n`by l`K rupey kyvl
4 Drm pRcwr kmytI bivMjw kroV rupey kyvl
5 ipRMitMg pRYsW Cy kroV nON l`K rupey kyvl
6 gurduAwrw swihbwn dPw 85 pMj Arb ds kroV AT`qr l`K cwlI hzwr rupey kyvl
7 ividAk Adwry ie`k Arb qyqI kroV sqwhT l`K qIh zhwr cwr sO do rupey kyvl
p`qrkwrW nwl g`lbwq kridAW jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI kmytI ny ikhw ik swl 2013-2014 dw swlwnw bzt ku`l A`T Arb Cy kroV A`T l`K bwhT hzwr cwr sO do rupey nUM pRvwngI id`qI geI hY[ jo ipCly swl nwloN ie`k Arb cwlI kroV aunwhT l`K ATqwlI hzwr do sO iCAwhT rupey ( 21.13%) v`D hY[

bzt dI pRsMsw kridAW auhnW ikhw ik ies vwr dy bzt iv`c gurU-GrW dy drSn krn Awaux vwlIAW sMgqW leI nvIAW srwvW dI auswrI ijvyN sRI AMimRqsr ivKy swrwgVHI srW, cONk bwbw swihb ivKy bwbw sMgq isMG invws, AwtwmMfI ivKy vI nvIN srW auswrI jwvygI[ ies qrHW qKq sRI kysgVH swihb sRI AnMdpur swihb ivKy gurU goibMd isMG invws, qKq sRI dmdmW swihb ivKy mwqw swihb kOr invws l`gBg iqAwr ho cu`ky hn[ jQydwr Avqwr isMG ny Awaux vwly smyN iv`c ieiqhwsk XwdgwrW bwry ijkr kridAW ikhw ik gurU goibMd isMG jI dy v`fy swihbzwidAW dy ShIdI AsQwn cmkOr dI k`cI gVHI, Coty swihbzwdy ’qy mwqw gujrI jI nwl sbMDq ieiqhwsk TMfw burj PqihgVH swihb, bwbw bMdw isMG bhwdr &qih imaUzIAm Awid jldI hI iqAwr hoxgIAW[ iesy qrHW muhwlI ivKy AweI.ey.AYs., AweI.pI.AYs. Awid dI iqAwrI leI koicMg sYNtr vI jldI bxygw[

aunHW ikhw ik is`K b`icAW nUM piqqpuxy qy niSAW qoN dUr r`Kx Aqy KyfW v`l auqSwihq krn leI SRomxI kmytI v`loN swbq sUrq iKfwrIAW dI kb`fI tIm iqAwr kIqI geI hY[ ijs ny QoVyH ijhy smyN AMdr hI dySW-ivdySW iv`c bhuq nwmnw K`itAw hY KyfW v`l b`icAW dw ruJwn hor vDwaux leI SRomxI kmytI v`loN hwkI dI tIm iqAwr krn dI vI Xojnw bxweI geI hY[ SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI nUM smyN dy hwxI bxwauidAW AwDUink kMipaUtr pRxwlI nwl joiVAw igAw hY[ gurduAwrw swihbwn dy AkwaUNts ivBwg, kVwih pRSwid, KrId dy qrIky AwDUink ivDI nwl krn leI eI-tYfirMg pRosYs, s`cKMf sRI hirmMdr swihb qoN kIrqn dw is`Dw AwfIE pRswrn jo AweI Pon- AweI pYf qy lweIv kIrqn suxn dI suivDw Awid SurU kIqI jw cu`kI hY[ mOjUdw smyN iv`c kYNsr vrgI nw-murwd ibmwrI dy mrIzW leI kYNsr rlIP PMf SurU kIqw igAw hY qy hux q`k SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ibnW iksy Byd-Bwv 1605 kYNsr pIVHq mrIzW nUM iqMn kroV sqweI l`K qryhT hzwr rupey shwieqw id`qI jw cu`kI hY qy A`goN ies bzt iv`c vwDw kIqw igAw hY[ DrmI POjIAW bwry ijkr kridAW aunHW d`isAw ik 260 DrmI POjIAW nUM ie`k kroV A`sI l`K rupey shwieqw id`qI geI hY qy bwkI rihMdy DrmI POjIAW nUM vI shwieqw id`qI jwvygI[ 1984 dy kqlyAwm qoN pRBwivq is`K pirvwrW dy pMjwh b`icAW nUM aucyrI is`iKAw pRdwn krvwaux leI hux qIk pMJI l`K rupey shwieqw id`qI jw cu`kI hY qy A`goN vI ieh kwrj jwrI rihxgy[ grIb iv`idAwrQI jo AwpxI PIs nhIN dy skdy pRMqU iv`idAw gRihx krnw cwhuMdy hn aunHW b`icAW dI pVHweI leI hux qIk SRomxI kmytI v`loN Drm ArQ PMfW iv`coN ATvMjw l`K rupey Krc kIqy gey hn[ iesy qrHW nvIN pIVHI nUM is`K ieiqhws qy guris`KI nwl joVn leI SRomxI kmytI dI Drm pRcwr kmytI v`loN ie`k sO pMJI gurmiq isKlweI kYNp lgwey gey qy pMjwb iv`c qkrIbn ie`k hjwr skUlW iv`c suMdr dsqwr mukwbly krvwey gey[ SRomxI kmytI dy ies auprwly nUM sMgqW v`loN imly cMgy huMgwry dy m`dy nzr Awaux vwly smyN iv`c id`lI, au`qr pRdyS, hirAwxw, jMmU-kSmIr qy ihmwcl pRdyS iv`c vI SurU kIqw jwvygw[ SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN is`iKAw dy imAwr iv`c A`gy vDidAW ivdySI XUnIvristI AwP kYNbirz XU.ky. nwl SRomxI kmytI v`loN smJOqw kIqw igAw hY, ijs qihq hr swl pMj is`K iv`idAwrQI AYmiPl, pI.AYc.fI. dI ifgrI pRwpq krn leI auQy jwxgy[ ijMnHW iv`coN iqMn iv`idAwrQI ies smyN ies XUnIvristI ivKy iv`idAw gRihx kr rhy hn[

A`j dI iek`qrqw iv`c s.dlmyG isMG K`tVw, s. rUp isMG, s.qrlocn isMG qy s.siqbIr isMG sk`qr, s.joigMdr isMG AdlIvwl E.AYs.fI., s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.mihMdr isMG AwhlI, s.idljIq isMG ‘bydI’ qy s.hrBjn isMG mnwvW vDIk sk`qr, s.suKdyv isMG BUrwkohnw, s.kyvl isMG, s.ibjY isMG qy s.rxjIq isMG mIq sk`qr, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mYnyjr s.jvwhr isMG qy s.pRqwp isMG, pblIistI ivBwg dy ieMcwrj s.kulivMdr isMG rmdws, s.prmdIp isMG, s.qrivMdr isMG qy s.gurid`q isMG, s.hrimMdr isMG mUDl suipRMtYNfYNt, s.hirMdrpwl isMG cIP AkwaUtYNt, s.imlKw isMG AkwaUtYNt Aqy s.hrpRIq isMG mIq mYnyjr sRI drbwr swihb hwjr sn[

 

SRomxI kmytI v`loN nwnkSwhI sMmq 545 nvyN swl (1 cyq) dI Awmd mOky mhwn gurmiq smwgm krvwieAw igAw
AMimRqsr: 14 mwrc- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN nwnkSwhI sMmq 545 Anuswr nvyN swl dI Awmd sbMDI bIqI rwq 13, mwrc nUM gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy sMgqW dy sihXog nwl mhwn gurmiq smwgm krvw ky (1 cyq) nvW swl mnwieAw igAw[ rwq 7.00 vjy qoN dyr rwq 12.30 vjy q`k c`ly ies mhwn gurmiq smwgm smyN pMQ pRis~D kQw vwck igAwnI AmrIk isMG cMfIgVH, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI BweI rivMdr isMG, BweI gurkIrq isMG, BweI rwey isMG, BweI gurmIq isMG SWq, pdm sRI BweI inrml isMG Kwlsw qy BweI kuldIp isMG qKq sRI kysgVH swihb sRI AnMdpur swihb Awid jiQAW v`loN kQw viKAwnw qy ielwhI gurbwxI dy mnohr kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl kIqw[

gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy nvW swl mnw rhIAW is`K sMgqW dy ivSwl iek`T nUM sMboDn kridAW isMG swihb igAwnI m`l isMG mu`K gRMQI s`cKMf sRI hirmMdr swihb ny ikhw ik nwnkSwhI sMmq 545 Anuswr svyry nvyN swl dw SuB ArMB ho irhw hY[ mYN ies Su`B Avsr qy dyS-ivdyS ’c bYTI smu`cI is`K sMgq nUM idloN mubwrk-bwd idMdw hoieAw ApIl krdw hW ik auh nwnkSwhI kYlMfr Anuswr hI idn, idhwVy, gurpurb qy sMgrwdW Awid mnwaux[ aunHW ikhw ik ieh vI KuSI dI g`l hY ik (1 cyq) nvyN swl vwly idn svyry swihb sRI gurU hirrwie swihb jI dw gurg`dI idvs purb vI hY[ SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ies purb nUM vwqwvrn idvs vjoN mnwaux jw rhI hY[ ies leI jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vDweI dy pwqr hn[ aunHW smu`cI is`K kOm nUM ApIl kIqI ik bwxI qy bwxy dy DwrnI hox, KMfy bwty dw AMimRq Ck ky gurU vwly bxn[

ies mOky s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy gRMQI isMG swihb igAwnI jgqwr isMG, igAwnI mwn isMG, igAwnI jgqwr isMG luiDAwxy vwly, isMG swihb igAwnI jsvMq isMG, swbkw isMG swihb igAwnI mohx isMG, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mYnyjr s. jvwhr isMG, pblIistI ivBwg dy ieMcwrj s. kulivMdr isMG rmdws, s.sk`qr isMG ieMcwrj PlwieMg, suipRMtYNfYNt s. hrimMdr isMG mUDl, AYfI. mYnyjr s. rGbIr isMG, s. mihMdr isMG qy s. mnijMdr isMG, mIq mYnyjr s. hrpRIq isMG, s.suKrwj isMG qy s.prmjIq isMG qoN ielwvw v`fI igxqI ’c is`K sMgqW hwzr sn[

 

SRomxI kmytI v`loN gurU hirrwie swihb jI dw gurqwg`dI idvs vwqwvrn idvs vjoN mnwieAw igAw
vwqwvrn dI Su`Dqw leI hryk mnu`K bUty lgwey- igAwnI mwn isMG
AMimRqsr: 14 mwrc- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG dy idSw-inrdySw Anuswr SRomxI kmytI v`loN sRI gurU hirrwie swihb jI dy gurqwg`dI idvs nUM vwqwvrn idvs vjoN mnwauNidAW gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy sRI AKMfpwT swihb dy Bog pwey gey, auprMq s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI BweI dlbIr isMG dy jQy v`loN ielwhI gurbwxI dy kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl kIqw igAw, Ardws BweI sqpwl isMG gRMQI v`loN kIqI geI qy isMG swihb igAwnI mwn isMG gRMQI s`cKMf sRI hirmMdr swihb ny hukmnwmW ilAw[

ies mOky juVIAW sMgqW nUM sMboDn kridAW isMG swihb igAwnI mwn isMG gRMQI s`cKMf sRI hirmMdr swihb ny ikhw ik s`qvyN pwqSwh sRI gurU hirrwie swihb jI dy gurqwg`dI idvs nUM vwqwvrn idvs vjoN mnwaux dw jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny jo PYslw kIqw hY auh SlwGwXog hY ikauNik gurU hirrwie swihb ny vI smu`cI mnu`Kqw dI syvw kIqI hY[ ieQoN qIk ik rogIAW nUM vI Pu`l smJ ky auhnW dI syvw kIqI hY[ gurU swihb dI iesy Bwvnw Anuswr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN gurqwg`dI idvs nUM vwqwvrn idvs vjoN mnwieAw jw irhw hY[

aunHW ikhw ik A`j smu`cy sMswr dIAW AKbwrW, ryfIE, tI.vI. Awid sUcnW swDnW iv`c QW-QW qy dMgy, Pswd, jMg, sokw, jmInI qy hvweI hwdsy, iBAwnk jwnlyvw ibmwrIAW, Ejon dIAW qYhW iv`c qryVW qy mwrUQlW dw PYlwE, pRdUiSq hvw qy pwxI, zihrIlIAW gYsW dw pswrw, inqw pRqI DIAW-BYxW dI byhurmqI Awid mnu`Kqw nUM qbwhI v`l lY jw rhy hn[ DVw-DV jMglW dI ktweI qy phwVW dI qbwhI swfy swirAW leI icMqw dw ivSw hY[ ijs nwl DrqI qy mnu`KI jIvn dw smqol idno-idn ivgV irhw hY[ jykr AsIN kudrqI soimAW dI sMBwl nw kr sky qW swnUM v`fIAW muSiklW dw swhmxw krnw pvygw[ aunHW ikhw ik jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy smUh skUlW/kwljW dy ipRMsIplW qy gurduAwrw swihbwn dy mYnyjrW nUM ilKqI hukm kIqw hY ik gurU hirrwey swihb jI dy gurqwg`dI idvs nUM vwqwvrn idvs vjoN mnwieAw jwvy[ aunHW ikhw ik vwqwvrn idvs vjoN A`j s`cKMf sRI hirmMdr swihb dIAW pirkrmW dy brwifAW au`pr Pu`ldwr qy sdw-bhwr hirAwvlI vwly bUty kwrsyvw vwly bwbw AmrIk isMG v`loN lgwey jw rhy hn[ myrI hryk guris`K Aqy Awm pRwxI nUM ApIl hY ik auh iehnW swirAW KqirAW nUM snmu`K r`Kdy hoey kudrqI soimAW dI sMBwl krn Aqy hr mnu`K Awpxy ierD-igrD pOdy lgw ky AwpxI izMmyvwrI pCwnx[

ies mOky s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.idljIq isMG ‘bydI’ AYfISnl sk`qr, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mYnyjr s.pRqwp isMG, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI, ieMcwrj s. sk`qr isMG qy s.ibAMq isMG, s.guirMdr isMG mQryvwl AYfI:mYnyjr, s.mMgl isMG mIq mYnyjr, s. drSn isMG AweI.ey. qoN ielwvw v`fI igxqI ’c is`K sMgqW hwzr sn[

 

klrz tI.vI. cYnl Awpxy sIrIAl dw nwm qbdIl kry- jQy.Avqwr isMG ‘gurbwxI’ nwm kOm nUM pRvwn nhIN
AMimRqsr: 14 mwrc- jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny klrz tI.vI. cyYnl v`loN 18 mwrc qoN SurU kIqy jw rhy tI.vI. sIrIAl dw nwm gurbwxI r`Ky jwx dI s^q inKyDI kridAW ikhw ik sIrIAl dy iksy pwqr dw nwm ‘gurbwxI’ r`Kxw socI smJI swizS mihsUs huMdI hY[

aunHW ikhw ik SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI is`KW dI isrmOr Dwrimk sMsQw hY[ gurbwxI Sbd dw is`K-kOm nwl Aqu`t irsqw hY, gurbwxI Sbd is`K gurU swihbwn v`loN ilKI ilKq nUM hI vriqAw jw skdw hY iksy vI sIrIAl dy pwqr nUM nhIN qy ieh nwm kOm nUM hrijg pRvwn nhIN hY[

jQydwr Avqwr isMG ny Bwrq dy sUcnw qy pRswrx mMqrI sRI mnIS iqvwVI nUM p`qr ilK ky mMg kIqI hY ik ‘gurbwxI’ sIrIAl dy SurU hox nwl is`K BwvnwvW nUM Tys pu`jygI qy is`K BwvnwvW BVk skdIAW hn[ ies leI klrz tI.vI. cYnl qy 18 mwrc qoN SurU hox vwly ies sIrIAl qy qurMq rok lgw ky ies dw gurbwxI nwm r`Kx dI bjwey koeI hor nwm r`iKAw jwvy[

aunHW ikhw ik is`K BwvnwvW nwl iKlvwV krn dI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN hrigj iejwjq nhIN id`qI jwvygI[ jykr ies cYnl ny sIrIAl dw nwm nw bdilAw qW ies cYnl iKlwP 295 ey. qihq prcw drz krvwieAw jwvygw[ aunHW ikhw ik sIrIAl iv`c kMm krn vwly pwqrW nUM vI cwhIdw hY ik auh khwxI dI skirpt nUM pihlW cMgI ivcwrn qy Pyr dyKx ik ies rol jW nwm nwl iksy Drm dIAW Bwvnw dw nukswn qy nhIN ho irhw[ aunHW ikhw ik pwqrW nUM kyvl pYsy jW AwpxI pRis`DI v`l hI iDAwn nhIN dyxw cwhIdw[ ies krlz tI.vI. cYnl dy AwXojkW nUM cwhIdw hY ik auh qurMq ies sIrIAl dw nwm gurbwxI r`Kx dI bjwey koeI hor nwm r`Kx qW jo dyS iv`c Amn-cYn qy AwpsI BweIcwrk sWJ bxI rhy[

 

j`Qydwr guridAwl isMG Ajnohw dI 31vIN brsI sbMDI smwgm 15 qoN 17 mwrc qIk
16 mwrc nUM j`Qydwr Avqwr isMG ivSyS qOr ’qy phuMcxgy
AMimRqsr: 14 mwrc- is`KW dy srv au`c AsQwn sRI Akwl qKq swihb dy swbkw j`Qydwr isMG swihb guridAwl isMG Ajnohw dI 31vIN swlwnw brsI aunHW dy j`dI ipMf Ajnohw (huiSAwrpur) ivKy mnweI jw rhI hY[ ies sbMD iv`c 15 mwrc qoN 17 mwrc qIk gurmiq smwgm kIqy jwxgy, ijs iv`c pMQ pRis`D rwgI, FwfI, kQwvwck Aqy pRcwrk gurbwxI kIrqn Aqy gurmiq ivcwrW nwl inhwl krngy[

15 mwrc nUM sRI AKMf pwT swihb jI dy Bog pwey jwxgy Aqy ies auprMq ngr kIrqn sjwieAw jwvygw[ 16 mwrc nUM SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn j`Qydwr Avqwr isMG jI ivSyS qOr ’qy pu`j ky sMgqW nwl ivcwr sWJy krngy[ iesy dOrwn 16 Aqy 17 mwrc nUM Dwrimk dIvwn sjwey jwxgy[ ienHW dIvwnW iv`c BweI rijMdrpwl isMG nwBw hY`f gRMQI gurduAwrw sRI mMjI swihb AwlmgIr, BweI inrml isMG jMfU, BweI l`Kw isMG, BweI jsivMdr isMG is`DU, BweI hrdIp isMG swDVW Aqy bIbI cMcldIp kOr dy FwfI jQy Aqy BweI kilAwx isMG pRcwrk sMgqW nwl gur-ieiqhws Aqy gurmiq isDWqW bwry ivcwr sWJy krngy[ sMgqW nUM v`D qoN v`D igxqI iv`c phuMcx dI bynqI vI kIqI[

 

s. kuldIp isMG bwvw AYfISnl sk`qr syvw mukq hoey
AMimRqsr: 12 mwrc- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy AYfISnl sk`qr s.kuldIp isMG bwvw bIqI 28 PrvrI nUM syvw mukq ho gey hn[
s. kuldIp isMG bwvw swl 1976 ’c bqOr klrk SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI BrqI hoey sn[ ieh v`K-v`K AhuidAW suprvweIjr, suipRMtYNfYNt SRomxI kmytI, mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb, mIq sk`qr SRomxI kmytI qy kMm kridAW bIqy idnI 28 PrvrI nUM bqOr AYfISnl sk`qr SRomxI kmytI syvw mukq hoey hn[ ies qrHW iehnW v`loN qkrIbn 37 swl SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ivKy syvw inBweI geI hY[
s. rUp isMG sk`qr qy s. siqbIr isMG sk`qr Drm pRcwr kmytI ny s. kuldIp isMG bwvw dI syvw bwry pRsMsw kridAW ikhw ik iehnW ny pUrI qndyhI nwl Awpxy izMmy l`gI syvw inBweI hY[

 

SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN nwnkSwhI sMmq 545 nvyN swl (1 cyq) dI Awmd mOky mhwn gurmiq smwgm A`j
AMimRqsr: 12 mwrc- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN nwnkSwhI sMmq 545 Anuswr 1 cyq (14 mwrc 2013) nvyN swl dI Awmd sbMDI 13, 14 mwrc dI drimAwnI rwq nUM gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy sMgqW dy sihXog nwl mhwn gurmiq smwgm krky pihlI cyq nvyN swl nUM jI AwieAw ikhw jwvygw[
s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mYnyjr s. jvwhr isMG ny pRYs irlIz rwhIN jwxkwrI idMidAW d`isAw ik sMgqW dy sihXog nwl gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy nwnkSwhI kYlMfr muqwibk sMmq 545 (1 cyq) dI Awmd nUM mu`K r`KidAW 13, 14 mwrc dI drimAwnI rwq nUM ivSyS kIrqn drbwr krvwieAw jwvygw[ ijs ivc pMQ pRis`D rwgI jiQAW v`loN gurbwxI dy mnohr kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl kIqw jwvygw[ is`K rhu rIqW Anuswr nvyN vrHy nUM ‘jI AwieAW’ kihx leI isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb, isMG swihb igAwnI m`l isMG mu`K gRMQI s`cKMf sRI hirmMdr swihb, swbkw gRMQI igAwnI jsvMq isMG qy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI sMgqW dy drSn krngy[
auhnW d`isAw ik nwnkSwhI kYlMfr Anuswr gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy A`j 13 mwrc dI rwq nUM 7 vjy mhwn gurmiq smwgm SurU hovygw jo dyr rwq 12.30 vjy qIk c`lygw[ ijs iv`c kQwvwck igAwnI AmrIk isMG jI cMfIgVH Aqy s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI pdm sRI BweI inrml isMG jI Kwlsw, BweI rivMdr isMG jI, BweI rwey isMG jI, BweI lKivMdr isMG jI, BweI gurmIq isMG jI SWq, BweI gurkIrq isMG jI, qKq sRI kysgVH swihb dy hzUrI rwgI BweI kuldIp isMG jI dy jiQAW v`loN ielwhI gurbwxI dy mnohr kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl kIqw jwvygw[
s. jvwhr isMG mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb ny is`K sMgqW nUM ApIl kIqI hY ik nvyN swl dI Awmd mOky gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy ho rhy ies mhwn gurmiq-smwgm ’c pirvwrW smyq hwjrIAW Br ky gurU-Gr dIAW KuSIAW pRwpq krn[

 

h`fIAW dy mwihr fwktr hrivMdr isMG ny ‘s`cKMf sRI hirmMdr swihb’ m`Qw tyikAw
AMimRqsr 11 mwrc – h`fIAW dy mwihr fwktr hrivMdr isMG sohl HOD sRI gurU nwnk dyv hspqwl mjITw rof AMimRqsr ny bIqy idnIN ruhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb m`Qw tyikAw[ ies smyN auhnW dy nwl pI.tI.sI. cYnl dy AMimRqsr qoN ivSyS pRqIinD sRI joqI bihl vI mOjUd sn[
sRI hirmMdr swihb m`Qw tykx auprMq fw. hrivMdr isMG nUM sUcnw kyNdr ivKy s`cKMf sRI hirmMdr swihb dI qsvIr qy isropwE nwl s. mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb ny snmwinq kIqw[
inaUz cYnl nwl g`lbwq kridAW fwktr hrivMdr isMG ny ikhw ik ruhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSn krn nwl mn ibrqI nUM skUn imldw hY qy aunHW siqgurU dy dr qy Ardws kIqI hY ik gurU swihb ikRpw krn, aunHW dw hryk mrIz qMdrusq ho ky Awpxy pirvwr iv`c jwvy[ aunHW SRomxI kmytI v`loN imly mwn-snmwn bdly s. mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb dw DMnvwd kIqw[
ies mOky s. kyvl isMG mIq sk`qr, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI, s. jsivMdr isMG, s. gurbcn isMG qy s. hrpRIq isMG sUcnw AiDkwrI Awid mOjUd sn[

 

XU.pI.AYs.sI. dw pMjwbI BwSw pRqI PYslw mMdBwgw- jQydwr Avqwr isMG
AMimRqsr 11 mwrc– jQydwr Avqwr isMG pRDwn SoRmxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny isvl syvw pRIiKAwvW pMjwbI BwSw dy mwiDAm rwhIN dyx qoN ivrvy kIqy jwx dw XUnIAn pbilk srivs kimSn (XU.pI.AYs.sI.) dw PYslw mMdBwgw krwr id`qw hY[ aunHW ikhw ik pMjwbI smyq hor KyqrI BwSwvW nUM nu`kry lw ky isvl syvw pRIiKAwvW ivc AMgryzI qy ihMdI nUM pihl dyxw iksy pwisEN vI jwiez nhIN hY[

jQy. Avqwr isMG ny ikhw ik XU.pI.AYs.sI. v`loN swl 2013 dIAW krvweIAW jw rhIAW isvl syvw pRIiKAwvW leI 5 mwrc nUM jwrI kIqy noits nM. 04/2013/(sI AYs pI) ivc pMMjwbI smyq hor KyqrI BwSwvW dy mwiDAm rwhIN pRIiKAw dyx ivc v`fw AiV`kw KVHw kr id`qw hY[ ies nooits rwhIN ieh Srq lw id`qI hY ik ijs KyqrI BwSw dy G`to-G`t 25 aumIdvwr isvl syvw pRIiKAwvW Awpo-AwpxI mW bolI ivc pRIiKAw dyx leI auplbD hoxgyy kyvl auh aumIdvwr hI aunHW dI coxvIN BwSw dy mwiDAm rwhIN pRIiKAw dyx dI iezwjq lYx dy h`kdwr hoxgy[ ipCly smyN pMjwbI BwSw ivc ieh pRIiKAw dyx vwly aumIdvwrW dI igxqI 25 qoN G`t rhI hY[ XU.pI.AYs.sI. dI ies nvIN Srq nwl hux pMjwbIAW pwsoN isvl syvw pRIiKAwvW pMjwbI mwiDAm rwhIN dyx dw AiDkwr Ku`s igAw hY jo inMdxXog hY[

aunHW ikhw ik ivSv dy qwkqvr dyS pMjwbI nUM smJ rhy qy Awpxy dyS ivc pMjwbI nUM mwx siqkwr idMdy hoey pMjwbI BwSw ivc sweIn borf lgw rhy hn pr APsos dI g`l hY ik Bwrq dI AwzwdI leI sB qoN v`D kurbwnIAW pMjwbIAW ny id`qIAW hox ‘qy dyS dy AMn-BMfwr Brn leI sUbw pMjwb sB qoN mohrI rol Adw kr irhw hovy qW aus sUby dI mW bolI BwSw pMjwbI nUM ivswrn dI koiSS kIqI jw rhI hY[aunHW ikhw ik kyNdr srkwr nUM cwhIdw hY ik Aijhy Awp-hudrypn vwly PYsilAW dw noits lvy qy ies nUM vwps krvwey[

 

jQydwr Avqwr isMG ny igAwnI gurbKS isMG gulSn dI pusqk ‘bwdSwh drvyS’ lok Arpx kIqI
AMimRqsr 09 mwrc – jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny igAwnI gurbKS isMG gulSn v`loN ilKq ‘bwdSwh drvyS’ pusqk d&qr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ivKy Awpxy kr-kmlW nwl lok Arpx kIqI[

ies mOky jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik ijs qrHW BweI gurdws jI dI rcnw ivcwrn qoN ibnW gurmiq isDWq nUM smJxw muSkl hY, iesy qrHW gurU klgIDr pwqSwh jI dy smkwlI &wrsI dy mhwn ivdvwn Aqy gurU nUM smripq is`K BweI nMd lwl jI dI rcnW qoN ibnW gurU-ipAwr dIAW rmzW nUM smJxw vI muSkl hY, pr Ajoky smyN iv`c BweI swihb dIAW &wrsI rcnwvW is`K-jgq vwsqy keI kwrnW krky EprIAW ho geIAW hn[ igAwnI gurb^S isMG gulSn XU.ky. pMQ nUM smripq AMqr-rwStrI is`K-pRcwrk hn, ijhVy hor gurbwxI ivAwiKAwkwrW dI qrHW ivSyS qOr qy BweI nMd lwl jI dIAW rcnwvW dw Aksr hvwlw idMdy hn[ aunHW ny imhnq kr ky BweI swihb dI ilKq gMjnwmW iv`coN dsm pwqSwh jI dy bwbq ieh jo ivAwiKAw rUp ’c 213 pMinAW dI pusqk iqAwr kIqI hY, AsIN ies dI SlwGw krdy hW[ ^ws qOr ’qy &wrsI, AMgryzI Aqy pMjwbI dy smUh pwTkW Aqy ivSyS qOr ’qy pRcwrk s`jxW vwsqy ieh Xqn BwrI lwBdwiek ho skdw hY[

igAwnI gurbKS isMG ny ies qoN pihlW pMQ-pRvwinq is`K-rihq mrXwdw dI ivAwiKAw rUp pusqk is`K rihq mrXwdw drpx ilKI hY, ijs nUM pMQk hlikAW iv`c bhuq slwihAw igAw hY[ jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik Ardws krdw hW ik gurU pwqSwh igAwnI gurb^S isMG gulSn nUM qMdrusqI qy dIrG-AwXU b^Sx qW jo auh hor au`qm rcnwvW nwl pMQ dI in`gr syvw kr skx[

ies mOky s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mu`K gRMQI isMG swihb igAwnI m`l isMG, gRMQI isMG swihb igAwnI rvyl isMG, s.rGUjIq isMG krnwl sInIAr mIq pRDwn SRomxI kmytI, s.gurbcn isMG krmUMvwl AMiqRMg mYNbr, bIbI ikrnjoq kOr, s.bldyv isMG cUMGw mYNbr SRomxI kmytI, s.joigMdr isMG E.AYs.fI., AYfISnl sk`qr s.mnjIq isMG, s.mihMdr isMG AwhlI, s.idljIq isMG bydI, s.blivMdr isMG jOVw qy s.hrBjn isMG mnwvW, mIq sk`qr s.suKdyv isMG BUrwkohnw, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mYnyjr s.jvwhr isMG, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, ieMcwrj s.sk`qr isMG, s.jspwl isMG AyfminstRytr, s. suKimMdrjIq isMG AYs.fI.E. qy s. kuljIq isMG isMG bRdrz vwly Awid hwzr sn[

 

‘bwbw guridqw jI invws’ dw nINh p`Qr isMG swihbwn qy jQydwr Avqwr isMG ny r`iKAw
AMimRqsr 09 mwrc – APgwinsqwn dy Sihr kwbl qoN Bwrq Aw v`sy kwblI is`KW ny Aihm auprwlw kridAW s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSn krn Awaux vwlIAW sMgqW dI shUlq leI cONk lCmxsr ivKy bwbw gurid`qw jI invws bnwaux dw auprwlw kIqw, ijs dw Ardws auprMq s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mu`K gRMQI isMG swihb igAwnI m`l isMG, gRMQI isMG swihb igAwnI rvyl isMG, jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI, bwvw qyjBwn isMG pitAwlw qy bwbw gurbKs isMG ‘bydI’ id`lI v`loN jYkwirAW dI gMUj ’c sWJy qOr qy nINh p`Qr r`iKAw igAw[

bysmYNt qoN ielwvw pMj mMjlW 64 kmirAW vwly bwbw gurid`qw jI invws bwry kwblI is`KW dy v`fy iek`T nUM sMboDn kridAW jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny ikhw ik qkrIbn 20-22 swl pihlW APgwinsqwn dy Sihr kwbl qoN Bwrq Aw v`sy iehnW gurU ky is`dkI is`KW ny imhnq krky Awpxy pirvwr pwlx dy nwl-nwl Awpxy is`K Drm ’c pRp`k rihx dw sbUq id`qw hY[

aunHW ikhw ik id`lI ’c kwblI is`K pirvwrW v`loN Swndwr gurduAwrw swihb dI iemwrq bxweI geI hY qy hux AMimRqsr ivKy s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSn krn Awaux vwlIAW sMgqW leI s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy kol Swndwr bwbw gurid`qw jI invws auswrn dw auprwlw SlwGwXog hY qy ies kwrj leI s.hIrw isMG, s.lwl isMG, s.gulSn isMG qy s.BuipMdr isMG gurduAwrw pRbMDk kmytI gurduAwrw Sis mihl sRI gurU hirrwie swihb pwlm moV id`lI dI AgvweI ’c smu`cI kwblI is`K vDweI dy pwqr hn[ aunHW ikhw ik SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSn krn Awaux vwlIAW sMgqW leI lgwqwr srwvW dw inrmwx krvwieAw jw irhw hY[ 10 mMjlW swrwgVHI invws dw AMdrUnI kMm c`l irhw hY qy CyqI hI ieh invws mukMml ho jwvygw[ iesy qrHW auhnW ikhw ik koqvwlI dy kol gurU nwnk kMinAw skUl meI mhIny iGE mMfI cONk nyVy nvIN skUlI iemwrq iv`c iSPt krky ies jgHw qy vI v`fI srW auswrI jwvygI[ aunHW kwblI is`KW v`loN kIqI bynqI qy bwbw gurid`qw jI invws leI do l`K rupey dI shwieqw rwSI dyx dw vI AYlwn kIqw[

ies mOky s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mu`K gRMQI isMG swihb igAwnI m`l isMG ny vI kwblI is`K sMgqW dy ies auprwly dI slwGw kIqI qy vDweI id`qI[

ies mOky sMsdI sk`qr s.ieMdrbIr isMG bulwrIAw, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.idljIq isMG ‘bydI’ AYfISnl sk`qr, s.jspwl isMG mIq sk`qr, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI, s.gurw isMG mIq mYnyjr, s.sqnwm isMG slUjw, bIbI prmjIq kOr ipMkI, s.jspwl isMG jnrl sk`qr XUQ AkwlI dl AMimRqsr s.hrmIq isMG slUjw sk`qr SRomxI AkwlI dl bwdl AMimRqsr SihrI qoN ielwvw v`fI ig`xqI ’c kwblI is`K brwdrI dIAW sMgqW hwzr sn[

 

SRomxI kmytI gurduAwrw sRI cmkOr swihb ivKy lVkIAW leI kwlj KolygI- jQy.Avqwr isMG
AMiqRMg kmytI dI iek`qrqw ’c Aihm &Ysly
ktwxw swihb: 08 mwrc- jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dI pRDwngI hyT AMiqRMg kmytI dI Aihm bYTk gurduAwrw sRI dygsr swihb, ktwxw (luiDAwxw) dy iek`qrqw hwl ivKy hoeI ijs iv`c tr`st ivBwg qy Amlw SwKw, sYkSn (85) Aqy sYkSn (87) dy gurduAwrw swihbwn nwl sbMDq msilAW dw srlIkrn kIqw igAw[
A`j dI iek`qrqw iv`c s.rGUjIq isMG krnwl sInIAr mIq pRDwn, s.kyvl isMG jUnIAr mIq pRDwn, s.suKdyv isMG BOr jnrl sk`qr, s.rijMdr isMG mihqw, s.gurbcn isMG krmUMvwl, s.rwmpwl isMG bihxIvwl, s.idAwl isMG koilAWvwlI, s.krnYl isMG pMjolI, s.inrmYl isMG jOlW, s.Bjn isMG Syrig`l qy s.mMgl isMG AMiqRMg mYNbr Swml hoey[
mIitMg auprMq p`qrkwrW nwl g`lbwq kridAW SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik SRomxI kmytI APgwinsqwn dy Sihr kwbl qoN ihjrq krky pMjwb phuMcy 40 kwblI is`K pirvwrW dI hr p`KoN AwriQk shwieqw krygI[ iesy kVI dy AMqrgq iehnW pirvwrW nUM SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN 5 l`K rupey dI shwieqw rwSI pRdwn kIqI hY[ iesy qrHW isklIgr is`K BweIcwry dy pirvwrW nUM 10-10 hjwr rupey shwieqw rwSI dyx dw vI PYslw kIqw igAw hY[ aunHW ikhw ik s`cKMf sRI hirmMdr swihb ivKy gurduAwrw sRI QVHw swihb dI nv-auswrI krn leI syvw dmdmI tkswl dy mu`KI bwbw hrnwm isMG nUM sONpI geI hY[
jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ij`Qy is`KI dy pRcwr qy pRswr dI muihMm nUM pUrI qndyhI nwl clw rhI hY auQy nwl hI ieiqhwsk gurduAwirAW dy pRbMDW nUM hor byhqr bxwaux v`l ivSyS qOr qy XqnSIl hY[ aunHW ikhw ik gurduAwrw sRI PqihgVH swihb ivKy XwqrUAW dI shUlq Aqy mwVy AnsrW qy ingHw r`Kx leI jldI hI hor nvyN sI.sI.tI.vI. kYmry lgwey jwxgy[ ies dy nwl hI s`cKMf sRI hirmMdr swihb dIAW srwvW iv`c Awaux vwly XwqrUAW nUM byhqr shUlqW pRdwn krn v`l ivSyS kdm cu`kidAW sRI gurU Arjn dyv invws qy Akwl rYst hwaUs iv`c XwqrUAW dI su`K-shUlq nUM mu`K r`KidAW nvyN gIjr lgwey jwx dw PYslw kIqw igAw hY[ dyS dy v`K-v`K BwgW iv`c v`sdIAW gurU nwnk nwm-lyvw sMgqW nUM pihl dy ADwr qy sRI gurU gRMQ swihb jI dy pwvn srUp bVy Adb qy siqkwr sihq phuMcwaux Aqy ibrD iltrycr, gutky, poQIAW Awid sm`grI siqkwr sihq sRI goieMdvwl swihb ivKy phuMcwaux ih`q SRomxI kmytI v`loN b`sW dI KRId kIqI jw rhI hY[ aunHW ikhw ik pihly pwqSwh sRI gurU nwnk dyv jI dI crnCoh pRwpq ieiqhwsk AsQwn gurduAwrw sRI h`t swihb sulqwnpur loDI ivKy jldI hI purwqn bwaUlI nUM muV surjIq kIqw jwvygw[
ies dOrwn aunHW ny ieh vI jwxkwrI id`qI ik SRomxI kmytI is`iKAw dy sqr nUM au`pr cu`kx leI vcnb`D hY[ A`j dI iek`qrqw iv`c Aihm PYslw kridAW gurduAwrw sRI cmkOr swihb ivKy lVkIAW dI aucyrI is`iKAw leI kwlj KoHlx dw vI PYslw kIqw igAw hY[ iesy imSn dy AMqrgq gurU nwnk grlz sInIAr sYkMfrI skUl (iGE mMfI) sRI AMimRqsr dI nvIN auswrI dw kwrj bVI qyjI nwl cl irhw hY qy ies kwrj nUM jldI mukMml krvwaux leI bwbw kSmIr isMG BUrI vwilAW nUM do kroV rupey dw iemwrqI smwn KRId krky dyx dw PYslw kIqw igAw hY[ iesy qrHW sRI gurU gRMQ swihb vrlf XUnIvristI PqihgVH swihb ivKy AYm.tYk (nYno tYknwlOjI) dI pVHweI kr rhI ividAwrQx ieMdrpRIq kOr XUnIvristI dy AxQk auprwly sdkw AmrIkw dI Albwmw XUnIvristI ivKy SlYkSn hox ’qy SRomxI kmytI v`loN shwieqw pRdwn kIqI geI[ DrmI POjIAW nUM id`qy jwx vwlI shwieqw sbMDI g`l kridAW ikhw ik ShId DrmI POjI BweI jsivMdr isMG ipMf Gonyvwl (AMimRqsr), ShId BweI kwbl isMG ipMf imrjwpur (isrsw), ShId BweI qrsym isMG nMgl lubwxw (kpUrQlw) qy ShId BweI muKiqAwr isMG ipMf qyjw vIlHw (gurdwspur) dy pirvwrW nUM ie`k-ie`k l`K rupey dI shwieqw rwSI pRdwn kIqI jwvygI[ iesy qrHW bIbI kuldIp kOr mYNbr gurduAwrw sRI gurU isMG sBw gurU nwnk ngr ivjYvwVw v`loN loVvMd b`icAW dI pwlx-poSx qy pVHweI sbMDI kIqI jw rhI syvw dy m`dy njr sMsQw nUM pihl dy ADwr qy mdd kIqI jwvygI[ ShId BweI kvljIq isMG ipMf b`gUAwxw (sMgrUr) ivKy bx rhy XwdgwrI gyt nUM mukMml krwaux iv`c AwriQk shwieqw id`qI jwvygI[ aunHW ny ieh vI jwxkwrI id`qI ik gurmiq sMgIq AkYfmI ipMf syKUpur krnwl (hirAwxw) ivKy ividAwrQIAW leI bx rhy hostl nUM vI jldI mukMml kIqw jwvygw[ p`qrkwrW v`loN pu`Cy svwlW dw juAwb dyNidAW aunHW ikhw ik SRomxI kmytI dI kyswDwrI kb`fI tIm ny cMgw ADwr bxwieAw hY qy hux SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI hwkI dy imAwr nUM au`cw cu`kx leI hwkI dI tIm iqAwr kr rhI hY, ies sbMDI hwkI dy mwihr s.rwjpwl isMG, s.AjIqpwl isMG qy s.suirMdr isMG soFI aulMpIAn Awid dI rwie vI lvygI[ aunHW ikhw ik pMjwb ’c hwkI iKfwrI iqAwr krn leI bwbw bkwlw, PqihgVH swihb, jlMDr/sMswrpur qy mogw cwr jon sQwpq kIqy jwxgy[
A`j dI iek`qrqw iv`c s.dlmyG isMG, s. rUp isMG qy s.qrlocn isMG sk`qr, s.mnjIq isMG, s.mihMdr isMG AwhlI, s.idljIq isMG bydI qy s.blivMdr isMG jOVwisMGw vDIk sk`qr, s.suKdyv isMG BUrwkohnw, s.kyvl isMG, s.suKdyv isMG qlvMfI qy s.rxjIq isMG mIq sk`qr, pblIistI ivBwg dy ieMcwrj s.kulivMdr isMG rmdws, s.mnpRIq isMG AYksIAn, ieMcwrj s.prmdIp isMG, s.qrivMdr isMG qy s.suKbIr isMG, s.hirMdrpwl isMG cIP AkwaUtYNt, s. ieMdrpwl isMG, s.imlKw isMG AkwaUtYNt, s.ibAMq isMG mYnyjr gurduAwrw sRI dygsr swihb ktwxw, s.suKivMdr isMG mYnyjr qKq sRI kysgVH swihb sRI AnMdpur swihb, s.jspwl isMG mYnyjr gurduAwrw sRI PqihgVH swihb, s.rySm isMG mYnyjr gurduAwrw sRI mMjI swihb AwlmgIr, suprvweIjr s.hrijMdr isMG, s.gurcrn isMG qy s.qyijMdr isMG, s.rxjIq isMG mIfIAw slwhkwr, s.jsvIr isMG kMipaUtr auprytr, s.jiqMdr isMG PotogRwPr qy s.hrbMs isMG hwjr sn[

 

SRomxI kmytI AiDkwrIAW ny bIbI AmrjIq kOr Aqy s.Avqwr isMG dy Akwl clwxy ‘qy A&sos dw iezhwr kIqw
AMimRqsr 07 mwrc- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy sk`qr s. dlmyG isMG KtVw qy s. rUp isMG, s. mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s. idljIq isMG ‘bydI’ AYfI: sk`qr ny bIbI AmrjIq kOr Drm pqnI s. drSn isMG eIswpur swbkw jnrl sk`qr SRomxI kmytI dI mOq ‘qy fUMGy APsos dw iezhwr kIqw hY[
iesy qrHW s. AmrjIq isMG suprvweIzr Drm pRcwr kmytI dy siqkwrXog ipqw s. Avqwr isMG Awlovwl dI by-vkqI mOq ‘qy vI fUMGy APsos dw iezhwr kIqw[ aunHW ikhw ik jnm qy mOq dovyN pRmwqmw dy h`Q hn[ drjy muqwibk pirvwr ‘c hr ivAkqI dI AwpxI AihmIAq huMdI hY jdoN vI koeI pirvwr dw jIA sdw leI sMswr qoN cly jWdw hY qW auh ivCoVw pirvwr leI Asih huMdw hY[ iesy qrHW bIbI AmrjIq kOr Aqy s. Avqwr isMG dy Akwl clwxy nwl pirvwr nUM nw pUrw hox vwlw Gwtw ipAw hY[ aunHW ikhw ik Ardws hY siqgurU jI ienHW ivCVIAW rUhW nUM Awpxy crnW ‘c invws bKSx ip`Cy pirvwr qy snyhIAW nUM Bwxw mMnx dw bl pRdwn krn[

 

Akwl AkYfmI bopwrwey dy mwsUm b`icAW dI sVHk durGtnw ’c hoeI drdnwk mOq ’qy jQydwr Avqwr isMG ny du`K pRgt kIqw
AMimRqsr: 05 mwrc- bIqy idn Akwl AkYfmI bopwrwey dI skUl vYn Aqy tr`k dI Awhmo swhmxy hoeI iBAwnk t`kr ’c 13 skUlI b`icAW dI hoeI drdnwk mOq qy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny gihrw duK pRgt kridAW mwry gey b`icAW dy pirvwrW nwl fUMGI hmdrdI dw pRgtwvw kridAW ikhw ik ies duK dI GVI ’c SRomxI kmytI pUrI qrHW pIVHq pirvwrW dy nwl hY[

jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik ies ihrdy-vydk Gtnw ny pUry pMjwb nUM ihlw ky r`K id`qw hY, ies Gtnw nwl hr mW-bwp dw idl psIijAw igAw hY[ aunHW ikhw ik ie`k frweIvr dI glqI krky 13 mwsUm Pu`l iKVn qoN pihlW hI murJw gey qy 9 j^mI ho gey hn ijMnHW iv`coN 6 dI hwlq gMBIr d`sI jw rhI hY[ aunHW ikhw ik Ardws hY siqgurU jI mwry gey b`icAW nUM Awpxy crnW ’c invws bKSx ip`Cy pirvwrW qy snyhIAW nUM Bwxw mMnx dw bl pRdwn krn qy ijhVy b`cy j^mI hn auh jldI qoN jldI qMdrusq ho ky Awpxy pirvwrW qy sihpwTIAW ’c Swml hox[

aunHW ikhw ik AijhIAW GtnwvW nUM rokx leI skUl pRbMDkW qy pRSwsn nUM sKqI krnI cwhIdI hY qW jo AijhIAW AnhoxIAW GtnwvW nUM T`l pweI jw sky[ aunHW skUl vYn dy cwlkW nUM vI ikhw ik auh smJdwrI qoN kMm lYx qy b`icAW pRqI AwpxI ijMmyvwrI nUM smJidAW iDAwn nwl g`fIAW clwaux[

 

sRI gurU gRMQ swihb jI dy ‘pwvn srUp’ Agn ByNt hox qy jQydwr Avqwr isMG ny du`K pRgt kIqw
AMimRqsr: 05 mwrc- ipMf bolyvwl dy gurduAwrw swihb ivKy DMn-DMn sRI gurU gRMQ swihb jI dy do pwvn srUp Agn ByNt hox qy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny gihry du`K dw pRgtwvw kridAW ikhw ik ipMfW dy gurduAwrw swihbwn ’c Aksr hI ieh GtnwvW vwpr rhIAW hn jo bhuq hI duKdweI hn[

jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik hr vwr grmIAW dy mOsm ’c ibjlI dy Swt srkt hox kwrn sRI gurU gRMQ swihb jI dy pwvn srUp Agn ByNt hox dIAW ihrdy-vydk GtnwvW vwprn qoN rokx leI SRomxI kmytI v`loN AKbwrW ’c ieSiqhwr pRkwiSq krvw ky gurduAwrw kmytIAW, sBw suswietIAW nUM jwgrUk kIqw jWdw hY pr iPr vI AijhIAW Gtnw pRqI gurduAwrw kmytIAW dw Avyslwpn TIk nhIN[

aunHW ikhw ik gurU-GrW dI sWB-sMBwl krnI jrUrI hY, suK-Awsn AsQwnW dI vwieirMg Xog FMg nwl hoxI cwhIdI hY[ sRI gurU gRMQ swihb jI dy su`K-Awsn AsQwn qy brwjmwn hox auprMq gRMQI isMGW nUM cwhIdw hY ik itaUbW, p`Ky Awid cMgI qrHW bMd krn[ gurduAwrw kmytIAW dy pRbMDkW nUM cwhIdw hY ik rwq vyly G`to-G`t ie`k jW do mYNbrW dI hwzrI gurU-Gr ’c XkInI bxweI jwvy qW jo AijhIAW GtnwvW nw vwprn[

 

SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN nwnkSwhI sMmq 545 nvyN swl (1 cyq) dI Awmd mOky mhwn gurmiq smwgm krvwieAw jwvygw
AMimRqsr: 04 mwrc- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN nwnkSwhI sMmq 545 Anuswr 1 cyq (14 mwrc 2013) nvyN swl dI Awmd sbMDI 13, mwrc dI rwq nUM gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy sMgqW dy sihXog nwl mhwn gurmiq smwgm krky pihlI cyq (14 mwrc 2013) nvW swl mnwieAw jwvygw[
s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mYnyjr s. jvwhr isMG ny pRYs irlIz rwhIN jwxkwrI idMidAW d`isAw ik sMgqW dy sihXog nwl gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy nwnkSwhI kYlMfr muqwibk sMmq 545 (1 cyq) dI Awmd nUM mu`K r`KidAW 13 mwrc dI rwq nUM ivSyS kIrqn drbwr krvwieAw jwvygw[ ijs ivc pMQ pRis`D rwgI jiQAW v`loN gurbwxI dy mnohr kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl kIqw jwvygw[ is`K rhu rIqW Anuswr nvyN vrHy nUM ‘jI AwieAW’ kihx leI isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb, isMG swihb igAwnI m`l isMG mu`K gRMQI s`cKMf sRI hirmMdr swihb, swbkw gRMQI igAwnI jsivMdr isMG qy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI aucycy qOr ‘qy sMgqW dy drSn krngy[
auhnW d`isAw ik nwnkSwhI kYlMfr Anuswr gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy A`j 13 mwrc dI rwq nUM 7 vjy mhwn gurmiq smwgm SurU hovygw jo dyr rwq 12.30 vjy qIk c`lygw[ ijs iv`c kQwvwck igAwnI AmrIk isMG jI cMfIgVH Aqy s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI pdm sRI BweI inrml isMG jI Kwlsw, BweI rivMdr isMG jI, BweI rwey isMG jI, BweI lKivMdr isMG jI, BweI gurmIq isMG jI SWq, BweI gurkIrq isMG jI, qKq sRI kysgVH swihb dy hzUrI rwgI BweI kuldIp isMG jI dy jiQAW v`loN ielwhI gurbwxI dy mnohr kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl krngy[ swry smwgm dw is`Dw pRswrx pI.tI.sI. cYnl pMjwbI v`loN kIqw jwvygw[
is`K sMgqW nUM ApIl kIqI hY ik nvyN swl dI Awmd sbMDI gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy ho rhy ies mhwn gurmiq-smwgm mOky AwE! swry pirvwrW smyq hwjrIAW Br ky gurU-Gr dIAW KuSIAW pRwpq krIey[

 

SRomxI kmytI sRI gurU hirrwie swihb dy gurg`dI idvs nUM vwqwvrn idvs vjoN mnweygI –jQydwr Avqwr isMG
AMimRqsr: 04 mwrc- sRI gurU hirrwie swihb jI dy gurg`dI idvs mOky 14 mwrc nUM SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN smUMh gurduAwrw swihbwn Aqy sbMDq sMsQwvW iv`c pMj hjwr bUty lgw ik ies ieqhwsk idhwVy nUM vwqwvrn idvs dy qOr qy mnwieAw jwvygw[
jQydwr Avqwr isMG ny ieQoN jwrI iek ibAwn iv`c ikhw ik s`qvyN nwnk sRI gurU hirrwie swihb jI dy gurg`dI idvs mOky 14 mwrc nUM nwnkSwhI sMmq 545 Anuswr 1 cyq nUM vwqwvrn idvs dy qOr qy mnwieAw jwvygw qy ies idn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN Awpxy pRbMD ADIn pMjwb, hirAwxw, cMfIgVH iv`c hryk gurduAwrw swihb v`loN vwqwvrn dI Su`Dqw nUM kwiem r`Kx leI G`to G`t pMj hjwr bUty lgwey jwxgy[
auhnW ikhw ik qMdrusq qy KuShwl ijMdgI ijaUx leI ijvyN mnu`K nUM Bojn Aqy pwxI dI jrUrq huMdI hY, ausy qrW mnu`KI jIvn iv`c Su`D hvw dw hoxw vI jrUrI hY[ hryk s`iBAk mnu`K nUM ies kudrqI hoNd pRqI jwgrUk hoxw cwhIdw hY, ikauik idn-bw-idn PYktrIAW Aqy g`fIAW dw DUMAw vwqwvrn dI Su`Dqw nUM pRdUSq kr irhw hY qy keI vwr swh lYxw vI AOKw ho jWdw hY, mSInIkrn nwl vwqwvrn qy pY rhy mwVy Asr Aqy g`fIAW dy DMUey iv`clIAW jihrIlIAW gYsW nwl mnu`K dy jIvn iv`c idno-idn rogW dw vwDw ho irhw hY[ iehnW kwrnW krky mnu`KI jIvn nUM Su`D hvw-hirAwlI dI bhuq jrUrq hY, jo idno-idn ies DrqI qoN Kqm huMdI jw rhI hY[ SihrW iv`c sMGxI vsoN hox kwrn pihlW hI dr`KqW dI BwrI kmI mihsUs ho rhI hY qy jrUrq Anuswr sVkW cOVweI dOrwn dopwsIN l`gy dr`KqW Aqy jMglW dI idno-idn ho rhI ktweI kwrn globl qpS v`D rhI hY Aqy srdIAW dw mOsm Gt irhw hY, jo icMqw dw ivSw hY[
jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik DrqI qy Su`D vwqwvrn bxwey r`Kx leI dr`KqW dw hoxw bhuq jrUrI hY qy A`j hryk s`iBAk ienswn dw nYiqk Prz bxdw hY ik auh vwqwvrn dI Su`Dqw nUM smJy Aqy Fu`kvIN jgHw qy v`D qoN v`D bUty lgwvy qW jo vwqwvrn nUM hirAw-BirAw bxwieAw jw sky[ aunHW ikhw ik SRomxI kmytI Awpxy hr gurduAwrw swihb qy sbMDq sMsQwvW iv`c ies idhwVy ‘qy CWdwr qy Pldwr bUty lgweygI[

 

SRomxI kmytI v`loN dyS-ivdyS dIAW sµgqW dI nvI shUlq ieµtrnY~t AYplIkySn (lweIv kIrqn) dw Awgwz
AMimRqsr: 2 mwrc- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isµG dyS-ivdyS dIAW sµgqW dI s`cKµf sRI hirmµdr swihb pRqI AQwh SrDw Aqy siqkwr ƒ snmu`K r`Kdy hoey SRomxI gurduAwrw pRbµDk kmytI v`loN smyN-smyN keI Aihm aupl`bDIAW kIqIAW jWdIAW hn ijs nwl dUr-durwfy bYTI nwnk nwm lyvw sµgq s`cKµf sRI hirmµdr swihb qoN rozwnw kIrqn Aqy SRomxI kmytI dIAW hornW suivDwvW dw Anµd AwswnI nwl mwx skx[ iesy qrHw iek hor kwrj krdy hoey SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`lo sµgqW dI shUlq leI nvIN ieµtrnY~t AyplIkySn (lweIv kIrqn) bxweI geI hY, ijs nwl sµgqW gurU-Gr nwl hor vI pkyrI sWJ pw skx[

AweI Pon Aqy AweI pYf pur c`lx vwlI ies AYplIkySn dw SuB-AwrµB jQydwr Avqwr isµG jI, mwxXog pRDwn swihb SRomxI gu: pR: kmytI v`loN A`j SRomxI gurduAwrw pRbµDk kmytI dy mu`K dPqr qyjw isµG smuµdrI hwl ivKy kridAW hoieAW d`isAw ik ieµtrnY~t dy mwiDAm rwhIN sµgqW ƒ gurbwxI nwl joVn dy mnorQ nwl SRomxI gu: pR: kmytI dy ieµtrnY~t ivBwg dIAW AxQ`k koiSSW nwl iek bhuq hI invykly Aqy Awpxy Awp ivc s`B shUlqW nwl lYs ieµtrnY~t AYplIkySn dw inrmwx kIqw igAw hY, ijsdw lwhw AwswnI nwl gurU Gr dy pRymI is`K lY skxgy[

ies AYplIkySn ƒ hoNd ivc ilAwaux vwly sR: jspwl isµG ieµcwrj, ieµtrnY~t ivBwg (isstm AYfimnstRytr) SRomxI gu: pR: kmytI ny d`isAw ik ieh AYplIkySn Awpxy Awp ivc aunHw sB shUlqW nwl lYs hY, ijsdI vrqoN nwl AsIN gurbwxI Aqy gur-aupdyS nwl juV skIey[ ieh AyplIkySn AµgRyzI Aqy pµjwbI dohW BwSwvW ivc hI aupl`bD hY[ jdoN ieh AYplIkySn cwlU huµdI hY qW s`cKµf sRI hirmµdr swihb qoN rozwnw kIqw jwx vwlw ielwhI bwxI dw kIrqn Awpxy Awp hI c`lxw SurU ho jWdw hY, ijs dy leI ik iksy hor kmWf dI jrUrq nhIN pYNdI[ s`cKµf sRI hirmµdr swihb qoN Awaux vwlw rozwnw mu`Kvwk vI bhuq hI AwswnI nwl piVHAw jw skdw hY, jo ik AµgRyzI Aqy pµjwbI donW BwSwvW ivc Anuvwd kIqw igAw hY[ iesdy nwl hI sµgq hukmnwmw sux vI skdI hY Aqy iesdy leI koeI v`KrI PweIl fwaUnlof krn jW iksy dUsry pyj qy jwx dI jrUrq nhIN sgoN hukmnwmw pVHdy pVHdy nwl hI AwfIE PweIl Awpxy Awp hI c`lx l`g jWdI hY ijs nwl ik hukmnwmw suixAw vI jw skdw hY[ ies AYplIkySn nwl sµn òúúò qoN lY ky hux q`k dy iksy vI qrIk ƒ Awey ielwhI hukmnwmy ƒ suixAw jw skdw hY[

rozwnw s`cKµf sRI hirmµdr swihb qoN Awaux vwly mu`Kvwk dI kQw jo ik gu: mµjI swihb dIvwn hwl, sRI AµimRqsr ivKy kIqI jWdI hY, vI ies AYplIkySn dy mwiDAm rwhIN sµgq sux skdI hY[ sµgrWd mhIny dI kQw vI ies pur AwswnI nwl pVHI Aqy suxI vI jw skdI hY[ ies AyplIkySn ivc iek gurbwxI sYkSn bxwieAw igAw hY, ijs ivc inqnym Aqy hor bwxIAW AwfIE Aqy AwswnI nwl pVHy jw skx vwly rUp ivc aupl`bD krvweIAW geIAW hn, ijsdI mdd nwl sµgq mrzI muqwbk bwxIAW gutkw swihb qoN pVH vI skdIAW hn Aqy sux vI skdIAW hn[ iesdy nwl hI iek hor ivSyS suivDw idµdy hoey ies AYplIkuSn ivc gutkw swihb ƒ lVIvwr Aqy pd-Cyd donW rUpW ivc bdl-bdl ky piVHAw jw skdw hY[ ijhVI sµgq gurmuKI pVHn ivc muhwrq nhIN r`KdI hY, aunHw dI shUlq leI ies ivc swrIAW bwxIAW romnweIzf rUp ivc vI aupl`bD krvweIAW geIAW hn[ bwxIAW ivclw PONt jrUrq muqwbk v`fw/Cotw kIqw jw skdw hY[

ies AyplIkySn ivcly sRI guru gRµQ swihb jI sYkSn ivc bhuq swrIAW shUlqW sµgqW dI mµg ƒ mu`K r`K ky aupl`bD krvweIAW geIAW hn, ijs dy nwl sµgq ƒ bhuq Pwiedw imlygw[ ies ivc sRI gurU gRµQ swihb jI ƒ mobwiel AYplIkySn dy rUp ivc iqAwr kIqw igAw hY, ijs nwl ik sRI gurU gRµQ swihb jI ƒ mobwiel qoN vI AwswnI nwl piVHAw jw skygw[ ies ivclI mu`K shUlq hY ik sµgq jdoN vI sRI gurU gRµQ swihb jI dw koeI vI Aµg pVHnw SurU kry qW aus Aµg nwl sbµDq bwxI AwfIE rUp ivc vI nwl-nwl c`lxI SurU ho jwvygI, ijs nwl ik gurbwxI dw Su`D au~cwrx krn ivc bhuq shwieqw imlygI[

kIrqn syvw dy nwm nwl iek suivDw pRdwn kIqI geI hY ijs ivc s`cKµf sRI hirmµdr swihb jI ivKY rozwnw kIrqn krn vwly rwgI j`iQAW dI mhInwvwrI ilst aupl`bD hovygI, ijs nwl ik sµgq ƒ kIrqn krn vwly sbµDq rwgI j`iQAW bwry jwxkwrI pRwpq hovygI[ gurU swihbwn nwl sbµDQ gurpurb Aqy hor ieiqhwsk idhwiVAW dI jwxkwrI dyS-ivdyS ivclIAW sµgqW ƒ phuµcwaux leI nwnkSwhI kYlµfr Aqy jµqrI muh`eIAw krvweI geI hY[ is`K ieiqhws Aqy gurU swihbwn nwl sbµDq qsvIrW vI Poto gYlrI dy rUp ivc iml skxgIAW[

s`cKµf sRI hirmµdr swihb ivKy hox vwly ielwhI kIrqn ƒ sµgqW dI shUlq leI irkwriff rUp ivc vI aupl`BD krvwaux leI irkwriff kIrqn nwm nwl sYkSn bxwieAw igAw hY, ijs ivc sbµDq qwrIKW dy rUp ivc gurbwxI kIrqn dIAW rIkwrf kIqIAW PweIlW aupl`bD krvweIAW geIAW hn[ ies qoN ielwvw gurmu`KI Aqy gurbwxI dy ArQW ƒ pVHx Aqy smJx leI ivSyS rUp ivc ‘‘SbdkoS” vI muh`eIAw krvwieAw igAw hY, ijs nwl ik pµjwbI pVHx/suxn Aqy ArQW ƒ smJx ivc jy koeI muSikl AwauNdI hY qW ies dI vrqoN nwl AwswnI nwl dUr kIqI jw skdI hY[

ieh swPtvyAr AweI Pon/AweI pYf qy aupl`bD App Store au~pr ‘lweIv kIrqn’ src krn qy fwaUnlof vwsqy muh`eIAw krvwieAw igAw hY[

ies mOky s. rUp isMG sk`qr, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s. mihMdr isMG AwhlI, s.blivMdr isMG jOVw qy s. idljIq isMG ‘bydI’ vDIk sk`qr, s.rxjIq isMG qy s.prmjIq isMG sroAw mIq sk`qr, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, s.jspwl isMG ieMcwrj ieMtrnYt ivBwg Awid mOjUd sn[

 

jQydwr Avqwr isMG ny Drm pRcwr kmytI v`loN pRkwSq ‘gurduAwrw koS’ lok Arpx kIqw
AMimRqsr: 2 mwrc- ieiqhwsk gurduAwrw swihbwn dw sMKyp ieiqhws ibAwn krdI pusqk ‘gurduAwrw koS’ jo Drm pRcwr kmytI v`loN pRkwSq kIqI geI hY nUM jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny swdw qy BwvpUrq smwgm ’c rlIz kIqw[

ies pusqk nUM nwmvr lyKk fw. jsbIr isMG srnw qy s. idljIq isMG ‘bydI’ ny keI swlW dI lMmI myhnq bwAd iqAwr kIqw hY[ jQydwr Avqwr isMG ny ies pusqk sbMDI bolidAW ikhw ik smu`cy gurduAwirAW dI jwxkwrI iekswr iek`qr hoxI bhuq hI pRsMsw jnk qy lwhyvMdI g`l hY[ aunHW ikhw ik ipMfW, ngrW, ksibAW qy SihrW iv`c siQq gurduAwirAW bwry bhuq hI Aihm qy mh`qvpUrn sMKyp rUp iv`c ies koS iv`c jwxkwrI id`qI geI hY[ aunHW dohW lyKkW nUM pusqk dy rlIz hox qy vDweI id`qI[

ies smyN s. qrlocn isMG sk`qr iv`idAw, s. mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, ipRMsIpl fwktr DrimMdr isMG au`Bw, fwktr jsbIr isMG srnw, s.idljIq isMG ‘bydI’, s. mihMdr isMG AwhlI qy s.blivMdr isMG jOVwisMGw vDIk sk`qr, s. pRmjIq isMG sroAw mIq sk`qr, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg qy s. hrBjn isMG vkqw Awid mOjUd sn[

 

sRI joigMdrpwl jYn cox ij`qx auprMq s`cKMf sRI hirmMdr swihb nqmsqk hoey
AMimRqsr: 1 mwrc- ivDwn sBw hlkw mogw qoN SRomxI AkwlI bwdl dy ivDwiek sRI joigMdrpwl jYn cox ij`qx auprMq AwpxI pqnI sRImqI svrn lqw jYn nwl rUhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb ivKy nqmsqk hoey qyy siqgurU dw Sukrwnw kIqw[
s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy sUcnw kyNdr ivKy s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb ny s`cKMf sRI hirmMdr swihb dw mwfl qy isropwE nwl sRI joigMdrpwl jYn Aqy aunHW dI pqnI sRImqI svrn lqw dw snmwn kIqw[ ies smyN ivDwiek sRI joigMdrpwl jYn ny ikhw ik mYN cox qoN pihlW sRI gurU rwmdws jI dy crnW iv`c Ardws kIqI sI ik siqgurU mYnUM cox iv`c ij`q b^Sx qW mYN siqgurU dw Sukrwnw krn Awpxy pirvwr smyq s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drsnW leI AwvWgw[
ies mOky SRomxI kmytI dy mIq sk`qr s.kyvl isMG, pblIistI ivBwg dy ieMcwrj s.kulivMdr isMG rmdws, sUcnw AiDkwrI s.gurbcn isMG, s.jsivMdr isMG qy s.hrpRIq isMG Awid mOjUd sn[

 

kONsl kmrSIAl AwP AwstrylIAw mweIkl kwrtr ‘s`cKMf sRI hirmMdr swihb’ nqmsqk hoey
AMimRqsr: 1 mwrc- kONsl kmrSIAl AwP AwstrylIAw mweIkl kwrtr AwpxI pqnI sivqw kwrtr smyq ruUhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb ivKy nqmsqk hoey[ aunHW ny s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy ieiqhws sbMDI sUcnw AiDkwrI s.gurbcn isMG pwsoN pUrI idlcspI nwl jwxkwrI pRwpq kIqI[
auprMq s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy sUcnw kyNdr ivKy s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny aunHW nUM jI AwieAW ikhw qy s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mwfl qy isropwE nwl snmwinq kIqw[ kONsl kmrSIAl AwP AwstrylIAw dy numwieMdy mweIkl kwrtr ny ivjtr bu`k ’c iliKAw ik auh dUsrI vwr s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drsnW leI AwieAw hY[ s`cKMf sRI hirmMdr swihb rUhwnIAq dw kyNdr hY ieQy Awaux nwl Awqimk sWqI imldI hY[
ies mOky SRomxI kmytI dy mIq sk`qr s.kyvl isMG, pblIistI ivBwg dy ieMcwrj s.kulivMdr isMG rmdws, sUcnw AiDkwrI s.gurbcn isMG, s.jsivMdr isMG qy s.hrpRIq isMG Awid mOjUd sn[

 

Drm pRcwr kmytI (SRomxI kmytI) ny Dwrimk pRIiKAw dw nqIjw AYlwinAw
j`jbIr isMG, ikrnpRIq kOr, pRBjoq isMG, divMdr isMG ny pihlw sQwn pRwpq kIqw
AMimRqsr 28 PrvrI- is`K pMQ dI isrmOr Dwrimk jQybMdI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dI Drm pRcwr kmytI v`loN hr swl pUry Bwrq iv`coN v`K-v`K skUlW/ kwljW dy iv`idAwrQIAW dI Dwrimk pRIiKAw leI jWdI hY, ies vwr swl 2012 vwsqy leI geI Dwrimk pRIiKAw dw nqIjw Drm pRcwr kmytI dy dPqr ivKy s. siqbIr isMG sk`qr Drm pRcwr kmytI qy s. idljIq isMG ‘bydI’ AYfISnl sk`qr SRomxI kmytI v`loN GoiSq kIqw igAw[
ies pRIiKAw iv`c 6vIN klws qoN lY ky post gRYjUeySn klws q`k rYgUlr iv`idAw pRwpq kr rhy hzwrW iv`idAwrQIAW ny ih`sw ilAw[ ies pRIiKAw nUM drjw pihlw, dUjw, qIjw Aqy cOQw Anuswr cwr drijAW iv`c vMifAw igAw hY[ pihly drjy iv`c kul 11756 iv`idAwrQIAW ny ih`sw ilAw ijMnHW iv`coN bwbw bu`Fw swihb pbilk sInIAr sYkMfrI skUl bIV swihb qrn qwrn qoN 8vIN klws dy ividAwrQI jjbIr isMG pu`qr s.gurjMt isMG ny pihlw sQwn pRwpq kIqw, s.ggndIp isMG spu`qr s.krmjIq isMG klws 8vIN Kwlsw mwfrn sInIAr sYkMfrI skUl bhwdr pur ijlw gurdwspur ny dUsrw Aqy bIbw Anmol kOr spu`qrI s.kulivMdr isMG klws 8vIN goibMd srvr bulMdpurI sInIAr sYkMfrI skuUl bulMd jlMDr ny qIsrw sQwn pRwpq kIqw[
dUjy drjy iv`c kul 10699 ividAwrQIAW ny ih`sw ilAw, ijMnHW iv`coN ikrndIp kOr spu`qrI s.mnijMdr isMG klws 10vIN ny pihlw, bIbw hrimMdr kOr spu`qrI s.jsivMdr isMG klws +2 gurU nwnk pbilk sInIAr sYkMfrI skUl soFl rof jlMDr ny dUsrw sQwn qy bIbw ieMdrjIq kOr spu`qrI s.mnijMdr isMG klws 10vIN aukq skUl ny hI qIsrw sQwn pRwpq kIqw[
qIjy drjy gRYjUeySn vwsqy kul 1902 iv`idAwrQIAW ny ih`sw ilAw, ijMnHW iv`c pRBjoq isMG spu`qr s.AmrIk isMG klws gRYjUeySn ny pihlw qy bIbw kvldIp kOr spu`qrI s.gurdIp isMG kwls gRYjUeySn bwbw sRI cMd Kwlsw kwlj Pwr ivmYn gwhlVI gurdwspur ny dUsrw qy bIbw AMimRq kOr spu`qrI s.gurdrSn isMG gRYjUeySn gurU nwnk kwlj mogw ny qIsrw sQwn pRwpq kIqw[
iesy qrHW cOQy drjy post gRYjUeySn leI ku`l 265 iv`idAwrQIAW ny Bwg ilAw ijMnHW iv`co gurmiq kwlj pitAwlw dy s.divMdr isMG spu`qr s.gurByj isMG post gRYjUeySn, bIbw kmldIp kOr spu`qrI s.mohn isMG post gRYjUeySn ny pihlw qy bIbw mnijMdr kOr spu`qrI s.rCpwl isMG post gRYjUeySn gurmiq kwlj pitAwlw ny dUsrw qy bIbw gurivMdr kOr spu`qrI s. m`Kx isMG post gRYjUeySn gurU nwnk kwlj mogw qy bIbw suKdIp kOr spu`qrI s.jgpwl isMG post gRYjUeySn gurU goibMd isMG Kwlsw kwlj Pwr ivmYn JwV swihb smrwlw luiDAwxw ny qIsrw sQwn pRwpq kIqw hY[ s.idljIq isMG ‘bydI’ vDIk sk`qr ny v`K-v`K drijAW iv`c A`vl Awaux vwly iv`idAwrQIAW nUM vDweI idMidAW ikhw ik swry skUlW/kwljW dy AiDAwpkW qy iv`idAwrQIAW nUM ies pRIiKAw iv`c v`D qoN v`D SmUlIAq krnI cwhIdI hY[
s. siqbIr isMG sk`qr Drm pRcwr kmytI ny d`isAw ik iehnW drijAW iv`c Swml hoey iv`idAwrQIAW iv`c mYirt iv`coN Awaux vwly ividAwrQIAW nUM kRmvwr 1100, 2100, 3100 Aqy 4100 sO rupey swlwnw vjIPw id`qw jWdw hY[ ies qoN ielwvw hr drjy iv`coN pihlIAW iqMn pujISnW hwsl krn vwly ividAwrQIAW nUM kRmvwr 2100, 1500 Aqy 1100 rupey ivSyS ienwm vjoN id`qy jWdy hn[ ies qrHW ies swl lgBg 21 l`K rupY dy vjIPy id`qy jwxgy[
ies mOky s. BuipMdrpwl isMG mIq sk`qr, s. ikRpwl isMG cOhwn ieMcwrj is`K imSn hirAwxw, s. sqnwm isMG ieMcwrj, s. dljIq isMG suprvweIzr Dwrimk pRIiKAw hwzr sn[

 

s.gurbcn isMG kohlI v`loN pwiksqwnI is`K b`cy leI ByjI shwieqw s.mnjIq isMG ny sbMDqW nUM id`qI
AMimRqsr: 28 PrvrI- sRI gurU nwnk dyv jI dy jnm AsQwn sRI nnkwxw swihb invwsI sRI lwl cMd K`qrI Awpxy spu`qr srbjoq isMG dy ielwj leI sRI AMimRqsr ivKy Awey, ijMnHW nUM SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG v`loN qurMq 20 hzwr rupey dI ngd shwieqw dyx dy PYsly qihq SRomxI kmytI dy sk`qr s. rUp isMG qy s. mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb ny pu`jdI kIqI Aqy nwl hI sRI lwl cMd K`qrI dy swry pirvwr nUM gurU hrgoibMd invws iv`c PrI irhwieS pRdwn krvweI[ SRomxI kmytI v`loN pwiksqwnI is`K b`cy dI kIqI AwriQk mdd bwry AKbwrW iv`c pRkwiSq Kbr nUM pVHidAW muhwlI qoN guris`K s. gurbcn isMG kohlI dy pirvwr ny AwpxI ikrq kmweI iv`coN ies pwiksqwnI is`K b`cy dy ielwj leI ds hzwr rupey dI AwriQk mdd krn leI s. Avqwr isMG AYfISnl sk`qr SRomxI kmytI (sb-AwiPs cMfIgVH) nwl sMprk kIqw[ s. Avqwr isMG AYfISnl sk`qr ny Awpxy numwieMdy rwhIN ds hzwr rupey dPqr SRomxI kmytI ivKy s. mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb pws Byjy jo s. mnjIq isMG v`loN sRI lwl cMd K`qrI dy pirvwr dI hwjrI iv`c kwkw srbjoq isMG nUM sRI gurU hrgoibMd invws ivKy ngd rUp ’c id`qy gey[
sRI lwl cMd ny d`isAw ik aus dI siqkwr Xog mwqw ny gurduAwrw sRI nnkwxw swihb qoN aus leI AOlwd dI mMnq mMgI sI qy gurU swihb A`gy Ardws kIqI sI ik lwl cMd dy Gr hoeI AOlwd nUM is`K bxwieAw jwvygw[ auhny ikhw ik gurU swihb ny swfI PirAwd suxI qy myry Gr do byty kwkw srbjoq isMG, kwkw mwnvjoq isMG Aqy bytI nvdIpjoq kOr ny jnm ilAw jo pUrn rUp ’c guris`K hn[ iesy qrHW mNY qy myrw pirvwr vI gurU-Gr dy p`ky SrDwlU hW[ auhny ikhw ik myry b`cy is`K bx ky KuSI mihsUs krdy hn[ lwl cMd K`qrI ny s. mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb rwhIN s.gurbcn isMG kohlI pirvwr v`loN ByjI ds hzwr rupey dI shwieqw pRvwn krdy hoey SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI Aqy muhwlI invwsI kohlI pirvwr dw qih idloN DMnvwd kIqw[

 

isv sYnw dy nwm qy BVkwaU kwrvweIAW brdwSq nhIN- jQy: pMjolI
AMimRqsr 27 PrvrI- bIqy idnI is`K nOjvwnW dw Gwx krn vwly puils A&sr dI AMqm Ardws mOky s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hjUrI rwgI jiQAW v`loN AwpxI jmIr dI Avwj muqwibk kIrqn nw krn bwry ley stYNf bwry gYr is`K jQybMdI iSvsYnw bwl Twkry dy nwm hyT Asmwijk q`qW v`loN PokI Sohrq hWsl krn qy AKbwrI surKIAW btorn Kwqr pMjwb dI SwqI meI mwhOl nUM lWbU lwaux dI koiSS kridAW SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG iKlwP inqw pRqI PokI ibAwnbwjI qy puqly swVn vwlI Gtnw nUM AMjwm dyx dI koiSS nUM jQydwr krnYl isMG pMjolI AMiqRMg mYNbr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny jo srwsr glq qy SwqmeI mwhOl nUM Krwb krn vwlIAW kwrvweIAW d`isAw[
dPqr SRomxI kmytI qoN jwrI pRYs rlIz ’c jQydwr krnYl isMG pMjolI ny ikhw ik pRSwSn nUM cwhIdw hY ik Aijhy gYr ijMmydwr lokW jo pMjwb dy mwhOl nUM Krwb krn dI koiSS ’c ru`Jy hn nUM smyN isr n`Q pwvy[ jQydwr pMjolI ny ikhw ik is`KW dy kwql jykr iSv sYinkW nUM bhwdr lgdy hn qW by-S`k l`gx pr sMsQw dy muKI jQydwr Avqwr isMG iKlwP jykr iksy ny koeI BvkwaU kwrvweI kIqI qW sMsQw ihqYSI mUk drSn bxky iSv sYnw dy nwm hyT pl rhy iehnW AKOqI guMifAW dIAW kwrvweIAW brdwSq nhIN krngy[ aunHW ikhw ik is`KW ny kdy vI iksy hor Drm ’c dKl AMdwjI nhIN kIqI qy nw hI is`K mwmilAW ’c iksy hor dI dKl AMdwjI brdwSq krngy[
aunHW ikhw ik is`K eykqw, ieqPwk qy AwpsI BweIcwrk sWJ dw hwmI hY, pr ieh iekqrPw nhIN ho skdI[ is`K hmySW hI hr Drm dw idloN siqkwr krdy hn qy dUsry Drm dy lokW qoN vI ieho aumId krdy hn[

 

j`Qydwr Avqwr isMG ny id`lI kmytI dy nvyN cuxy AhudydwrW nUM vDweI id`qI
AMimRqsr 27 PrvrI- j`Qydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI sRI AMimRqsr ny id`lI is`K gurduAwrw mYnyjmYNt kmytI dy pRDwn s. mnjIq isMG jI.ky., aup pRDwn s. rivMdr isMG Kurwxw, sInIAr mIq pRDwn s. qnvMq isMG, jnrl sk`qr s. mnijMdr isMG isrsw Aqy s. hrmIq isMG kwlkw dy sk`qr cuxy jwx ‘qy smu`cy AhudydwrW nUM vDweI id`qI hY[
dPqr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI qoN jwrI pRYs irlIz ‘c jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik id`lI is`K gurduAwrw mYnyjmYNt kmytI dIAW hoeIAW jnrl coxW ivc id`lI vwsIAW ny AwpxI sUJ bUJ dw pRgtwvw kridAW sRI Akwl qKq swihb qoN muK moV ky vKryvW pYdw krn vwilAW nUM krwrI hwr id`qI hY qy SRomxI AkwlI dl bwdl dy aumIdvwrW nUM ijqw ky gurduAwirAW dw pRbMD sONipAw hY aunHW ikhw ik cox pRikirAw mukMml ho geI hY qy nvyN cuxy mYNbrW ‘coN AhudydwrW ny pRbMD sMBwl ilAw hY jo KuSI dI g`l hY aunHW ikhw ik id`lI kmytI v`loN sRI Akwl qKq swihb v`loN pRvwinq nwnkSwhI kYlMfr Anuswr sMgrWd, m`isAw, pRkwS, ShIdI purb Awid mnwaux dw PYslw kIqw hY jo SlwGwXog hY[ aunHW ikhw ik soDy hoey nwnkSwhI kYlMfr Anuswr SRomxI kmytI pihlW hI idn idhwVy mnw rhI hY qy hux id`lI dIAW sMgqW dIAW BwvnwvW Anuswr id`lI kmytI dy pRDwn s. mnjIq isMG jI.ky. dI AgvweI ‘c nvyN cuxy AhudydwrW ny vI AYlwn kIqw hY ik sRI Akwl qKq swihb dy AwdySW Anuswr hI id`lI kmytI kMMm krygI[ aunHW ikhw ik SRomxI kmytI Aqy id`lI kmytI ‘c koeI v`KryvW nhIN qy SRomxI kmytI id`lI kmytI nUM pUrw sihXog dyvygI[
jQydwr Avqwr isMG ny iek vwr Pyr id`lI vwsIAW nUM mubrwkbwd idMidAW ikhw ik nvyN AiDAwie dI SurUAwq ho cu`kI hY jo idno idn suDwr v`l jwvygI[

 

AmrIkw ’c is`K aupr hoieAw hmlw inMdxXog -jQydwr Avqwr isMG
AMimRqsr 27 PrvrI- AmrIkw dy PlorIfw rwj ivc is`K s. kMvljIq isMG jo Awpxy byty nwl stor qoN vwps Gr prq irhw sI aupr AxpCwqy ivAkqIAW ny AMnyHvwh golI clw ky gMBIr rUp ‘c zKmI kr dyx dI jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny sKq SbdW ivc inKyDI kridAW doSIAW nUM qurMq igRPqwr krky s^q szw dyx dI mMg kIqI hY[
aunHW ikhw ik AmIrkw ivc pihlW vI guMfw AnsrW v`loN is`KW aupr keI hmly krn dIAW duKdweI GtnwvW vwprIAW hn hr vwr AmrIkw srkwr v`loN is`K BweIcwry nUM Brosw idvwieAw jWdw sI ik A`gy qoN AijhIAW GtnwvW nUM nhIN vwprn id`qw jwvygw qy doSIAW iKlwP sKqI kIqI jwvygI pr kuJ smyN bwAd hI doSIAW v`loN Gtnw nUM dubwrw AMjwm idMidAW s. kMvljIq isMG ‘qy hmlw kr id`qw[
aunHW ikhw ik dunIAW dy sB qoN v`fy dyS ivc G`t-igxqI is`KW aupr kuJ guMfw AnsrW v`loN inqw pRqI hmly jwrI hn jo inMdxXog hn aunHW ikhw ik AmrIkw dI qr`kI iv`c is`K BweIcwry dw Aihm Xogdwn hY[ ies dyS ivc is`K BweIcwry v`fy-v`fy kwrobwrW qoN ielwvw dyS dI AMdrUnI qy bwhrI sur`iKAw leI is`K AmrIkI sYnwvW ivc vI BrqI hn[
jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny rwStrpqI brwk aubwmw nUM ApIl kIqI hY ik AmrIkw ‘c v`sdy is`K BweIcwry dI jwn qy mwl dI ihPwzq nUM XkInI bxwieAw jwvy qy golI clwaux vwly doSIAW nUM qurMq igRPqwr kIqw jwvy[
jQydwr Avqwr isMG ny v`loN bIqy idnIN inaUzIlYNf dy pIhw bIc ivKy pMjwbI nOjuAwn BvndIp isMG ig`l luiDAwxw ijlHw dy ipMf hrIE klW dw rihx vwlw Awpxy mwipAW dw ie`klOqw pu`qr jo nhwaux igAw qy Kqrnwk lihrW dI igRPq ivc Aw ky fu`b jwx krky Akwl clwxw kr igAw dy Akwl clwxy qy fUMGy APsos dw iezhwr kridAW pirvwr nwl hmdrdI dw pRgtwvw kIqw hY[

 

hirAwxy ivc Awpxw nwm izMdw r`Kx leI JINfw isAwsI frwmw kr irhw hY -jQydwr Avqwr isMG
AMimRqsr 27 PrvrI- bIqy idnIN cMfIgVH ivKy hirAwxw gurduAwrw pRbMDk kmytI dy nwm DrIk mYNbr s. jgdIS isMG JINfw v`loN Awpxy kuJ chyiqAW nUM nwl lY ky hirAwxw ivc v`KrI gurduAwrw kmytI bxwey jwx sbMDI kIqy ivKwvy nUM jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny mukMMml isAwsI frwmybwzI krwr idMidAW ies kwrvweI nUM kyvl AKbwrW ‘c Awpxw nwm izMdw r`Kx dw auprwlw d`isAw[
pRYs dy nw jwrI ibAwn ‘c jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik ipCly swl hoeIAW SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dIAW jnrl coxW ‘c hirAwxy dIAW is`K sMgqW v`loN v`KrI kmytI dI mMg krn vwly JINfw nUM pUrI qrHW nkwr id`qw sI[ s. JINfw nw Awp qy nw hI Awpxy v`loN KVHy kIqy iksy mYNbr nUM ijqw sikAw sI aunHW ikhw ik is`KW dIAW AQwh kurbwnIAW qoN bwAd hoNd ‘c AkwlI is`K sMsQw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI nUM qoVn jW vMfx bwry koeI vI gurU dw s`cw is`K soc vI nhIN skdw pRMqU JINfy vrgy sqw dy lwlcI hirAwxy dy kuJ Boly Bwly lokW nUM guMmrwh krky kyvl AwpxI cODr brkrwr r`Kxw cwhuMdw hY[
jQydwr Avqwr isMG ny hirAwxw dy sUJvwn is`KW nUM ApIl kridAW ikhw ik JINfy vrgy jo pihrwvy qoN is`K jwpdy hn prMqU hmySw is`KI ‘c vKryvW pwaux dI koiSS krdy hn qoN sucyq rihx dI loV hY[
aunHW JINfy nUM slwh id`qI hY ik jykr is`KW pRqI jrw ijnHW ausdy mn ivc drd hY qW id`lI jw ky Awpxy AwkwvW pwsoN ivdySI is`K BweIcwry nUM dsqwr sbMDI Aw rhIAW muSiklW dw mu`dw auTwvy[ aunHW SMkw zwihr kridAW ikhw ik s. JINfw is`K ivroDI SkqIAW dI kT puqlI bx ky is`KW iv`c pwVw pwaux dI koJI cwl cl rhy hn, ijs nUM kOm iksy vI sUrq iv`c nypry nhIN cVHn dyvygI[

 

s. blivMdr isMG ipMRsIpl pMjwb skUl is`iKAw borf dy mYNbr inXukq
AMimRqsr 27 PrvrI- pMjwb skUl is`iKAw borf dI cyArprsn bIbI qyijMdr kOr ny sUJ-bUJ qy Xogqw r`Kx vwly s. blivMdr isMG ipMRsIpl sRI gurU rwmdws Kwlsw sInIAr sYkMfrI skUl sRI AMimRqsr nUM borf dw mYNbr inXukq kIqw hY[
bIbI qyijMdr kOr cyArprsn pMjwb skUl is`iKAw borf v`loN Xogqw r`Kx vwly v`K-v`K kwljW qy skUlW ’coN pMj mYNbr borf leI cuxy gey hn[ ijnHW ivcoN s. blivMdr isMG ipRMsIpl sRI gurU rwmdws Kwlsw sInI: sYkMfrI skUl sRI AMimRqsr dw nwm Swml hY[
s. blivMdr isMG ipRMsIpl ny Awpxy Awp nUM borf dw mYNbr cuxy jwx qy borf dI cyArprsn bIbI qyijMdr kOr dw qih idloN DMnvwd kIqw qy ikhw ik bIbI qyijMdr kOr jI v`loN myry ‘qy Brosw krky borf dw mYNbr inXukq kIqw hY qy mYN Awpxw Prz qno-mno inBwvWgw qy is`iKAw dw imAwr hor au~cw cu`kx leI pUrw-pUrw sihXog krWgw[ s. blivMdr isMG ipRMsIpl ny d`isAw ik auh 1984 qoN AiDAwpn dy iK`qy nwl juVy sn[ 1987 ivc eyAr Pors AYfiminstrySn kwlj koiebtUr qoN AYfiminstrySn ivc kimSn pRwpq kIqw[ auh swl 2002 ivc SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRbMD ADIn srkwrI shwieqw pRwpq sMsQw Kwlsw sInIAr sYkMfrI skUl bIV bwbw bu`Fw swihb ivKy bqOr ipRMsIpl inXukq hoey qy AwpxI pRbMDkI sUJ-bUJ sdkw ies skUl nUM SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dI imAwrI sMsQwvW ivcoN iek bxwieAw qy hux swl 2011 qoN sRI gurU rwmdws Kwlsw sInIAr sYkMfrI skUl AMimRqsr ivKy bqOr ipRMsIpl syvwvW inBwA rhy hn[

 

Drm pRcwr kmytI gurmiq dy pRcwr leI Dwrimk iPlmW iqAwr krygI
AMimRqsr 26 PrvrI- Dwrimk iPlmW rwhIN gurmiq dw pRcwr-pRswr krn leI giTq kIqI geI sb-kmytI dI iek`qrqw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy mu`K dPqr ivKy hoeI, ijs ivc s. rijMdr isMG mihqw AMiqRMg mYNbr, s. sqbIr isMG sk`qr (pR) s. idljIq isMG ‘bydI’ AYfI: sk`qr, s. AMgryz isMG mIq sk`qr (koAwrfInytr), s. BuipMdrpwl isMG mIq sk`qr, s. ismrjIq isMG sMpwdk gurmiq pRkwS, fw. ieMdrjIq isMG gogoAwxI, fw. AmrjIq isMG fwierYktr/ipRMsIpl gurU kWSI gurmiq ieMstIicaUt dmdmw swihb qy pRo. mnjIq kOr ShId is`K imSnrI kwlj Swml hoey[ ies iek`qrqw ivc PYslw kIqw igAw ik Drm pRcwr kmytI (SRomxI kmytI) is`K Drm nwl sbMDq Dwrimk iPlmW iqAwr krky sMgqW ivc gurmiq dw pRcwr pRswr AwDuink FMg qrIikAW nwl krygI[ ieh Dwrimk iPlmW niSAW, piqqpuxy Aqy smwijk kurIqIAW iKlwP Aqy dsqwr dI mhwnqw nUM pyS krngIAW[ ies sbMDI muMbeI dIAW v`K-v`K iPlm kMpnIAW dy pRoifaUsrW Aqy fwierYktrW nwl ivcwr crcw kIqI geI[ ieh vI PYslw ilAw igAw hY ik Dwrimk nwtkW duAwrw vI is`KI pRcwr krn leI v`K-v`K nwtk gru`pW qoN sihXog ilAw jwvygw[ iek`qrqw ivc PYslw ilAw igAw ik smwijk burweIAW ivru`D pRcwr-pRswr krn vwly nwtkW Aqy iPlmW dI iqAwrI sbMDI is`K ivdvwn fw. ieMdrjIq isMG gogoAwxI Aqy fw. AmrjIq isMG Awpxw Xogdwn dyxgy[
iesy dOrwn hI Drm pRcwr kmytI v`loN clwey jWdy ‘is`K Drm AiDAYn p`qr ivhwr kors’ dI smIiKAw krn leI vI ivcwrW kIqIAW geIAW[ c`l rhy kors nUM v`D qoN v`D sMgqW qIk phuMcwaux leI ies nUM hor suKYn bxwaux leI vI crcw kIqI geI[ ies mOky hornW qoN ielwvw s. AmrjIq isMG ieMcwrj, pRo. suKdyv isMG ieMcwrj p`qr ivhwr kors Aqy iPlmW dy v`K-v`K pRoifaUsr qy fwierYktr Awid hwzr sn[

 

Bgq rivdws jI dw jnm idhwVw bVI SrDw-Bwvnw nwl gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy mnwieAw igAw
AMimRqsr-25 PrvrI: Bgq rivdws jI ny aus smyN pRcilq smwijk burweIAW ivru`D Awvwz bulMd kIqI Aqy pRwxI mwqr nMU aUc nIc, zwq-pwq dy Poky krmkWfI AfMbrW dy bMDn qoVky mnu`KI brwbrI vwly smwj dI isrjnw dw hokw bulMd kIqw[ ienHW ivcwrW dw pRgtwvw sRI Akwl qKq swihb dy jQydwr isMG swihb igAwnI gurbcn isMG ny A`j sQwnk gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy Bgq rivdws jI dy jnm idhwVy nMU smripq AwXoijq smwgm iv`c sMgqW nUM sMboDn kridAW kIqw[

aunHW ikhw ik jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy AwdySW Anuswr SRomxI kmytI v`loN gurU swihbwn dy pRkwS gurpurb qy ShIdI idhwiVAW qoN ielwvw pMdrW Bgq swihbwn ijMnHW dI bwxI DMn-DMn sRI gurU gRMQ swihb iv`c drz hY dy idhwVy sQwnk gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy SrDw Bwvnw nwl mnwey jWdy hn[ A`j jQydwr Avqwr isMG Awp ies smwgm iv`c au`cycy qOr qy phuMcy hn, so auhnW v`loN vI smu`cIAW is`K sMgqW nUM Bgq jI dy jnm idhwVy dI bhuq-bhuq mubwrk[ Bgq rivdws jI ny duinAwvI jIvn ’c smwijk vMf-vrn ’c ivcridAW ies nMU ijQy Awpxy qn ’qy hMfwieAw auQy mnu`Kqw nwl vMfwieAw vI Aqy ies nMU imtwaux dI jugq vI d`sI[ pMcm pwqSwh swihb sRI gurU Arjn dyv jI ny sRI gurU gRMQ swihb jI dI sMpwdnw smyN kOmW, DrmW, jwq ibrwdrIAW qy iPrikAW dy vMf vrn qoN au`pr a`uT aunHW dI bwxI nUM sRI gurU gRMQ swihb ivc drj krky Bgq jI nUM FukvW snmwn id`qw hY[ A`j jo vI pRwxI sRI gurU gRMQ swihb jI nUM nqmsqk huMdy hn qW ies ivc drj BgqW dI bwxI nUM vI aunHW hI snmwn imldw hY[ ies mOky igAwnI m`l isMG mu`K gRMQI s`cKMf sRI hirmMdr swihb ny vI Bgq jI dy jIvn qy cwnxw pwieAw qy Bgq jI dy jnm idhwVy dI smu`cy Kwlsw pMQ nUM mubwrk-bwd id`qI[

ies qoN pihlW sRI AKMf pwT swihb dy Bog auprMq s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI BweI ieMdrjIq isMG bMby vwly dy jQy ny ielwhI bwxI dy kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl kIqw qy Ardws BweI rwjdIp isMG ArdwsIey ny kIqI[ auprMq FwfI Aqy kvISrI jiQAW ny vwrW rwhIN sMgqW nMU is`K ieiqhws nwl joiVAw[

ies mOky s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy gRMQI isMG swihb igAwnI jgqwr isMG luiDAwxy vwly, SRomxI kmytI dy sk`qr s. rUp isMG qy s. sqbIr isMG, s. mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.mihMdr isMG AwhlI qy s.hrBjn isMG mnwvW AYfISnl sk`qr, mIq sk`qr s.prmjIq isMG sroAw, s. gurcrn isMG GirMfw qy s. suKdyv isMG BUrwkohnw, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mYnyjr s.jvwhr isMG qy s.pRqwp isMG, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, s.hrimMdr isMG mUDl suipRMtYNfYNt, ieMcwrj s.gurid`q isMG, s.ibAMq isMG qy s.primMdr isMG, AYfI:mYnyjr s.sqnwm isMG mWgwsrwey qy s.blivMdr isMG auboky, mIq mYnyjr s. hrpRIq isMG qy s.suKrwj isMG, SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI, Drm pRcwr kmytI, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy smu`cw stwP qoN ielvw BwrI igxqI ’c sMgqW hwzr sn[

 

s. mihMdr isMG kQUrIAw v`loN gurduAwrw JMfw buMgw swihb ivKy sony dI pwlkI ByNt
AµimRqsr-25 PrvrI- s. mihMdr isMG kQUrIAw Awgrw invwsI ny AwpxI siqkwrq mwqw Ajb kOr dI Xwd ’c sRI Akwl qKq swihb nwl sbMDq gurduAwrw JMfw buMgw swihb ivKy sony dI pwlkI Bytw kIqI[

s. mihMdr isMG kQUrIAw ny ies qoN pihlW vI iek sony dI pwlkI sRI Akwl qKq swihb ivKy ByNt kIqI sI qy hux iPr SrDw dI Bwvnw dw pRgtwvw kridAW ieh pwlkI ByNt kIqI hY[ izkrXog hY ik ies pwlkI au~pr ie`k ik`lo qoN v`D sonw l`gw hoieAw hY[ ies mOky aunHW dI pqnI bIbI pRBjIq kOr, spu`qr s. qyjbIr isMG kQUrIAw, nUMh bIbI ivnqI kQUrIAw, bytI moinkw qy dwmwd sIql dIvwn vI mOjUd sn[

swry kQUrIAw pirvwr nUM isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb qy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny isropwau dy ky snmwinq kIqw[ ies mOky jQydwr Avqwr isMG ny s. kQUrIAw v`loN SrDw Bwvnw nwl kIqI syvw nUM gurU swihb jI dI ikRpw d`sidAW ikhw ik s`cKMf sRI hirmMdr swihb rUhwnIAq dy AsQwn hn Aqy ieQy sMgqW Aksr BytwvW lY ky hwzr huMdIAW hn[

ies mOky isMG swihb igAwnI m`l isMG mu`K gRMQI s`cKMf sRI hirmMdr swihb, gRMQI isMG swihb igAwnI jgqwr isMG luiDAwxy vwly, s. rUp isMG sk`qr, s. mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s. prmjIq isMG sroAw mIq sk`qr, s. jvwhr isMG mYnyjr sRI hirmMdr swihb, s. kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, s. suirMdr isMG rumwilAW vwly, s. sivMdr isMG ieSnwn syvw vwilAW qoN ielwvw is`K sMgqW mOjUd sn[

 

SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN pwiksqwnI is`K b`cy dI AwriQk mdd kIqI
AMimRqsr 25 PrvrI- is`KW dI Dwrimk sMsQw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI sRI AMimRqsr dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG dI Xog AgvweI ’c hux q`k bhuq swry loVvMd lokW dI mdd kIqI geI qy lgwqwr jwrI hY[ Kyqr koeI vI hovy iksy grIb pirvwr dy b`cy dI SwdI, loVvMd leI dvweI, pVHn vwly b`icAW dI PIs jW iPr nwmurwd rog kYNsr dw mrIz hovy hryk qrHW dy pirvwr dI idl KoHl ky mdd kIqI jWdI hY[ ies lVHI nUM inrMqr jwrI r`Kdy hoey jQydwr Avqwr isMG ny sRI gurU nwnk dyv jI dy jnm AsQwn sRI nnkwxw swihb (pwiksqwn) dI DrqI qoN Awpxy spu`qr kwkw srbjoq isMG dy cUly dy byhqr ielwj leI sRI AMimRqsr pu`jy lwl cMd K`qrI aus dI pqnI bIbI kruxw dyvI qy do hor b`icAW nUM gurU hrgoibMd invws ivKy PrI irhwieS dyx dy nwl-nwl vIh (20000/-) hjwr rupey dI ngd rUp ’c shwieqw dyx dI AwigAw kIqI[ s.rUp isMG sk`qr qy s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb ny gurU hrgoibMd invws ivKy kwkw srbjoq isMG nUM pirvwr dI hwjrI ’c ngd shwieqw Adw kIqI[

ies mdd sbMDI kwkw srbjoq isMG dy ipqw sRI lwl cMd qy mwqw kruxw dyvI ny Bwvuk huMidAW bwr-bwr jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dw DMnvwd kIqw qy ikhw ik SRomxI kmytI qy sRI AMimRqsr vwsIAW v`loN auhnW dy pu`qr dy ielwj leI jo mdd qy ipAwr siqkwr imilAw hY auh hmySW iehnW plW nUM Awpxy idl ’c r`Kxgy qy Awpxy vqn pwiksqwn jw ky Awpxy BweIcwry dy lokW nUM d`sxgy ik is`KW dI ie`ko-ie`k sMsQw SRomxI kmytI hI hY jo ibnHW iksy jwq-pwq, Byd-Bwv dy idl KoHl ky mdd krdI hY qy do dySW ivckwr iK`cI geI lkIr dw mdd krn vwilAW qy koeI Asr nhIN[ lwl cMd K`qrI ny g`lbwq kridAW ikhw ik myrI mW ny myry leI gurduAwrw sRI nnkwxw swihb phuMc ky AOlwd dI mMnq mMgI sI qy ikhw sI ik iesdy Gr hoeI AOlwd nUM is`K bxwieAw jwvygw[ aunHW ikhw ik gurU swihb ny swfI PirAwd suxI qy mYN Awpxy dovyN byty kwkw srbjoq isMG, kwkw mwnvjoq isMG qy bytI vndIpjoq kOr nUM is`K bxwieAw hY[

aunHW ikhw ik mYN qy myrw swrw pirvwr gurU-Gr dy p`ky SrDwlU hW Aqy myry b`cy is`K bxky KuSI mihsUs krdy hn[ aunHW ikhw ik s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSn krn nwl qy vwihgurU dI ikRpw sdkw b`cy dI qMdrusqI hox krky mn nUM sMquStI imlI hY[

ies mOky s.kuldIp isMG bwvw AYfISnl sk`qr, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, s.primMdr isMG ieMcwrj Xwqrw, s.hrpwl isMG AYfI:cIP gurduAwrw ieMspYktr Awid mOjUd sn[

 

nwrvy dy sPIr mwnXog AyYivMd AYs homy ny s`cKMf sRI hirmMdr swihb m`Qw tyikAw
AMimRqsr 23 PrvrI- id`lI siQq nwrvy dy mwnXog sPIr AYivMd AYs homy ny AwpxI pqnI mYfm cwrlo, bytw AYNfrIAwj qy bytI polIvw nwl s`cKMf sRI hirmMdr swihb m`Qw tyikAw[
mwnXog sPIr AYivMd AYs homy Awpxy pirvwr smyq pihlW dPqr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ivKy s.dlmyG isMG K`tVw sk`qr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI nUM imlx auhnW dy dPqr pu`jy[ s.K`tVw ny aunHW nUM jI AwieAw kihMidAW s`cKMf sRI hirmMdr swihb dw mwfl qy isropwE dy ky snmwinq kIqw[ sPIr AYivMd AYs homy ny s.dlmyG isMG sk`qr SRomxI kmytI v`loN id`qy mwx siqkwr bdly DMnvwd kIqw qy ikhw ik auh rUhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy pirvwr smyq drSn krn Awey hn[ aunHW ny s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSn krn smyN ieQoN dy ieiqhws bwry s.gurbcn isMG sUcnw AiDkwrI pwsoN vyrvy sihq jwxkwrI pRwpq kIqI[ aunHW ikhw ik rUhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSn krn nwl skUn pRwpq hoieAw hY qy auh pirvwr smyq ies pwvn AsQwn dy drSn krky KuSI mihsUs kr rhy hn[
ies mOky s.jrnYl isMG fogrWvwlw mYNbr SRomxI kmytI, s.guridAwl isMG p`fw pRDwn ShId bwbw dIp isMG kb`fI kl`b nwrvy, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, s.suKbIr isMG pI.ey (sk`qr swihb) qy s.ArivMdr isMG AwrkItYkt Awid mOjUd sn[

 

pRYs not
AMimRqsr 22 PrvrI- sRI Akwl qKq swihb dy jQydwr isMG swihb igAwnI gurbcn isMG, dUsry qKqW dy isMG swihbwn Aqy is`KW dI Dwrimk sMsQw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG v`loN AKbwrW nUM ByjIAW KbrW Cwpx smyN jW iPr Dwrimk AYfISnw dy nwl keI vwr AKbwrW iv`c auh sm`grI Cwp id`qI jWdI hY ijs dw is`K Drm nwl dUr dw vI sbMD nhIN huMdw is`K Drm iv`c vrijq AijhI sm`grI sMsQwvW dy mu`KIAW dI Kbr kol Cpx nwl dyS-ivdyS dy is`K BweIcwry v`loN SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy AiDkwrIAW pws ieqrwj Bry tYlIPUn AwauNdy hn[
smUh AKbwrW dy cIP, inaUz AYfItr, ibaUro cIP Aqy rIpotr swihbwn nUM is`KW dIAW BwvnwvW nUM iDAwn ’c r`KidAW A`gy qoN aukq g`l v`l ivSyS iDAwn dyx dI ApIl hY qW jo sMsQw qy lok-qMqr dy cOQy QMm dI pRsMsw brkrwr rih sky[

 

kYlIPornIAW qoN KyqIbwVI lIfriSp PWaUfySn dy 31 mYNbrI v&d ny s.krmdIp isMG bYNs dI AgvweI ’c s`cKMf sRI hirmMdr swihb m`Qw tyikAw
AMimRqsr 22 PrvrI- AmrIkw dy Sihr XUbw istI kYlIPornIAW dy vsnIk is`K s.dIdwr isMG bYNs dy spu`qr s.krmdIp isMG bYNs pRDwn KyqIbwVI lIfriSp PWaUfySn dI AgvweI hyT 31 mYNbrI v&d ny pUrI SrDw Bwvnw nwl rUhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb ivKy m`Qw tyikAw qy gurU GroN AsIs pRwpq kIqI[
s.dIdwr isMG bYNs qy aunHW dy spu`qr s.krmdIp isMG bYNs dI AgvweI ’c pu`jy ies v&d ny sRI hirmMdr swihb dy sUcnw kyNdr ivKy isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb nUM iml ky AwpxI jwx pihcwx krvweI qy isMG swihb igAwnI gurbcn isMG ny s.dIdwr isMG bYNs qy aunHW dy spu`qr s.krmdIp isMG bYNs smyq KyqIbwVI PWaUfySn dy v&d dy mYNbr fwktr mweIkl Qoms fwierYktr AwP AYjUkySn kYlIPornIAW, cwrls fI bwier, pI.AYc.fI. fIn jOrfn kwlj AwP AYgrIklcr swieMsj AYNf tYknwlojI, jo eyNj sYlInws, rySl AYNtInYtI ilMfyn, kwrl Arnolf AObrn, eyrw AjfyrIAn los bYnos, pOl bsIlw, kYmron bosivl kOkkorn, AYny kots swnqwmwrIAw, jYsnkol swnqw polw, nYiQn fwrn sYlInws, bryNfw Pors swnqwmwrIAw, AYSly ig`l Polsm, robrt grYQr soims, jYrf grOs kolUsw, kyf johnsn blyQ, fYins jonkUeIro PrYsno, kwrl lYhmn PrYsno, jsitn imSylI ilvEk, kirsto Pr inkols AwrkwfIAw, AYsIlw nObl sYkrwmYNto, irAwn prsn kloivs, sonI plIfo swnqw mwrIAw, mweIkl rIvyrw PrYsno, mweIkl tYstw nYpwvYlI Aqy aulwsw qrKwx rIpon qoN ielwvw s.jsivMdr isMG puryvwl, s.rySm isMG puryvwl, bwbw inrml isMG nUM isropwE, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dI qsvIr qy ieiqhws nwl sbMDq ikqwbW dy ky snmwinq kIqw[ ies smyN s.rijMdr isMG mihqw AMiqRMg mYNbr SRomxI kmytI, s.rUp isMG sk`qr, s.kuldIp isMG bwvw AYfISnl sk`qr, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg Aqy s.jsivMdr isMG sUcnw AiDkwrI vI mOjUd sn[ v&d dy swry mYNbr 2 GMty qoN v`D smW sRI hirmMdr swihb rhy Aqy lMgr sRI gurU rwmdws ivKy jw ky s.kuldIp isMG AYfI:sk`qr pwsoN lMgr pRQw bwry jwxkwrI pRwpq kIqI[ swry mYNbrW ny SrDw Bwvnw nwl pMgq ’c bYT ky pRSwdw CikAw qy kuJ mYNbrW ny pRSwdy pkwaux dI syvw vI kIqI[
v&d dy swry mYNbrW ny gurduAwrw du`K BMjnI byrI qy AsQwn bwbw dIp isMG jI ShId qy sRI Akwl qKq swihb bwry vI jwxkwrI pRwpq kIqI[
s.krmdIp isMG bYNs dI AgvweI ’c s`cKMf sRI hirmMdr swihb pu`jy ies v&d dy swry mYNbrW ny ie`Qy Awaux qy KuSI dw iezhwr kridAW ikhw ik pRmwqmW dy Gr Aw ky skUn pRwpq hoieAw hY[ swry mYNbrW ny SRomxI kmytI v`loN imly ipAwr, siqkwr bdly isMG swihb igAwnI gurbcn isMG qy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dw ivSyS qOr qy DMnvwd kIqw[

 

s.idljIq isMG ‘bydI’ duAwrw ricq pusqk ‘jQydwr qyjw isMG AkrpurI’ lok Arpx
AMimRqsr 21 PrvrI- sRI Akwl qKq swihb dy swbkw jQydwr, SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy swbkw sInIAr mIq pRDwn Aqy SRomxI AkwlI dl dy swbkw pRDwn rhy jQydwr qyjw isMG AkrpurI dy jIvn nUM drswauNdI s.idljIq isMG ‘bydI’ duAwrw ricq pusqk ‘jQydwr qyjw isMG AkrpurI’ SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny lok Arpx kIqI[ jQydwr Avqwr isMG ny pusqk irlIz smyN ikhw ik jQydwr qyjw isMG AkrpurI kOm pRsq qy lok p`KI AwgU sn[ aunHW jQydwr AkrpurI dI Gwlxw bwry ijkr kridAW ikhw ik auh ie`ko smyN iqMn-iqMn sMsQwvW iv`c srgrm BUimkw inBwauNdy rhy hn[ aunHW dI soc sp`St qy auswrU hox kwrn hmySW mwnv ihqYSI rhI Aqy iesy krky Awp dIAW syvwvW Xwd r`Kx Xog hn[ aunHW s.idljIq isMG bydI dI ies audm leI SlwGw kIqI[
pusqk sbMDI jwxkwrI dyNidAW pusqk dy lyKk s.idljIq isMG ‘bydI’ ny ikhw ik jQydwr qyjw isMG AkrpurI kOm dI bulMd S^sIAq sn Aqy auhnW dI krVI Gwlxw hox dy bwvjUd vI auhnW dI S^sIAq nUM auBwirAw nhIN sI igAw[ iesy mksd qihq hI h`QlI pusqk ilKI geI hY qW jo ies kOmI hsqI dI dyx bwry is`K smwj nUM jwxkwrI iml sky[
pusqk dy lok Arpx mOky s.rijMdr isMG mihqw AMiqRMg mYNbr SRomxI kmytI, s.rUp isMG sk`qr SRomxI kmytI, AYfISnl sk`qr s.mnjIq isMG, s.kuldIp isMG bwvw qy s.blivMdr isMG jOVwisMGw, s.prmjIq isMG sroAw mIq sk`qr, fwktr AmrjIq isMG fwierYktr ipRMsIpl, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, s.pRIqpwl isMG AYl.ey., pRoPyYsr suKdyv isMG ieMcwrj, s.jsivMdr isMG prUP rIfr qy s.hrBjn isMG vkqw Awid mOjUd sn[

 

SRomxI kmytI v`loN swkw nnkwxw swihb dy ShIdW dI Xwd nUM smripq sRI AKMfpwT swihb jI dy Bog pwey
AMimRqsr 21 PrvrI- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN swkw nnkwxw swihb dy ShIdW dI Xwd nUM smripq sQwnk gurduAwrw sRI mMjI swihb dIvwn hwl ivKy sRI AKMf pwT swihb jI dy Bog auprMq s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI BweI SOkIn isMG v`loN ielwhI bwxI dy kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl kIqw igAw, Ardws BweI gurcrn isMG ny kIqI qy hukmnwmW isMG swihb igAwnI m`l isMG hY`f gRMQI s`cKMf sRI hirmMdr swihb ny ilAw[ ies mOky jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI qy gurduAwrw PqihgVH dy hY`f gRMQI igAwnI hrpwl isMG vI mOjUd sn[
dPqr SRomxI kmytI qoN jwrI pRYs rlIz Anuswr PrvrI 1921 iv`c AMgryj rwj smyN mhMq nrYxU v`loN kIqy jw rhy ku-krmW Aqy gurduAwrw sRI nnkwxw swihb ivKy ho rhIAW by-AdbIAW nUM nw shwridAW hoieAw BweI lCmx isMG jI Aqy hor byAMq isMGW ny ‘gurduAwrw swihb dI piv`qRqw nUM kwiem r`Kx leI’ gurU mhwrwj A`gy Ardws krky sRI gurU nwnk dyv jI dy pwvn piv`qr AsQwn gurduAwrw sRI nnkwxw swihb v`l cwly pwey[ guris`KI dy rMg ’c rMgy juJwrU sUrbIr bhwdr isMGW dI Awmd sux ky mhMq nrYxU dy zr-^rId guMifAW ny srkwrI Sih nwl, Awey isMGW ’qy golIAW, CbIAW, brCy qy qyz-Dwr hiQAwrW nwl h`lw bol id`qw[ sRI gurU gRMQ swihb jI dI qwibAw bYTy BweI lCmx isMG jI nUM sIny iv`c golIAW mwrIAW geIAW[ auprMq im`tI dw qyl pw ky jMf nwl bMnHidAW qVpidAW nUM A`g nwl swV ky ShId kIqw igAw[ BweI dlIp isMG jI nUM bldI B`TI iv`c su`t ky ShId kIqw igAw, iesy qrHW bwkI jQy dy isMGW nUM bhuq by-rihmI nwl ShId kIqw igAw[ sUrbIr isMGW ny is`^I isdk kysW-svwsW nwl inBwieAw[
ies ‘ShIdI swky’ dI piv`qr Xwd hr swl dI qrHW gurduAwrw sRI mMjI swihb (dIvwn hwl) ivKy SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN pUrI SrDw Bwvnw nwl mnwieAw igAw[
ies mOky s.dlmyG isMG K`tVw qy s.rUp isMG sk`qr, AYfISnl sk`qr s.mnjIq isMG, s. mihMdr isMG AwhlI, s.idljIq isMG ‘bydI’ qy s.kuldIp isMG bwvw, s.prmjIq isMG sroAw mIq sk`qr, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mYnyjr s.jvwhr isMG qy s.pRqwp isMG, s.hrimMdr isMG mUDl suipRMtYNfYNt, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, s. ibAMq isMG, s.gurid`q isMG, s.gurcrn isMG qy s.jsivMdr isMG ieMcwrj, s.guirMdr isMG mQryvwl AYfI:mYnyjr, s.jiqMdr isMG qy s.jgIr isMG cIP gurduAwrw ieMspYktr, s.suKrwj isMG qy s.gurw isMG mIq mYnyjr, SRomxI kmytI, Drm pRcwr kmytI, sRI drbwr swihb dy smu`cy stwP qoN ielwvw is`K sMgqW mOjUd sn[

 

ShId is`K imSnrI kwlj v`loN sRI nnkwxw swihb dy ShIdW dI Xwd ’c sYmInwr
gurU-GrW dI AzwdI leI ShId hoey is`KW dIAW kurbwnIAW lwimswl- jQy.Avqwr isMG
AMimRqsr 21 PrvrI- sRI nnkwxw swihb dy swky dy ShIdW dI Xwd iv`c sQwipq Aqy Drm pRcwr kmytI (SRomxI kmytI) dI srpRsqI hyT c`ldI is`K kOm dI Dwrimk sMsQw ‘ShId is`K imSnrI kwlj’ sRI AMimRqsr ivKy ‘swkw nnkwxw swihb: ieiqhwsk pirpyK qy pRBwv’ ivSy ’qy sYmInwr krvwieAw igAw[ sYmInwr iv`c mu`K mihmwn dy qOr ’qy SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG Swml hoey[ sYmInwr dy pihly sYSn dI pRDwngI jQydwr rijMdr isMG mihqw AMiqRMg mYNbr SRomxI kmytI Aqy dUjy sYSn dI pRDwngI fwktr gurnyk isMG swbkw vwies cWslr sRI gurU gRMQ swihb ivSv XUnIvristI PqihgVH swihb ny kIqI[
sYmInwr iv`c bolidAW jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny ikhw ik sRI nnkwxw swihb dw ShIdI swkw auh kWf hY, jo kdy nhIN BulwieAw jw skdw[ aunHW ikhw ik gurduAwrw sRI nnkwxw swihb dI piv`qrqw dI bhwlI leI is`K sUrimAW v`loN id`qIAW ShwdqW gurU GrW dI AzwdI leI mwrg drSn is`D hoeIAW[ ieMnHW ShwdqW nwl kOm AMdr svY-ivSvws pYdw hoieAw qy is`K sMgqI rUp iv`c gurDwmW dI rKvwlI leI sMGrS v`l ho qury[ aunHW ShIdW dI Xwd iv`c kIqy ies sYmInwr nUM kOm AMdr svY-pVcol leI swriQk ibAwn kIqw Aqy gurmiq dy ivdvwnW dy pricAW nUM kOm leI lwhyvMd d`isAw[
jQydwr rijMdr isMG mihqw AMiqRMg mYNbr SRomxI kmytI ny Awpxy pRDwngI BwSx iv`c ikhw ik is`K kOm hmySW hI musIbqW dw twkrw krdI rhI hY[ sRI nnkwxw swihb dw swkw vI is`KW dI ihMmq, dlyrI dI Adu`qI gwQw hY[ aunHW ny sYmInwr nUM kOm leI swriQk d`sidAW ivdvwnW dy Koj BrpUr pricAW nUM nOjvwnI leI pRyrnw sRoq ikhw[
gurU nwnk dyv XUnIvristI dy sRI gurU gRMQ swihb AiDAYn kyNdr dy fwierYktr pRo: blvMq isMG iF`loN ny Awpxy prcy ‘gurduAwrw suDwr lihr dI auqpqI qy audyS’ iv`c gurduAwrw suDwr lihr bwry ivsQwrq ivcwr pyS kIqy[
fwktr kulivMdr isMG bwjvw ny ‘brqwnvI swmrwj dI is`K gurDwmW bwry nIqI : ie`k nzrIAw’ prcy iv`c AMgryzW dIAW gurU GrW pRqI nIqIAW dI qsvIr pyS kIqI[ aunHW Anuswr AMgryzW dI is`KI pRqI mMdI soc dw pRgtwvw hn ShIdI swky, ijMnHW iv`c byAMq is`KW dIAW ShwdqW hoeIAW[
fwktr ieMdrjIq isMG gogoAwxI pRoPYsr Kwlsw kwlj AMimRqsr ny Awpxy prcy iv`c gurduAwrw suDwr lihr dy hoNd iv`c Awaux qoN lY ky aus dIAW pRwpqIAW nUM pyS kridAW ‘ShId is`K imSnrI kwlj’ dI sQwpnw dy ieiqhws nUM hwzrIn nwl sWJw kIqw[
iesy qrHW fwktr qijMdrpwl isMG, ipRMsIpl bldyv isMG, pRoPYsr dljIq isMG v`loN vI sRI nnkwxw swihb dy ShIdI swky dy sMdrB iv`c prcy pVHy gey[ ies mOky jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI kmytI, s.rijMdr isMG mihqw AMiqRMg mYNbr, bIbI ikrnjoq kOr mYNbr SRomxI kmytI, s.siqbIr isMG sk`qr (pR.) v`loN ipRMsIpl bldyv isMG dI dyKryK hyT iqAwr kIqw igAw sovInr rlIz kIqw igAw[ iesy qrHW ShId is`K imSnrI kwlj qoN is`iKAq 10 nwmvr ividAwrQIAW nUM vI snmwinq kIqw igAw[
Drm pRcwr kmytI dy sk`qr s.siqbIr isMG ny ‘ShId is`K imSnrI kwlj’ dI vrqmwn kwrjSYlI bwry cwnxw pwieAw Aqy AweIAW hoeIAW pRmu`K sKSIAqW, ivdvwnW Aqy hwzrIn dw DMnvwd kIqw[
ies mOky bIbI ikrnjoq kOr qy s.bldyv isMG AYm.ey. mYNbr SRomxI kmytI, s.rUp isMG sk`qr, s.mnjIq isMG, s.idljIq isMG bydI qy s.blivMdr isMG jOVwisMGw AYfI:sk`qr, s.prmjIq isMG sroAw, s.AMgryj isMG, s.BuipMdrpwl isMG qy s.sMqoK isMG mIq sk`qr, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, s.ieMdrjIq isMG bwsrky, s.bhulvlIn isMG, fw.AmrjIq isMG fwierYktr ipRMsIpl gurU kwSI qlvMfI swbo (biTMfw), fw.jogySvr isMG ipRMsIpl, pRoPYsr suKdyv isMG, s.ismrjIq isMG, fw.gurnyk isMG Awid hwzr sn[

 

AmrIkw vwsI s.dIdwr isMG bYNs v`loN 13.8 eykV jmIn dy pypr jQy.Avqwr isMG pRDwn SRomxI kmytI nUM sONpy
AMimRqsr 21 PrvrI- AmrIkw dy Sihr XUbw istI dy vsnIk is`K s.dIdwr isMG bYNs v`loN AmrIkw dy Sihr XUbw istI ’c 13.8 eykV SRomxI kmytI nUM ByNt kIqI jmIn dy pypr s`cKMf sRI hirmMdr swihb, sRI drbwr swihb dy sUcnw kyNdr ivKy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI nUM sONpy[ ies mOky s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hY`f gRMQI isMG swihb igAwnI m`l isMG, s.rGUjIq isMG krnwl sInIAr mIq pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI, s.rijMdr isMG mihqw AMiqRMg mYNbr qy s.rUp isMG sk`qr SRomxI kmytI vI mOjUd sn[
p`qrkwrW v`loN pu`Cy gey svwlW dw juvwb dyNidAW jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny ikhw ik s.dIdwr isMG bYNs gurU-Gr dy Ainn syvk hn qy iehnW ny AmrIkw dy Sihr XUbw istI ’c 13.8 eykV jmIn SRomxI kmytI nUM ByNt kIqI hY[ SRomxI kmytI v`loN ies jmIn ’c guris`KI dy pRcwr pwswr leI imSn Aqy imAwrI skUl KoilHAw jwvygw[ ies mOky isMG swihb igAwnI m`l isMG hYf gRMQI s`cKMf sRI hirmMdr swihb qy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny s.dIdwr isMG bYNs nUM s`cKMf sRI hirmMdr swihb dw mwfl qy isropwE dy ky snmwinq kIqw[

 

brqwnIAW dy pRDwn mMqrI fyivf kYmron ny s`cKMf sRI hirmMdr swihb m`Qw tyikAw
SRomxI kmytI v`loN in`Gw svwgq
AMimRqsr 20 PrvrI- brqwnIAW dy mwnXog pRDwn mMqrI fyivf kYmron ny Awpxy v&d nwl rUhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb m`Qw tyikAw qy isropwE dI bKiSS pRwpq kIqI[
brqwnIAW dy mwnXog pRDwn mMqrI fyivf kYmron svyry 9.40 vjy s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy sUcnw kyNdr ivKy pu`jy, ij`Qy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI Aqy s.prkwS isMG bwdl mu`K mMqrI pMjwb ny Pu`lW dy guldsqy dy ky in`Gw svwgq kIqw[ ies mOky s.rijMdr isMG mihqw AMiqRMg kmytI mYNbr SRomxI kmytI qy s.dlmyG isMG K`tVw sk`qr SRomxI kmytI vI nwl mOjUd sn[
mwnXog pRDwn mMqrI fyivf kYmron pRkrmW krdy hoey pihlW lMgr sRI gurU rwmdws ivKy gey ij`Qy auhnW ny fUMGI idlcspI nwl lMgr pRQw bwry s.dlmyG isMG K`tVw sk`qr SRomxI kmytI qy sUcnw AiDkwrI s.jsivMdr isMG pwsoN jwxkwrI pRwpq kIqI[ aunHW ny SrDw dw pRgtwvw kridAW loh lMgr nyVy Klo ky pRSwdy sykx dI syvw vI kIqI[ auprMq kVwih-pRSwid dI dyg krweI qy s`cKMf sRI hirmMdr swihb m`Qw tyikAw[ ies mOky s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mu`K gRMQI isMG swihb igAwnI m`l isMG ny mwnXog pRDwn mMqrI fyivf kYmron, s.prkwS isMG bwdl mu`K mMqrI pMjwb qy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI nUM isropwE dI bKiSS kIqI[
sRI Akwl qKq swihb ivKy m`Qw tykx auprMq s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy sUcnw kyNdr ivKy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI qy s.prkwS isMG bwdl mu`K mMqrI pMjwb ny s`cKMf sRI hirmMdr swihb dw mwfl, loeI, isropwE qy is`K ieiqhws nUM rUpmwn krdIAW ikqwbW dw sY`t dy ky pRDwn mMqrI fyivf kYmron dw snmwn kIqw[
ies mOky jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny pRDwn mMqrI fyivf kYmron nUM jwxkwrI dyNidAW ikhw ik dsqwr is`KW leI Ain`KVvW AMg qy is`KW dI pihcwx dI pRqIk hY, pRMqU PrWs ny ies qy pwbMdI lgweI hY[ PrWs dy skUlW ’c pVHdy is`K b`icAW nUM mjbUrn dsqwr auqwr ky is`iKAw lYxI pY rhI hY[ is`KW ny dsqwr sbMDI XU.AYn.E. ’c kys vI ij`q ilAw hY[ qusIN XUrpIAn XUnIAn dy mYNbr ho imhrbwnI krky dsqwr msly ’c is`KW dI mdd kIqI jwvy qy PrWs srkwr nwl g`lbwq krky dsqwr dw mslw h`l krvwieAw jwvy[ brqwnIAW dy pRDwn mMqrI ny ies msly nUM bVy iDAwn nwl suixAw qy Brosw id`qw ik auh zrUr ies msly bwry g`lbwq krngy[
ies mOky s. ky.jy.AYs. cImW cIP sk`qr pMjwb srkwr, s. rGUjIq isMG krnwl sInIAr mIq pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI, s. rUp isG sk`qr, s. mnjIq isMG qy s. kuldIp isMG bwvw AYfISnl sk`qr, s. prmjIq isMG sroAw qy s. suKdyv isMG qlvMfI mIq sk`qr, s. jvwhr isMG mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb, s. kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, s. guirMdr isMG mQryvwl AYfI:mYnyjr, s. jsivMdr isMG, s. hrpRIq isMG, s. srbjIq isMG qy s. AMimRqpwl isMG sUcnw AiDkwrI, s. suKbIr isMG suprvweIjr qy s. gurw isMG mIq mYnyjr Awid mOjUd sn[

 

ivswKI mOky pwiksqwn gurDwmW dy drSnW leI jwx dy cwhvwn SrDwlU Awpxy pwsport 28 PrvrI q`k jmHW krvwaux- mnjIq isMG
AMimRqsr 16 PrvrI- pwiksqwn siQq gurduAwrw sRI pMjw swihb, gurduAwrw sRI nnkwxw swihb, gurduAwrw sRI fyhrw swihb lwhOr qy hor ieiqhwsk AsQwnW dy drSn leI mhInw ApRYl 2013 ’c ivswKI smyN Xwqrw jwx dy cwhvwn SrDwlU Awpxy pwsport hlkw mYNbr dI isPwrS sihq 28 PrvrI q`k SRomxI kmytI dy Xwqrw ivBwg ivKy jmHW krvwaux[
dPqr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI qoN jwrI pRYs rlIz ’c s. mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb ny jwxkwrI dyNidAW d`isAw ik ijhVy XwqrU mhInw ApRYl 2013 ’c ivswKI mOky pwiksqwn is`K gurDwmW dy drSn krn jwxw cwhuMdy hn auh Awpxy pwsport 28 PrvrI 2013 q`k dPqr SRomxI kmytI dy Xwqrw ivBwg ivKy hlkw mYNbr dI isPwrS sihq jmHW krvwaux qW ik pwsport vIzw l`gx leI ilst ’c Swml krky AglyrI kwrvweI leI Byjy jw skx[

 

SRomxI kmytI v`loN swkw nnkwxw swihb dy ShIdW dI Xwd nUM smripq sRI AKMfpwT swihb jI dy Bog 21 PrvrI nUM
ShId is`K imSnrI kwlj ivKy ivSyS sYmInwr vI krvwieAw jwvygw
AMimRqsr 16 PrvrI- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN swkw nnkwxw swihb dy ShIdW dI Xwd nUM smripq sQwnk gurduAwrw sRI mMjI swihb dIvwn hwl ivKy 21 PrvrI 2013 nUM dupihr 2 vjy sRI AKMf pwT swihb jI dy Bog auprMq s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI jiQAW v`loN ielwhI bwxI dy kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl kIqw jwvygw[
dPqr SRomxI kmytI qoN jwrI pRYs rlIz Anuswr 21 PrvrI 1921 nUM AMgryj rwj smyN mhMq nrYxU v`loN kIqy jw rhy ku-krmW Aqy gurduAwrw sRI nnkwxw swihb ivKy ho rhIAW by-AdbIAW nUM nw shwridAW hoieAw BweI lCmx isMG jI Aqy hor byAMq isMGW ny ‘gurduAwrw swihb dI piv`qRqw nUM kwiem r`Kx leI’ gurU mhwrwj A`gy Ardws krky sRI gurU nwnk dyv jI dy pwvn piv`qr AsQwn gurduAwrw sRI nnkwxw swihb v`l cwly pwey[ rMg rqVy, juJwrU sUrbIr bhwdr isMGW dI Awmd sux ky mhMq nrYxU dy zr-^rId guMifAW ny srkwrI Sih nwl, Awey isMGW ’qy golIAW, CbIAW, brCy qy qyz-Dwr hiQAwrW nwl h`lw bol id`qw[
sRI gurU gRMQ swihb jI dI qwibAw bYTy BweI lCmx isMG jI nUM sIny iv`c golIAW mwrIAW geIAW[ auprMq im`tI dw qyl pw ky jMf nwl bMnHidAW qVpidAW nUM A`g nwl swV ky ShId kIqw igAw[ BweI dlIp isMG jI nUM bldI B`TI iv`c su`t ky ShId kIqw igAw, iesy qrHW bwkI jQy dy isMGW nUM bhuq by-rihmI nwl ShId kIqw igAw[ sUrbIr isMGW ny is`^I isdk kysW-svwsW nwl inBwieAw[
ies ‘ShIdI swky’ dI piv`qr Xwd hr swl dI qrHW gurduAwrw sRI mMjI swihb (dIvwn hwl) ivKy imqI 21-2-2013 nUM “sRI nnkwxw swihb” jI dy ShIdW dw idn mnwieAw jw irhw hY[ ShIdI swkw nnkwxw swihb dy ShIdW dI Xwd nUM smripq ShId is`K imSnrI kwlj AMimRqsr ivKy ivSyS sYmInwr vI krvwieAw jwvygw, ijs iv`c mu`K mihmwn jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI hoxgy[ sYmInwr dy AwrMBk sYSn dOrwn kwlj dy ividAwrQI qy ipRMsIpl Sbd kIrqn qy Ardws krngy[ fwktr qyijMdrpwl isMG swkw nnkwxw swihb ‘nrwiex isMG dI jubwnI’ iesy gurduAwrw suDwr lihr ivru`D AMgryjI swmrwj dI BUimkw bwry fwktr kulivMdr isMG bwjvw ivsQwr nwl d`sxgy, SRomxI kmytI dy jnrl sk`qr s. suKdyv isMG BOr pRDwngI BwSn dyxgy[ dUsry sYSn dOrwn fwktr blvMq isMG iF`loN gurduAwrw suDwr lihr dI au`qpqI bwry prcw pVHngy Aqy fwktr ieMdrjIq isMG gogoAwxI v`loN gurduAwrw suDwr lihr qoN bwAd is`K imSnrI sMsQw dw hoNd iv`c Awauxw, kwrn qy audyS bwry prcw piVHAw jwvygw Aqy fwktr gurnyk isMG swbkw aup-kulpqI sRI gurU gRMQ swihb ivSv XUnIvristI PqihgVH swihb pRDwngI BwSn dyxgy[ srb`q sMgqW pirvwrW smyq hwzrIAW Br ky siqgurU jI dIAW KuSIAW pRwpq krn[

 

SRomxI kmytI dy swry kwlj hwkI dI tIm iqAwr krngy- jQy: Avqwr isMG JwV swihb kwlj ivKy nOvW KwlsweI Kyf auqsv Swn-E-SOkq nwl AwrµB
AMimRqsr: 12 PrvrI- is`K pµQ dI isrmOr sµsQw SRomxI gurduAwrw pRbµDk kmytI, SRI AµimRqsr dy pRbµD ADIn sRI gurU gRµQ swihb ivSv XUnIvristI dy nwl-2 gRYjUeySn, post gRYjUeySn, ieµjnIAirµg, mYfIkl, AYjUkySnl Aqy skUl p`Dr dy AnykW iv`idAk Adwry kwrjSIl hn[ ienHW iv`coN hI post-gRYjUeySn p`Dr dI mh`qvpUrn sµsQw gurU goibµd isµG Kwlsw kwlj Pwr ivmYn,JwV swihb(luiD.) ivKy A`j imqI 12-2-13 ƒ 9vW KwlsweI Kyf auqsv DUm-Dwm nwl AwrµB hoieAw[ smwgm dy AwrµB iv`c kwlj ipRµsIpl v`loN Awey mihmwnW ƒ’ jI AwieAw ƒ ’ikhw igAw ies smwgm iv`c sRo. gu. pRµ. kmytI dy pRDwn s. Avqwr isµG jI mu`K mihmwn vjoN Aqy fw. gurmohn isµG jI vwlIAw aup kulpqI, sRI gurU gRµQ swihb ivSvXUnIvristI, sRI PiqhgV swihb ivSyS mihmwn vjoN Swiml hoey [auhnW dy nwl sk`qr s.dlmyG isµG jI, fwierYktr AYjUkySn fw.Drimµdr isµG auBw,ikswn XUnIAn dy pRDwn s.blvIr isµG (rwjyvwl),AYfI. sk`qr s.blivµdr isµG jI jOVw isµGw,jQydwr srbµs isµG (mwxkI) mYˆbr sRo.gu.pR.kmytI,s.hrjiqµdr isµG jI bwjvw ny Aqy AnykW hor mihmwnW dy nwl-2 v`K-2 kwljW dy ipRµsIpl swihb Aqy pRoPYsr swihbwn vI Swiml hoey[ ies smwgm dw AwrµB ’dyh iSvw br moih iehY’ dy Sbd gwien nwl hoieAw[ mu`K mihmwn duAwrw Jµfw lihrwaux dI rsm Adw krn auprµq Swiml hoey nIly ,kysrI Aqy ic`ty bwixAw iv`c sjy v`K-2 kwljW dy ividAwrQIAW ny bhuq hI Swndwr mwrc-pwst pRsquq kIqw ijs dI Swn dyiKAW hI bxdI sI [mwrc pwst dw AwrµB motrsweIkl au~qy svwr kwlj dIAW do ividAwrQxW v`loN Jµfw lihrwauNdy hoey slwmI dy ky ivSyS Aµdwj iv`c kIqw igAw ijs auprµq mu`K mihmwn v`loN KyfW dw rsmI qOr qy audGwtn kIqw igAw Aqy Asmwn iv`c gubwry C`fy gey Aqy kbUqr aufwey gey ijhVy ik AlOikk idRS pyS kr rhy sn[ kwlj dy iKfwrIAW v`loN bhuq hI suc`jy Fµg nwl Kyf mSwl jlwaux auprµq shuµ cukx dI rsm Adw kIqI geI[ ies smwgm dOrwn mu`K mihmwn ,pRDwn swihb Aqy hor mihmwnW v`loN 9vIN KwlsweI KyfW sbµDI sovInwr irlIz kIqw igAw [

ies mOky s.dlmyG isµG jI, sk`qr sRo.gu.pRµ.kmytI ny ikhw ik pµjwb dI DrqI qy sRomxI kmytI dIAW iv`idAk sµsQwvW dw ivSyS ruqbw hY Aqy iehnW sµsQwvW iv`c hr swl krvwey jwx vwly Kyf auqsv pµQ ƒ cVdI klw pRdwn krdy hn[

jQydwr Avqwr isµG pRDwn sRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN 9vyN KwlsweI Kyf myly qy KuSI jwihr kridAW ikhw ik sRo.gu.pR,kmytI ij`Qy gurduAwrw swihbwn dw pRbµD krdI hY au~Qy is`K Drm dw pRcwr Aqy pRswr kridAW bhuq swrIAW iv`idAk sµsQwvW dw sµcwln vI krdI hY[ sRo.gu.pR.kmytI ADIn cldIAW iv`idAk sµsQwvW dw pµjwb Aqy Bwrq iv`c au~cw nwm sQwipq hY[ auhnW ny KyfW iv`c Bwg lY rhy ividAwrQIAW ƒ sportmYniSp Bwvnw nwl KyfidAW m`lW mwrn dw sunyhw vI id`qw Aqy nwl hI ieh vI AwdyS id`qw ik smUh kwlj hwkI dIAW tImW iqAwr krn qW ik dyS iv`c Q`ly Aw rhI hwkI dI Kyf nUµ cµgy iKfwrI id`qy jw skx[ aunHW kwlj v`loN AwXoijq Sbd gwien dI pRsµSw kridAW auhnW ƒ 11,000/- ru. dw ienwm dyx dw AYlwn kIqw Aqy audGwtn smwroh dy suc`jy pRbµDW leI ipRµsIpl fw.prmjIq kOr itvwxw ƒ vDweI id`qI Aqy hr qrHW dI shwieqw dyx dw Brosw id`qw[ aunHW ny AYlwn kIqw ik AglIAW 10vIN KwlsweI KyfW Kwlsw kwlj, gVdIvwl ivKy hoxgIAW[ Kyf auqsv dOrwn 26iv`idAk AdwirAW dy lgBg 2600 iKfwrIAW v`loN v`K-2 KyfW iv`c Bwg ilAw jwvygw[ A`j ies Kyf smwroh iv`c AYQlYitks, hYNfbwl, vwlIbwl, k`bfI nYSnl, g`qkw, bwskt bwl, cY~s, tybl tYins(lVky,lVkIAW), bYfimµtn, Ko-2(lVkIAW), Pu`tbwl(lVky) dy lIg mYc Aqy hIts Awid krvwey gey[

 

is`K jwiedwdW pRqI suprIm kort dy PYsly nUM pwiksqwn srkwr qurMq lwgU kry- jQy:Avqwr isMG
G`t ig`xqIAW nUM PWsI dyx qoN pihlW kyNdr ikSorI lwl bwry p`K spSt kry
AMimRqsr: 11 PrvrI- jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny dPqr SRomxI kmytI dy pRbMDkI blwk ’c kuJ coxvyN p`qrkwrW dy svwlW dy juAwb dyNidAW ikhw ik dyS dw kwnUMn swirAW leI brwbr hoxw cwhIdw hY[ aunHW ikhw ik ie`k pwsy kyNdr srkwr 34 kql krn vwly sIrIAl iklr ikSorI lwl vrigAW dI 7 PWsIAW muAwP kr rhI hY, dUjy pwsy G`t ig`xqIAW nUM PWsI qy ltkwieAw jw irhw hY[ p`qrkwrW v`loN pRoPYsr divMdrpwl isMG Bu`lr bwry pu`Cy jwx qy aunHW ikhw ik s.divMdrpwl isMG Bu`lr dy Awpxy ibAwn nUM ADwr bxw ky PWsI dI sjw suxweI geI hY jdoN ik aus iKlwP koeI Tos gvwhI nhIN hY[ auh qkrIbn 20 swl qoN v`D smyN dw jylH ’c bMd hY, ies leI srkwr nUM cwhIdw hY ik aus nUM irhwA kry[ gurduAwrw igAwn godVI bwry g`lbwq kridAW aunHW ikhw ik auh Kud ies mwmly bwry au`qr pRydS dy mu`K mMqrI nwl g`lbwq kr cu`ky hn[ aunHW ny swnUM jnvrI q`k dw smW id`qw sI[ hux dubwrw jldI mu`K mMqrI nUM imlx bwry pRogrwm bxwieAw jwvygw[ hoNd ic`lVH ivKy mwry gey is`K BweIcwry bwry aunHW ikhw ik SRomxI kmytI ies drd nwk kWf bwry hryk iksm dI shwieqw kr rhI hY[ grg kimSn A`gy gvwhIAW krvwaux Awid hr pRkwr dI shwieqw kIqI geI hY[ aunHW ikhw ik SRomxI kmytI hux qIk qkrIbn 26 l`K rupey dy krIb Krc kr cu`kI hY qy A`goN vI iksy iksm dI iF`l nhIN vrqI jwvygI[ pwiksqwn gurduAwrw swihbwnW dI hwlwq bwry aunHW ikhw ik aunHW nUM AmrIkw qoN PUn AwieAw hY ik pwiksqwn ’c CyvyN pwqswh sRI gurU hrgoibMd swihb jI dI Coh pRwpq gurduAwrw m`tU BweI kw dI hwlq qrsXog hY[ ies AsQwn qy gurU swihb 21 idn Tihry sn ies AsQwn dI Xog sWB-sMBwl bwry jldI hI id`lI siQq pwiksqwn dy sPIr nUM p`qr iliKAw jwvygw[ aunHW ikhw ik pwiksqwn srkwr nUM cwhIdw hY ik auh gurduAwrw swihbwn qy ieiqhwsk jwiedwdW dI sWB sMBwl shI FMg nwl kry[ aunHW ikhw ik auh Ku`d vI mwrc mhIny pwiksqwn jwxgy qy mOky muqwibk auQoN dI srkwr nwl is`K jwiedwdW bwry g`lbwq krngy[ aunHW ie`k vwr Pyr pwiksqwn dI suprIm kort v`loN G`t ig`xqI dIAW jwiedwdW bwry kIqy PYsly dw suAwgq vI kIqw[

 

SRomxI kmytI hr swl dI qrHW ies vwr vI v`fy p`Dr qy gurduAwrw sRI dUK invwrn swihb pitAwlw ivKy bsMq pMcmI dw joV-mylw mnweygI
AMimRqsr: 11 PrvrI- nOvyN pwqswh sRI gurU qyg bhwdr swihb jI dI crn Coh pRwpq gurduAwrw sRI dUK invwrn swihb pitAwlw ivKy hr swl dI qrHW ies vwr vI swlwnW joV-mylw bsMq pMcmI 14, 15 PrvrI nUM sMgqW dy sihXog nwl SRomxI kmytI v`loN DUm-Dwm nwl mnwieAw jwvygw[
SRomxI kmytI qoN jwrI pRYs rlIz ’c jwxkwrI dyNidAW d`isAw ik swlwnw joV-myly nUM smripq gurduAwrw sRI dUK invwrn swihb pitAwlw ivKy 13 PrvrI nUM sRI AKMfpwT swihb AwrMB hoxgy qy 15 PrvrI nUM Bog pYxgy[
14 PrvrI nUM bwAd dupihr 3 vjy Dwrimk dIvwn AwrMB hoxgy, ijs iv`c pMQ pRisD rwgI, FwfI, kvISr ielwhI gurbwxI dy kIrqn, kQw viKAwnW qy bIr-rsI vwrW rwhIN sMgqW nUM inhwl krngy[ ieh Dwrimk dIvwn 15 PrvrI rwq 11.00 vjy qIk inrMqr cldy rihxgy[ ies iv`c pRis`D kvI s.Avqwr isMG qwrI, s.kuldIp isMG inrml, s.AmrjIq isMG Amr, bIbI jgjIq kOr BolI, pMQk kvI blbIr isMG b`l, s.hrI isMG jwck, s.cYn isMG c`krvrqI, s.rCpwl isMG pwl qy s.rijMdr isMG joS 14 qy 15 PrvrI nUM sRI gurU qyg bhwdr jI dy jIvn qy ADwrq AwpxIAW rcnwvW rwhIN sMgqW nUM inhwl krngy[ 15 PrvrI dI Swm 5 vjy qoN rwq 11 vjy qIk bsMq rwgW qy ADwrq ivSyS kIrqn smwgm hovygw ijs iv`c pRis`D sMgIq AkYfmI dy fwierYktr pRo:krqwr isMG sRI AnMdpur swihb, fwktr gurnwm isMG pMjwbI XUnIvristI pitAwlw, pRo:gurdyv isMG Pu`l huisAwrpur qy BweI gurmIq isMG Swq, BweI lKivMdr isMG hzUrI rwgI s`cKMf sRI hirmMdr swihb, BweI rCpwl isMG hzUrI rwgI qKq sRI kysgVH swihb sRI AnMdpur swihb, bIbI jspRIq kOr pitAwlw qy fwktr kMvljIq isMG pMjwbI XUnIvristI pitAwlw dy j`iQAW v`loN ielwhI gurbwxI dy kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl kIqw jwvygw[
ies mOky jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI aucycy qOr qy is`K sMgqW dy drSn krngy[ 15 PrvrI nUM kIrqn smwgm dw pI.tI.sI. qy Pwst vyA cYnl v`loN is`Dw pRswrx kIqw jwvygw[ 14 qy 15 PrvrI dI rwq nUM gurduAwrw swihb ivKy ivSyS dIp-mwlw kIqI jwvygI[

 

SRomxI kmytI v`loN au`Gy lyKk s.krnYl isMG in`Jr qy s.minMdr isMG kWg dy Akwl clwxy qy A&sos dw pRgtwvw
AMimRqsr: 11 PrvrI- SRomxI gurduAwrw pRbMDk dy sk`qr s.dlmyG isMG K`tVw qy s.rUp isMG, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.idljIq isMG bydI AYfISnl sk`qr ny au`Gy lyKk qy khwxIkwr s.krnYl isMG in`Jr qy s.mnijMdr isMG kWg dy by-vkqI Akwl clwxw kr jwx qy fUMGy A&sos dw pRgtwvw kridAW pirvwr nwl idlI hmdrdI pRgt kIqI hY[
SRomxI kmytI d&qr qoN jwrI pRYs rlIz ’c au`kq AiDkwrIAW ny ikhw ik svrgI s.in`Jr qy s.kWg suGV-isAwxy ivdvwn sn qy iehnW dovW lyKkW ny AwpxIAW AnykW ilKqW qy khwxIAW rwhIN smwj nUM cMgI idSw pRdwn kIqI[ aunHW ikhw ik cMgy lyKkW qy khwxIkwrW dI sdw smwj nUM jrUrq hY, iehnW dovW dI by-vkqI mOq nwl pirvwr, smwj qy SuB-icMqkW nUM nw pUrw hox vwlw Gwtw hY[ aunHW ikhw ik Ardws hY siqgurU jI iehnW vIrW nUM Awpxy crnW ’c invws b^Sx ip`Cy pirvwr nUM Bwxw mMnx dw bl pRdwn krn[

 

SRomxI kmytI dy AiDkwrIAW ny bIbI rwj kOr dy Akwl clwxy ’qy s. jspRIq isMG AwfItr nwl du`K pRgt kIqw
AMimRqsr: 11 PrvrI- rojwnw AjIq AKbwr dy AwfItr s.jspRIq isMG dI siqkwr-Xog mwqw bIbI rwj kOr dy Acwnk Akwl clwxy qy SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy sk`qr s.dlmyG isMG K`tVw qy s.rUp isMG, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.idljIq isMG bydI AYfISnl sk`qr qy s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg ny gihrw du`K pRgt kridAW s. jspRIq isMG AwfItr nwl hmdrdI dw pRgtwvw kIqI hY[
SRomxI kmytI d&qr qoN jwrI pRYs rlIz ’c au`kq AiDkwrIAW ny ikhw ik siqkwr Xog bIbI rwj kOr jI nyk idl qy swaU suBwA dy mwlk sn qy aunHW dy Acwnk Akwl clwxy nwl pirvwr irSqydwr qy snyhIAW nUM nw pUrw hox vwlw Gwtw ipAw hY[ aunHW ikhw ik Ardws hY siqgurU jI bIbI jI nUM Awpxy crnW ’c invws b^Sx ip`Cy pirvwr qy irsqydwrW nUM Bwxw mMnx dw bl pRdwn krn[

 

gurU dy aupdyS nUM Gr-Gr phuMcwaux vwly hmySW Awaux vwlIAW pIVIAW leI pRyrnw sroq bxdy hn– igAwnI jgqwr isMG
s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy kyNdrI is`K Ajwieb Gr ’c swrwgVHI dy ShIdW Aqy sv: bIbI dljIq kOr bVwguVw mYNbr SRomxI kmytI dI qsvIr lgweI
AMimRqsr: 09 PrvrI- jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dI AgvweI ’c AMiqRMg kmytI v`loN Aihm PYslw kridAW swrwgVHI dy ShIdW Aqy Drm dy pRcwr qy pswr nUM Gr-Gr lokW qk phuMcwaux nUM Awpxw Prz smJx vwlI s^SIAq svrgI bIbI dljIq kOr bVwguVw isrsw hirAwxw dI qsvIr s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy kyNdrI is`K Ajwieb Gr ’c lgweI[ ijs qoN s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy vDIk gRMQI isMG swihb igAwnI jgqwr isMG ny prdw htwieAw, aunHW dy nwl igAwnI jsivMdr isMG gRMQI vI mOjUd sn[ ies smyN s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI BweI divMdr isMG dy jQy v`loN ielwhI gurbwxI dw kIrqn kIqw qy Ardws BweI AjIq isMG ArdwsIey v`loN kIqI geI[

igAwnI jgqwr isMG ny ikhw ik swrwgVHI dy ShIdW dw is`K ieiqhws nwl gUVw irSqw hY ikauNik 36vIN ’pltx dy iehnW 21 is`K A&srW ny iklHw swrwgVHI dI r`iKAw kridAW 12 sqMbr 1897 nUM ShIdI pRwpq kIqI[ iehnW lw-imswl ShIdIAW dI imswl dunIAW dy ieiqhws iv`c hor ikqy nhIN imldI[ iehnW is`K A&srW ’c s.eIsr isMG hOldwr, s.lwl isMG qy s.cMdw isMG nwiek, ispwhI s.su`D isMG, s.rqn isMG, s.hIrw isMG, s.Bolw isMG, s.nrwXx isMG, s.jIvn isMG, s.rwm isMG, s.Bgvwn isMG, s.jIvw isMG, s.swihb isMG, s.rwm isMG, s.dXw isMG, s.jIvn isMG, s.gurmu`K isMG, s.gurmu`K isMG, s.Bgvwn isMG, s.bUtw isMG qy s.nMd isMG ny mhWrwxI kYsrwey ihMd nwl vPwdwrI dw sbUq id`qw Aqy ieh swbq kIqw ik is`K lVHweI dy mYdwn iv`c vI by-DVk qy dlyrI nwl lVH skdy hn[ s.guirMdrpwl isMG ic`qrkwr v`loN iqAwr kIqI ieh qsvIr iehnW dI bhwdrI pRqI Awaux vwlIAW pIVHIAW leI pRyrnw sroq bnwaux leI s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy kyNdrI is`K Ajwieb-Gr iv`c sSoiBq kIqI geI hY[

iesy qrHW bIbI dljIq kOr mYNbr SRomxI kmytI bwry igAwnI jgqwr isMG ny d`isAw ik siqkwrXog sv: bIbI dljIq kOr ny s. inhwl isMG dy Gr mwqw ciqMn kOr dI ku`KoN ipMf hrIkw izlHw mwnsw ivKy 27-06-1955 nUM jnm ilAw[ ivrsy ’coN imlI nyk nIqI dI guVHqI muqwibk bIbI jI ny Awpxy jIvn dOrwn gurU swihb dy inrml Aqy au~cy-su`cy aupdySW nUM Gr-Gr phuMcwaux dI suihrd koiSS kIqI[ aunHW Awpxy jIvn ‘’c smwj nUM jwgrUk kIqw qy ikhw ik mnu`Kqw qy smwj dw kilAwx sRI gurU gRMQ swihb jI dy aupdyS nUM smJx Aqy ies qy Aml krn nwl hI sMBv hY qy gurbwxI hI ies jgq jlMdy dy ivc mwnisk-Awqimk su`K-SWqI qy rUhwnI AnMd dw Tos ADwr pRdwn krdI hY[ bIbI jI swl 13-10-1996 qoN 09-01-2011 qIk qkrIbn 15 swl mYNbr SRomxI kmytI rhy so aunHW v`loN kIqy Drm krm dy kMmW nUM iDAwn ’c r`KidAW pirvwr Aqy ielwky dI mMg Anuswr aunHW dI qsvIr s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy kyNdrI is`K Ajwieb Gr ’c lgweI geI ieh qsvIr s.suKivMdr isMG ic`qrkwr v`loN iqAwr kIqI geI qW jo s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSn krn AweIAW sMgqW ienHW dy jIvn qoN syD lY ky Drm pRqI rucI vDw skx[ jQydwr BrpUr isMG Kwlsw mYNbr Drm pRcwr kmytI ny ikhw ik jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny Kud vI ies smwgm iv`c hwzr hoxw sI pRMqU Acwnk jrUrI pMQk ruJyivAW krky Aw nhIN sky qy dws nUM ByijAw igAw hY[

ies mOky s.jgsIr isMG mYNbr SRomxI kmytI hlkw f`bvwlI, pblIistI ivBwg dy ieMcwrj s.kulivMdr isMG rmdws, s.guirMdr isMG mQryvwl vDIk mYnyjr, kyNdrI is`K AjwiebGr dy ikaUrytr s.iekbwl isMG muKI, sv:bIbI dljIq kOr dy pqI s.sohx isMG, shurw s.hrnyk isMG qy s`s bIbI qyj kOr, bwbw hrI isMG jIryvwly qy bwbw surjIq isMG pwauNtw swihb vwly, s.sqnwm isMG ieMcwrj, s.lKbIr isMG stor kIpr qoN ielwvw is`K sMgqW mOjUd sn[

 

sRI Akwl q^q swihb dy jQydwr igAwnI gurbcn isMG v`loN nwnkSwhI sMmq 545 kYlMfr sMgqW leI jwrI
AMimRqsr: 08 PrvrI- sRI Akwl qKq swihb v`loN soDW auprMq pRvwinq nwnkSwhI kYlMfr sMmq 545 (14 mwrc 2013 qoN 13 mwrc 2014 q`k) sk`qryq sRI Akwl q^q swihb ivKy isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb v`loN is`K sMgqW leI jwrI kIqw[
ies mOky p`qrkwrW v`loN pu`Cy svwlW dy juAwb dyNidAW isMG swihb igAwnI gurbcn isMG ny ikhw ik nwnkSwhI kYlMfr soDW auprMq sRI Akwl q^q swihb v`loN pRvwinq kIqw igAw hY qy ies nUM pRvwngI dyx smyN bkwiedw swry isMG swihbwnW ny sihmqI p`qr qy dsqKq vI kIqy hn[ aunHW ikhw ik sRI Akwl q^q swihb v`loN pRvwngI auprMq jwrI nwnkSwhI kYlMfr nUM smu`cI is`K kOm ny pRvwn vI kIqw hY[ aunHW ikhw ik purwxI id`lI kmytI srnw gru`p v`loN kuJ mu`idAW qy ies kYlMfr dw ivroD kIqw sI ijs nUM is`K sMgqW ny pRvwn nhIN kIqw hux id`lI kmytI dIAW coxW ’c is`K sMgqW ny auhnW iKlwP Pqvw dy id`qw hY[ aunHW ikhw ik SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vWg hux nvyN cuxy id`lI kmytI dy mYNbrW ny bkwiedw AYlwn kIqw hY ik auh sRI Akwl q^q swihb nUM smripq hn qy sRI Akwl q^q swihb dy hr hukm nUM mMnidAW ien-ibn lwgU krngy[ ies leI id`lI is`K gurduAwrw mYnyjmYNt kmytI nwnkSwhI kYlMfr nUM pUrI suihrdqw nwl lwgU krygI[ aunHW is`K sMgqW nUM ikhw ik sRI Akwl q^q v`loN jwrI nwnkSwhI kYlMfr Anuswr hI gurU swihbwn dy pRkwS purb ShIdI idhwVy, sMgrWdW qy m`isAw Awid mnweIAW jwx[
ies mOky s.rijMdr isMG mihqw AMiqRMg mYNbr SRomxI kmytI, s.rUp isMG qy s.siqbIr isMG sk`qr, s.idljIq isMG bydI qy s.blivMdr isMG jOVw AYfISnl sk`qr, s.AMgryj isMG qy s.BuipMdrpwl isMG mIq sk`qr, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, s.krnjIq isMG, s.guirMdr isMG TrU qy s.pRimMdr isMG ieMcwrj, s.ismrjIq isMG sMpwdk gurmiq pRkwS, s.ieMdrmohx isMG pI.ey. j`Qydwr sRI Akwl q^q swihb Awid mOjUd sn[

 

gurU-Gr dI iemwrq Agn Byt hoxw APsos-jnk –jQydwr Avqwr isMG
dyS ivdyS dIAW gurduAwrw kmytIAW gurU-GrW v`l ivSyS iDAwn dyx
AMimRqsr: 07 PrvrI- jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny bIqy idnIN spyn ’c gurduAwrw swihb ‘gurU lwDo ry’ sMqw kwlomW dI grwmwnyq dI iemwrq Aqy sRI gurU gRMQ swihb jI dy Agn Byt hox qy A&sos zwihr kridAW dyS-ivdyS dIAW gurduAwrw kmytIAW nUM gurU-GrW dy pRbMD v`l ivSyS iDAwn dyx dI loV ’qy zor id`qw hY[

dPqr SRomxI kmytI qoN jwrI pRY~s irlIz ’c jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik ies qoN pihlW vI keI vwr AijhIAW mMdBwgIAW GtnwvW vwpr cu`kIAW hn ijs nwl gurU-GrW dy pRbMDkW dI byiDAwnI swbq huMdI hY[ aunHW ikhw ik mnu`Kqw dy rihbr DMn-DMn sRI gurU gRMQ swihb jI swfy gurU hn qy ies ivc drj gurbwxI Anuswr hI hr guris`K Awpxw jIvn bqIq krdw hY ies leI sRI gurU gRMQ swihb jI Aqy gurU-Gr dI iemwrq v`l ivSyS iDAwn nw id`qy jwx krky hI AijhIAW GtnwvW vwprdIAW hn[

aunHW ikhw ik DMn DMn sRI gurU gRMQ swihb jI dy su`K-Awsn AsQwn v`l Kws iDAwn dyx dI zrUrq huMdI hY ikauNik izAwdwqr AgjnI dIAW GtnwvW ibjlI qwrW dI spwrk dy kwrn hI vwpr rhIAW hn[ ies leI gRMQI isMGW qy pRbMDkW nUM cwhIdw hY ik auh DMn DMn sRI gurU gRMQ swihb jI dy su`K Awsn AsQwn ’qy suSoiBq hox auprMq cMgI qrHW lweItW Awid bMd kr dyx[

 

‘swfw h`k’ iPlm dy lyKk qy fwierYktr s.kulijMdr isMG is`DU ny AwpxI tIm smyq jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI kmytI dw DMnvwd kIqw pMjwb dIAW h`kI mMgW nUM dbw ky is`KW nUM mwrn vwlI kWgrs pwrtI dw Asl cyhrw drswauNdI hY ‘swfw h`k’ iPlm- jQy.Avqwr isMG
AMimRqsr: 05 PrvrI- bIqy smyN ’c pMjwb qy ies qoN bwhrly sUibAW ’c is`KW iKlwP vwpry duKWq bwry q`Q pyS krdI pMjwbI iPlm ‘swfw h`k’ dy lyKk qy fwierYktr s.kulijMdr isMG is`DU ny AwpxI tIm smyq SRomxI kmytI dPqr pu`j ky jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dw ivSyS qOr qy DMnvwd kIqw[ p`qrkwr smyln ’c g`lbwq kridAW s.kulijMdr isMG is`DU ny ikhw ik iPlm ‘swfw h`k’ 2007 ’c bnwauxI SurU kIqI sI qy swl 2011 ’c ieh iPlm qkrIbn 2 kroV 65 l`K rupey dI lwgq nwl mukMml hoeI[ aunHW d`isAw ik jdoN ieh iPlm ‘sYNsr borf’ kol pws hox leI geI qW iPlm sYNsr borf ny ies nUM ibnHW vjHw ieqrwj lgw ky bYn kr id`qw, ijs qy mYN SRomxI kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG jI nUM in`jI qOr qy iml ky swrI g`l d`sI qW auhnW ny qurMq myrI g`l sux ky iPlm qoN bYn htwaux bwry AglyrI kwrvweI leI pMj mYNbrI kmytI dw gTn kIqw, ijs iv`c s.rijMdr isMG mihqw AMiqMRg mYNbr SRomxI kmytI, s.virAwm isMG swbkw sk`qr, s.rUp isMG sk`qr, s.idljIq isMG bydI qy s.blivMdr isMG jOVw AYfISnl sk`qr Swml sn[ aunHW v`loN iPlm ‘swfw h`k’ dw pRomo vyiKAw igAw qkrIbn 2 GMty 15 imMt dI ies iPlm iv`c kuJ ieqrwj Xog nhIN sI[ aunHW ikhw ik auh A`j bMby qoN iPlm dI tIm nwl jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dw DMnvwd krn qy gurU rwmdws jI pwsoN ASIrvwd lYx pu`jy hn[
SRomxI kmytI dy nvyN pRbMDkI blwk ’c p`qrkwr sMmyln dOrwn jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI kmytI ny ikhw ik iPlm ‘swfw h`k’ dy lyKk s.kulijMdr isMG ny mYnUM iml ky iPlm bwry swrI g`l d`sI[ iehnW dI g`l sux ky qurMq pMj mYNbrI kmytI giTq kIqI geI[ pMj mYNbrI kmytI v`loN iPlm vyK ky loVIdIAW soDW krvweIAW Aqy iPlm rlIz krvwaux leI rIport mYnUM sONpI, ijs qy SRomxI kmytI v`loN myry dsqKqW hyT iPlm sYNsr borf nUM p`qr ilK ky ibnHW vjHw iPlm bYn krn bwry sKq ieqrwz jqwieAw[ ies qy iPlm sYNsr borf ny 30 jnvrI nUM iPlm ‘swfw h`k’ qoN pwbMdI htw leI qy iPlm irlIz krn leI rwh p`Drw ho igAw[ aunHW ikhw ik pMjwb dIAW h`kI mMgW bwry SRomxI AkwlI dl ny sRI AnMdpur swihb dw mqw ’dy rUp ’c kyNdr pwsoN mMg kIqI sI[ pRMqU kyNdr dI kWgrs srkwr ny mMgW mMnx dI bjwey is`KW dy jwn qoN vI ipAwry ruhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb qy qopW qy tYkW nwl hmlw krky sRI Akwl qKq swihb Fih FyrI kr id`qw ijs qoN kyNdr dI kWgrs srkwr pRqI pMjwb dy nOjvwnW ’c ros dI lihr PyYl geI qy kyNdr srkwr ny is`K nOjvwnW dw Gwx krnw SurU kr id`qw[ aunHW hwlwq nUM rUp-mwn krdI iPlm ‘swfw h`k’ dI SRomxI kmytI v`loN mdd kIqI geI hY qW jo 1984 vrgy hwlwqW qoN dyS-ivdySW dy lok jwxUM ho skx qy kWgrs dw Asl s`c lokW swhmxy aujwgr ho sky[ pwiksqwn ’c ieiqhwsk is`K gurDwmW dI syvw sbMDI pu`Cy jwx qy jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik auh Kud mwrc mhIny pwiksqwn jwxgy qy syvw sbMDI mukMml g`lbwq krngy[ aunHW ikhw ik SRomxI kmytI dyS dI vMf qoN bwAd vI lMmW smW pwiksqwn is`K gurUDwmW dI syvw krdI rhI hY[
ies mOky s.rijMdr isMG mihqw AMiqRMg mYNbr SRomxI kmytI, s.rUp isMG sk`qr, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.idljIq isMG bydI, s.blivMdr isMG jOVw qy s.kuldIp isMG bwvw AYfISnl sk`qr, s.suKdyv isMG BUrwkohnw qy s.prmjIq isMG sroAw mIq sk`qr, s.jvwhr isMG qy s.pRqwp isMG mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, s.gurw isMG mIq mYnyjr Awid mOjUd sn[

 

SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny kYnyfw dIAW sMgqW v`loN lgweI gurbwxI ifsplyA skrIn dw audGwtn kIqw
AMimRqsr: 05 PrvrI- rUhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb dIAW pRkrmW (bwhI bRhm bUtw) CbIl au`pr gurU syvw suswietI kYnyfw v`loN smu`cy kYnyfw dIAW is`K sMgqW dy sihXog nwl AwDuink iksm dI AwaUt-for (L.E.D.) gurbwxI ifsplyA skrIn dI syvw kIqI geI, dw audGwtn jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny btn dbw ky kIqw[ qkrIbn 70 l`K rupey dy mu`l dI ies skrIn au`pr s`cKMf sRI hirmMdr swihb AMdr c`ldy gurbwxI kIrqn pMjwbI Aqy AMgryzI iv`c ArQW smyq iliKAw Awvygw[
ies mOky ielYktRoink mIfIey nwl g`lbwq kridAW jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny ikhw ik kYnyfw invwsI is`K sMgqW dw s.primMdr isMG dI AgvweI ’c kIqw ieh kwrj SlwGwXog hY[ ies nwl is`K Drm qoN ielwvw dUsry DrmW dy lok jO ivdySW qoN ruhwnIAq dy kyNdr ‘s`cKMf sRI hirmMdr swihb’ dy drSn krn Awaudy hn, aunHW nUM gurbwxI dy Sbd qy aunHW dy ArQW dI BrpUr jwxkwrI imlygI[ gurU syvw suswietI kYnyfw dy pRDwn s.primMdr isMG v`loN d`isAw hY ik ies skrIn au`pr Du`p Aqy mINh dw koeI Asr nhIN hovygw[ ieh ^rwb mOsm dOrwn vI Awm vWg cldI rhygI[ aunHW d`isAw ik skrIn dw Awkwr swFy 13¿ swFy 18 Pu`t hY[ aunHW ikhw ik m`Qw tykx AweIAW sMgqW nUM gurbwxI kIrqn dy ArQW dI smJ Awaux bwry s`cKMf sRI hirmMdr swihb ivKy ieh skrIn lgw ky kYnyfw invwsI Awpxy Awp nUM vfBwgy mihsUs krdy hn[ auhnW SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG dw ivSyS DMnvwd kridAW ikhw ik kYnyfw invwsI sMgqW Aijhy hor vI auprwly krdIAW rihxgIAW[
ies mOky s.ibkrmjIq isMG kotlw mYNbr SRomxI kmytI, s.rUp isMG qy s.siqbIr isMG sk`qr, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.idljIq isMG bydI qy s.kuldIp isMG bwvw AYfISnl sk`qr, s.prmjIq isMG sroAw qy s.suKdyv isMG BUrwkohnw mIq sk`qr, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, s.jvwhr isMG mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb, s.gurbcn isMG pI.Awr.E., ipRMsIpl s.AmrjIq isMG, s.guirMdr isMG mQryvwl AYfI:mYnyjr Awid hwzr sn

 

SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI swkw nnkwxw swihb qy ivSyS sYmInwr krvweygI- siqbIr isMG
AMimRqsr: 05 PrvrI- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dI Drm pRcwr kmytI v`loN ies vwr swkw nnkwxw swihb dy ShIdW dI Xwd mnwaux smyN 21 PrvwrI nUM sQwnk ShId is`K imSnrI kwlj ivKy ShIdI swkw nnkwxw swihb nUM smripq ieiqhws pirpyK qy pRBwv ivSy qy ivSyS sYmInwr krvwieAw jwvygw[
SRomxI kmytI qoN jwrI pRYs rlIj rwhIN iehnW ivcwrW dw pRgtwvw kridAW s.siqbIr isMG sk`qr Drm pRcwr ny ikhw ik jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy idSw inrdySW Anuswr Drm pRcwr kmytI kurwhy pY rhI nOjvwn pIVHI nUM guris`KI ’c vwps ilAwaux leI isrqoV XqnSIl hY[ aunHW ikhw ik ies sbMDI pMjwb Br dy skUlW ’c ivSyS dsqwr mukwbly krvwey jw rhy hn[ ies qoN ielwvw hryk SRomxI kmytI mYNbr dy hlky ’c gurmiq isKlweI kYNp vI lgwey jw rhy hn ijMnHW dw sMgqW v`loN BrpUr huMgwrw iml irhw hY[
aunHW ikhw ik ShIdI swkw nnkwxw swihb hryk swl ShId is`K imSnrI kwlj AMimRqsr ivKy mnwieAw jwdW hY, pRMqU ies vwr ies ivSy qy sYmInwr vI krvwieAw jwvygw, ijs iv`c mu`K mihmwn jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI kmytI krngy[ aunHW ikhw ik sYmInwr dy AwrMBk sYSn dOrwn kwlj dy ividAwrQI qy ipRMsIpl Sbd kIrqn qy Ardws krngy[ fwktr qijMdrpwl isMG swkw nnkwxw swihb nrwiex isMG dI jubwnI iesy gurduAwrw suDwr lihr ivru`D AMgryjI swmrwj dI BUimkw bwry fwktr kulivMdr isMG bwjvw ivsQwr nwl d`sxgy, SRomxI kmytI dy jnrl sk`qr s.suKdyv isMG BOr pRDwngI BwSn dyxgy[ dUsry sYSn dOrwn fwktr blvMq isMG iF`loN gurduAwrw suDwr lihr dI au`qpqI bwry prcw pVHngy Aqy fwktr ieMdrjIq isMG gogoAwxI v`loN gurduAwrw suDwr lihr qoN bwAd is`K imSnrI sMsQw dw hoNd iv`c Awauxw, kwrn qy audyS bwry prcw piVHAw jwvygw Aqy fwktr gurnyk isMG swbkw aup-kulpqI sRI gurU gRMQ swihb ivSv XUnIvristI PqihgVH swihb pRDwngI BwSn dyxgy[

 

id`lI kmytI dy nvyN cuxy gey mYNbrW ny SRomxI AkwlI dy pRDwn s.suKbIr isMG bwdl dI AgvweI ’c ‘s`cKMf sRI hirmMdr swihb’ m`Qw tyikAw
SRomxI kmytI v`loN hr pRkwr dI mdd kIqI jwvygI- jQy.Avqwr isMG SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN ij`qy mYNbrW dw snmwn
AMimRqsr: 04 PrvrI- SRomxI AkwlI dl dy pRDwn qy au`p mu`K mMqrI pMjwb s.suKbIr isMG bwdl dI AgvweI ’c SRomxI AkwlI dl nwl sbMDq id`lI is`K gurduAwrw mYnyjmYNt kmytI dy nvyN cox ij`qy mYNbrW ny siqgurU jI dw kotwn-koit Sukrwnw krn leI rUhwnIAq dy kyNdr ‘s`cKMf sRI hirmMdr swihb’ Aqy sRI Akwl qKq swihb ivKy m`Qw tyikAw qy AsIs pRwpq kIqI[
id`lI is`K gurduAwrw mYnyjmYNt kmytI dy 46 mYNbrI nvyN hwauUs leI 27 jnvrI nUM votW peIAW sn qy 30 jnvrI nUM votW dI igxqI auprMq Awey cox nqIijAW ’c SRomxI AkwlI dl bwdl dy 37 mYNbrW ny id`lI AkwlI dl dy srnw gru`p nUM mwq id`qI[
SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy nvyN pRbMDkI blwk ’c hoey sMKyp qy pRBwvSwlI snmwn smwroh mOky jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny id`lI kmytI dy nvyN cuxy mYNbrW dw svwgq kridAW vDweI id`qI qy ikhw ik id`lI is`K gurduAwrw mYnyzmYNt kmytI qy SRomxI kmytI Awps iv`c BrwvW vWg hn qy SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI id`lI is`K gurduAwrw mYnyzmYNt kmytI nUM hr pRkwr dw sihXog dyvygI[ aunHW ikhw ik id`lI ’c is`K Drm dy pRcwr-pwswr leI id`lI dIAW sMgqW dI mnSw muqwibk sRI Akwl qKq swihb qoN pRvwnq is`K rihq mrXwdw sbMDI mukMml jwxkwrI leI pRogrwm kIqy jwxgy[ aunHW ikhw ik SRomxI AkwlI dl dy pRDwn s.suKbIr isMG bwdl dI suc`jI soc qy Xog AgvweI ’c sRI Akwl qKq swihb qoN mu`K moVn vwly s.srnw nUM id`lI dI is`K sMgq v`loN krwrI hwr id`qI hY[ aunHW ny id`lI coxW ’c ij`q dI pwrtI pRDwn s.suKbIr isMG bwdl, XUQ AkwlI dl dy pRDwn qy kYbint mMqrI pMjwb s.ibkrm isMG mjITIAw nUM vDweI id`qI[ jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny s.suKbIr isMG bwdl, s.ibkrm isMG mjITIAw qy s.blvMq isMG rwmUvwlIAw nUM s`cKMf sRI hirmMdr swihb dI qsvIr, loeI, isropwE qy isrI swihb dy ky snmwinq kIqw[
ies mOky SRomxI AkwlI dl dy pRDwn qy aup mu`K mMqrI pMjwb s.suKbIr isMG bwdl ny smu`cy mYNbrW nUM sMboDn kridAW ikhw ik inmrqw, gurU dy BYA ’c rih ky mYirt dy ADwr qy PYsly krn, sRI Akwl qKq swihb nUM hmySw smripq ho ky is`K kOm dI cVHdI klw qy BlweI leI kMm krn, aunHW smu`cy mYNbrW nUM ikhw ik siqgurU ny hMkwrI srny nUM mwq dy ky quhwfy koloN syvw lYx dw bl bKiSAw hY[ ies leI id`lI kmytI ’c pUrI pwrdrSqw r`KI jwvy[ aunHW nvyN cox ij`qy SRomxI AkwlI dl dy smu`cy mYNbrW nUM vDweI id`qI[ p`qrkwrW nwl g`lbwq kridAw s.bwdl ny ikhw ik AYzUkySn v`l Kws qOr qy iDAwn id`qw jwvygw[ id`lI kmytI ijhVw vI kMm krvweygI bkwiedw eI-tYfirMg rwhIN kMmkwj Tyky qy id`qw jwvygw[ aunHW ikhw ik swrw kMm kwj Awn-lweIn kIqw jwvygw qy SRomxI AkwlI dl v`loN gurduAwrw ielYkSn dOrwn Awpxy cox mYnIPYsto rwhIN id`lI dIAW is`K sMgqW nwl kIqy gey vwAdy nUM mukMml qOr qy Aml ’c ilAwdw jwvygw[ mMc dI syvw s.rUp isMG sk`qr SRomxI kmytI v`loN inBweI geI[
SRomxI AkwlI dl bwdl dy nvyN cuxy gey mYNbr s.mnjIq isMG jI.ky, s.auNkwr isMG Qwpr, s.Avqwr isMG ih`q, s.mnijMdr isMG isrsw, s.hrmIq isMG kwlkw, s.rivMdr isMG Kurwxw, s.jiqMdrpwl isMG nrUlw, s.gurmIq isMG SMtI, s.kuldIp isMG Bogl, s.hrivMdr isMG ky.pI., s.hrdyv isMG DnoAw, s.kuldIp isMG swhnI, bIbI dljIq kOr Kwlsw, s.drSn isMG, s.gurivMdrpwl isMG, s.sqnwm isMG AOlK, s.gurlwf isMG kwhloN, s.gurmIq isMG mIqw, s.AmrjIq isMG p`pU, s. jIq isMG, s.hrijMdr isMG, s.gurbKS isMG mMtU Swh, s.qnvMq isMG, s.rvyl isMG, s.s`qpwl isMG nwmDwrI, s.cmn isMG, s.kulvMq isMG bwT, s.mnmohn isMG, s.gudyv isMG Bolw, kYptn ieMdrpRIq isMG, s.jsbIr isMG j`sI, s. AYm.pI isMG c`fw, s.srmpRIq isMG, s.prmjIq isMG rwxw, s.mnimMdr isMG AXUr, s.ieMdrjIq isMG mONtI Aqy s.rivMdr isMG lvlI nUM s`cKMf sRI hirmMdr swihb m`Qw tykx auprMq SRomxI kmytI dPqr dy nvyN pRbMDkI blwk ’c jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny s`cKMf sRI hirmMdr swihb dI qsvIr, loeI, isrI swihb qy isropwE dy ky snmwinq kIqw[
id`lI kmytI dy nvyN cuxy gey mYNbr swihbwn ny SRomxI AkwlI dl dy pRDwn qy au`p mu`K mMqrI pMjwb s.suKbIr isMG bwdl dI AgvweI ’c pUrn Brosw pRgt kIqw qy ikhw ik pwrtI pRDwn ijs nUM cwaux aus nUM kmytI dw pRDwn bxw skdy hn[ aunHW ikhw ik swry mYNbr pUrn rUp ’c sRI Akwl qKq swihb dI srv-au`cqw nUM svIkwrdy hn Aqy swfw coxW smyN mu`K eyjMfw vI iehI sI ik sRI Akwl qKq swihb dy hukmW nUM nw mMnx vwly pMQ doKI srnw BrwvW nUM mUMh nw lwieAw jwvy Aqy srnw BrwvW v`loN AwpxI sOVI soc sdkw is`K kOm ’c Brw mwrU jMg vWg kOmIAq vKryvW pwaux dI koJI koiSS kIqI sI aus nUM id`lI dy sUJvwn votrW ny nkwr id`qw hY[ aunHW ikhw ik sRI Akwl qKq swihb qoN soDW auprMq nwnkSwhI kYlMfr Anuswr hI smu`cy rUp ’c sMgrwd, m`isAw qy gurU swihbwn dy pRkwS gurpurb idhwVy mnwey jwxgy[ aunHW ikhw ik SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny id`lI gurduAwrw coxW ’c Aihm BUimkw inBweI hY[ SRomxI kmytI pwsoN pRbMDkI mwmilAW ’c id`lI kmytI sihXog lvygI[
ies mOky BweI mnjIq isMG, s.mgivMdr isMG KwpVKyVI, s.surjIq isMG iB`tyv`f, s.jsivMdr isMG AyYfvokyt, s.hrdlbIr isMG Swh, s.guirMdrpwl isMG gorw, s.jrnYl isMG fogrWvwlw qy BweI rwm isMG SRomxI kmytI mYNbr, s.rUp isMG sk`qr, s.joigMdr isMG E.AYs.fI., s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.idljIq isMG bydI, s.hrBjn isMG mnwvW qy s.kuldIp isMG bwvw iqMny AYfI:sk`qr, s.prmjIq isMG sroAw, s.suKdyv isMG BUrwkohnw qy s.jspwl isMG iqMny mIq sk`qr, s.jvwhr isMG qy s.pRqwp isMG mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, s.hrimMdr isMG mUDl suipRMtYNfYNt, s.mlkIq isMG shwiek suipRMtYNfYt, kyNdrI is`K Ajwieb Gr dy ikaUrytr s.iekbwl isMG mu`KI, s.guirMdr isMG qy s.rGbIr isMG AYfI:mYnyjr, s.gurw isMG mIq mYnyjr, s.hrbMs isMG m`lHI swbkw mYnyjr qy s.auNkwr isMG CwbVw sInIAr AkwlI AwgU Awid mOjUd sn[

 

s. mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb ny AYfISnl mYnyjr s.suKbIr isMG dI mOq qy du`K pRgtwieAw
AµimRqsr-02 PrvrI- jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy in`jI sk`qr s.mnjIq isMG ny s.suKbIr isMG AYfI:mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb dI by-vkqI mOq qy du`K dw iezhwr kridAW pirvwr nwl hmdrdI dw pRgtwvw kIqw[
d&qr SRomxI kmytI qoN jwrI pRYs rlIz ’c s.mnjIq isMG ny ikhw ik s.suKbIr isMG AYfISnl mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb ny SRomxI kmytI ’c qkrIbn 25 swl qoN v`D smW v`K-v`K AhuidAW qy rih ky lMbI syvw kIqI[ s.suKbIr isMG sRI hirmMdr swihb dy KjwncI, sRI drbwr swihb qrnqwrn dy stor kIpr, gurduAwrw sRI mMjI swihb AwlmgIr luiDAwxw, gurduAwrw AMb swihb muhwlI ivKy bqOr mYnyjr vI rih cu`ky sn, jo ipCly kuJ smyN qoN ibmwr hox krky jyry ielwj sn[
aunHW ikhw ik s.suKbIr isMG AYfISnl mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb dI by-vkqI mOq nwl pirvwr qy snyhIAW nUM nw pUrw hox vwlw Gwtw ipAw hY[ aunHW ikhw Ardws hY siqgurU jI s.suKbIr isMG nUM Awpxy crnW ’c sdIvIN invws bKSx ipCy pirvwr, irsqydwr qy snyhIAW nUM Bwxw mMnx dw bl pRdwn krn[ s.suKbIr isMG dI imRqk dyh dw AMqm sMskwr auhnW dy j`dI Sihr qrnqwrn dy SmSwnGwt ivKy kIqw igAw[ AMqm sMskwr mOky aunHW dI imRqk dyh qy SRomxI kmytI v`loN s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb ny doSwlw id`qw[
s.suKbIr isMG dy AMqm sMskwr mOky s.jvwhr isMG qy s.pRqwp isMG mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb, s.hrijMdr isMG kYroNvwl ieMcwrj sYkSn-87, s.hrimMdr isMG mUDl suipRMtYNfYt, s.j`sw isMG AYfISnl cIP 87, s.Sbyg isMG mYnyjr sRI drbwr swihb qrnqwrn qoN ielwvw v`K-v`K gurduAwrw swihbwn dy mYnyjr qy hor stwP ny SmUlIAq kIqI[

 

pwiksqwn dy gurduAwirAW dy suc`jy pRbMD leI hr qrHW sihXog krWgy –jQydwr Avqwr isMG
AMimRqsr: 01 PrvrI- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny SRomxI kmytI dy mu`K dPqr ivKy pRY~s nwl g`lbwq kridAW ikhw ik SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI id`lI is`K gurduAwrw pRbMDk kmytI nUM hr p`K qoN sihXog dyvygI Aqy id`lI AMdr Drm pRcwr dI lihr pRcMf krygI[ aunHW ikhw ik id`lI dIAW is`K sMgqW bhuq sucyq hn Aqy aunHW ny smyN dI nbz pCwxidAW srnw BrwvW qy aunHW dy swQIAW nUM SISw ivKwieAw hY[ aunHW sRI Akwl qKq swihb dy hukmW Aqy AwdySW-sMdySW au~qy id`lI dIAW is`K sMgqW v`loN lgweI geI mohr nUM kOm leI Su`B mMinAw Aqy ikhw ik sRI Akwl qKq swihb is`KW dy srbau~c AsQwn hn qy hr is`K ies AsQwn dy hukm nUM pRvwn krdw hY, pr srnw qy ausdy swQI kuJ lok AwpxI mn-mrzI kr rhy sn[ aunHW ikhw ik srnw gru`p dI mnmrzI nUM sMgqW ny BWp ilAw qy kWgrs dy ienHW ip`TUAW nUM sbk isKwieAw hY[

aunHW iek svwl dy jvwb ivc ikhw ik mYN srnw nUM pihlW vI kihMdw irhw hW ik auh pMQ nwl tkrwA dI nIqI iqAwg dyx pr auh nw smJy[ aunHW id`lI dy iek gurduAwrw swihb qoN cldI kQw sbMDI iek svwl dy jvwb ivc ikhw ik gurU GrW AMdr kQw kyvl gurSbd dI ho skdI hY Aqy kQw dOrwn gurbwxI dI ivAwiKAw nUM is`K sMgqW nwl sWJw kIqw jwxw huMdw hY pr srnw DVy dI Sih ’qy kQw ivc iksy ivAkqI ivSyS nUM inSwnw bxwauxw Aqy mnGVq g`lW krnIAW kdwicq shI nhIN hY[ aunHW ikhw ik auh qW hmySw is`KI dy inrol pRcwr dy h`k ivc rhy hn Aqy gurduAwirAW nUM ikVW k`Fx leI vrqx nUM mMdBwgw smJdy hn[

aunHW ikhw ik SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI is`KW dI numwieMdw jQybMdI hY Aqy hr muSikl smyN ieh smu`cI kOm nwl KVHdI hY[ j`Qydwr Avqwr isMG ny ikhw ik auh mwrc ivc pwiksqwn jwxgy Aqy auQy siQq gurduAwirAW/gurDwmW qy ieiqhwsk iemwrqW dy suc`jy pRbMD leI pwiksqwn srkwr nwl g`lbwq krngy[ aunHW ieh vI ikhw ik pwiksqwn ivcly gurDwmW dI syvw-sMBwl Aqy kwr-syvwvW leI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI hr qrHW dw sihXog dyx nUM iqAwr hY Aqy auh ivSv Br ivc gurDwmW dy suc`jy pRbMDW Aqy mrXwdw ivc iekswrqw leI XqnSIl hY[

aunHW iPlm ‘swfw h`k’ ijs ’qy iPlm sYNsr borf ny pwbMdI lgw id`qI sI qoN pwbMdI Kqm hox ’qy qs`lI dw pRgt kridAW ikhw SRomxI kmytI ny iPlm sYNsr borf dy sYktrI qy mYNbr nUM iPlm qoN pwbMdI htwaux leI p`qr ilKy sn[ aunHW qs`lI pRgt kridAW ikhw ik iPlm sYNsr borf dw iPlm ‘swfw h`k’ qoN pwbMdI htwaux dw PYslw suAwgqXog hY[

 

id`lI gurduAwrw coxW ’c SRomxI AkwlI dl dI hUMJw Pyr ij`q qy SRomxI kmytI mulwzmW v`loN l`fU vMf ky KuSI dw iezhwr kIqw
AMimRqsr: 31 jnvrI- id`lI is`K gurduAwrw mYnyjmYNt dIAW coxW ’c SRomxI AkwlI dl bwdl dI hUMJw Pyr ij`q qy SRomxI kmytI dy mulwzmW ny s.dlmyG isMG sk`qr SRomxI kmytI dI AgvweI ’c dPqr SRomxI kmytI ivKy l`fU vMf ky KuSI dw iezhwr kIqw[
dPqr SRomxI kmytI qoN jwrI pRYs rlIz rwhIN d`isAw ik SRomxI AkwlI dl Aqy SRomxI kmytI ivru`D bolx vwly srnw qy aus dy smr`QkW nUM smJ lYxw cwhIdw hY ik Akwl qKq swihb nwl t`kr lYx vwilAW nUM kOm ny nw kdy pihlW, nw hux qy A`goN vI svIkwr nhIN krnw[ pRYs rlIz ’c d`isAw ik id`lI gurduAwrw coxW ’c kwbj srny DVy v`loN srkwr dI Sih qy hr qrHW nwl koJy h`Q kMfy vrqy, id`lI dy votrW nUM jwq-pwq ’c vMfx dI koJI koiSS kIqI pr sUJvwn votrW ny srny dIAW swrIAW lUMbV cwlW nUM driknwr krdy hoey is`KW dI numwieMdgI krn vwlI pMQk jmwq SRomxI AkwlI dl dy pRDwn s.suKbIr isMG bwdl qy srpRsq s.pRkwS isMG bwdl dI Xog AgvweI ’c lVI geI ies cox dOrwn iekqrPw PYslw dy id`qw[ id`lI gurduAwrw coxW ’c is`K sMgqW v`loN id`qy ies Pqvy nwl jQydwr Avqwr isMG pRDwn sRomxI kmytI v`loN pMQ pRqI kIqy jw rhy Dwrimk kwrjW iKlwP bolx vwly BwVy dy lokW dI bolqI bMd ho geI, jo rihMdy qW pMjwb ’c hn pr boldy hmySw pMjwb dy ivroD ’c hn[ SRomxI kmytI dy smUh mulwjmW jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI, SRomxI AkwlI dl dy srpRsq s.pRkwS isMG bwdl qy pwrtI pRDwn s.suKbIr isMG bwdl nUM ies ieiqhwsk ij`q qy vDweI id`qI[
ies mOky s.gurbcn isMG krmUMvwl AMiqRMg mYNbr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI, s.dlmyG isMG K`tVw, s.rUp isMG qy s.siqbIr isMG sk`qr, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.idljIq isMG bydI, s.hrBjn isMG mnwvW qy s.blivMdr isMG jOVwisMGw AYfISnl sk`qr, s.suKdyv isMG BUrwkohnw qy s.ibjY isMG mIq sk`qr qoN ielwvw bhuq swry AiDkwrI mulwjm mOjUd sn[

 

SRomxI kmytI dy pMj syvw mukq AiDkwrIAW nUM in`GI ivdwiegI
iemwndwrI qy imhnq hmySW mulwzm nUM qr`kI v`l lY jWdI hY- dlmyG isMG
AMimRqsr: 31 jnvrI- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pMj syvw mukq AiDkwrI s.hrBjn isMG qy s.idlbwg isMG AYfISnl sk`qr, s.iCMdr isMG brwV mIq sk`qr, s.hrbMs isMG m`lHI mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb qy s.jgjIq isMG suprvweIzr KRIdW hwl mYnyjr gurduAwrw mMjI swihb kotW nUM srivs qoN syvw mukq hox smyN qyjw isMG smuMdrI hwl ivKy pwrtI auprMq in`GI ivdwiegI id`qI geI[
s.hrBjn isMG AYfISnl sk`qr PrvrI 1980 nUM SRomxI kmytI ’c bqOr klrk BrqI hoey[ qkrIbn 33 swl dw lMmw Arsw SRomxI kmytI iv`c syvw kIqI[ iesy qrHW s.idlbwg isMG AYfISnl sk`qr PrvrI 1974 ’c bqOr klrk SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI iv`c BrqI hoey sn[ ieMnHW ny qkrIbn 39 swl lMmw smW srivs kIqI[ ieh dovyN AiDkwrI SRomxI kmytI ’c v`K-v`K AOhuidAW qy kMm kridAW A`j bqOr AYfISnl sk`qr SRomxI kmytI syvw mukq ho rhy hn[
s.iCMdr isMG brwV mIq sk`qr ApRYl 1980’c bqOr gurduAwrw ieMspYktr BrqI hoey sn[ s.brwV ny qkrIbn 32 swl SRomxI kmytI ’c srivs kIqI[ ieh v`K-v`K AOhuidAW qy kMm kridAW A`j bqOr mIq sk`qr SRomxI kmytI syvw mukq ho rhy hn[ s.hrbMs isMG m`lHI mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb jUn 1984 ’c bqOr klrk BrqI hoey sn[ iehnW ny qkrIbn 32 swl 7 mhIny SRomxI kmytI ’c srivs kIqI[ ieh v`K-v`K AOhuidAW qy kMm kridAW A`j bqOr mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb syvw mukq ho rhy hn[ iesy qrHW s.jgjIq isMG suprvweIzr KRIdW jUn 1975 ’c bqOr klrk BrqI hoey sn[ iehnW ny vI qkrIbn 37 swl SRomxI kmytI ’c v`K-v`K AOhuidAW qy srivs kIqI[ ieh A`j suprvweIjr KRIdW hwl mYnyjr gurduAwrw mMjI swihb kotW syvw mukq ho rhy hn[
syvw mukq hoey iehnW AiDkwrIAW nUM s.sqivMdr isMG tOhVw qy s.divMdr isMG cImW mYNbr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI, s.dlmyG isMG, s.rUp isMG qy s.siqbIr isMG sk`qr SRomxI kmytI, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.mihMdr isMG AwhlI, s.idljIq isMG bydI, s.hrBjn isMG mnwvW, s.kuldIp isMG bwvw qy s.blivMdr isMG jOVwisMGw ny sWJy qOr qy s`cKMf sRI hirmMdr swihb dI qsvIr, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dw mwfl, loeI, isrI swihb qy isropwE dy ky snmwinq kIqw[
ivdwiegI pwrtI smyN s.dlmyG isMG K`tVw, s.rUp isMG qy s.siqbIr isMG sk`qr ny ikhw ik cMgy kMm dI muhwrq qy nvyklI QW SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ’c imhnq krky bnwauxI koeI sOKw kMm nhIN, iehnW swry AiDkwrIAW ny v`K-v`K AhuidAW qy rih ky pUrI lgn qy imhnq nwl sMsQw leI kMm kIqw, ijs leI ieh vDweI dy pwqr hn[ myrw swry AiDkwrIAW/mulwjmW nUM suJwA hY ik auh iehnW vWg imhnq krky sMsQw dI BlweI qy smwj iv`c cMgw pRBwv pyS krn[ aunHW ny ikhw ik syvw mukq hoey swry AiDkwrIAW ny AwpxI ijMdgI dw lMmW smW SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI’c gujwirAw hY[ ies sMsQw ny swirAW nUM mwqw-ipqw nwloN vI v`D mwx-siqkwr id`qw hY[ SRomxI kmytI dy mulwzm hox krky A`j smwj ’c swfw nW hox dy nwl-nwl pirvwrW dIAW loVW pUrIAW huMdIAW hn[ ies leI swirAW dw nYiqk Prz hY ik sMsQw dy ih`q dI g`l kridAW imhnq qy lgn nwl Awpxw qy sMsQw dw nwm rOSn krIey! Ardws hY ik siqgurU jI ikRpw krn ieh vIr cVHdI klw ’c rihx Awpxy pirvwrW qy smwj BlweI kwrjW ’c v`D qoN v`D ih`sw lYx[ ies smyN s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb qy s.suKdyv isMG mIq sk`qr ny vI Awpxy ivcwr pyS kIqy[
ies mOky s.mihMdr isMG AwhlI, s.idljIq isMG bydI, s.hrBjn isMG mnwvW, s.kuldIp isMG bwvw qy s.blivMdr isMG jOVwisMGw AYfI:sk`qr, s.suKdyv isMG BUrwkohnw, s.gurcrn isMG GirMfw, s.rxjIq isMG, s.AMgryj isMG, s.kyvl isMG, s.ibjY isMG, s.jspwl isMG, s.sMqoK isMG qy s.BuipMdrpwl isMG mIq sk`qr, s.jvwhr isMG, s.pRqwp isMG qy s.suKdyv isMG qlvMfI mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, s.hrimMdr isMG mUDl suipRMtYNfYNt, s.mlkIq isMG bihVvwl shwiek suipRMtYNfYNt, s.iekbwl isMG mu`KI ikaUrytr kyNdrI is`K Ajwieb-Gr, s.hirMdrpwl isMG cIP AkwaUNtYNt, s.imlKw isMG ieMtrnl AwfItr, s.gurdyv isMG au`boky, s.krmbIr isMG, s.sk`qr isMG, s.krnjIq isMG, s.suKbIr isMG, s.gurid`q isMG, s.jsivMdr isMG, s.gurcrn isMG (swry ieMcwrj), s.jiqMdr isMG cIP gurduAwrw ieMspYktr, s.idlbwg isMG kMg swbkw mIq sk`qr qy s.kulivMdr isMG swbkw suprvweIjr Awid mOjUd sn[

 

Drm pRcwr kmytI (SRomxI kmytI) v`loN ‘gurmiq isKlweI’ kYNp A`j 1 PrvrI qoN sQwnk BweI gurdws hwl ivKy SurU
AMimRqsr: 31 jnvrI- jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI sRI AMimRqsr dy idSw inrdySW Anuswr s.siqbIr isMG sk`qr Drm pRcwr kmytI dI Xog AgvweI hyT AwrMB kIqI “gurmiq isKlweI kYpW” dI lVI qihq sQwnk BweI gurdws hwl ivKy 1 PrvrI 2013 qoN gurmiq isKlweI kYNp l`g irhw hY, jo 3 PrvrI 2013 qIk inrMqr c`lygw[
SRomxI kmytI dPqr qoN pRYs rlIz rwhI jwxkwrI dyNidAW d`isAw ik ies kYNp iv`c is`K rihq mrXwdw qy gurbwxI dw Su`D aucwrx qy rihq mrXwdw bwry mukMml rUp ’c Drm pRcwr kmytI dy pRcwrk jwxkwrI dyxgy[ ies kYNp iv`c gRMQI, AKMfpwTI isMG qy is`K sMgqW jo gurbwxI dw Su`D aucwrx is`Kxw cwhuMdIAW hn Bwg lY skdIAW hn[ ies kYNp iv`c jo mweI-BweI iqMnyN hI idn hwzrI Brngy aunHW nUM Drm pRcwr kmytI (SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI) v`loN srtIiPkyt, Dwrimk swihq dy ky snmwinq kIqw jwvygw[

 

hoNd ic`lV ivKy Xwdgwr dw nINh p`Qr qoVnw mwnvqw ivroDI vrqwrw –jQydwr Avqwr isMG
AMimRqsr: 30 jnvrI- hirAwxw dy ipMf hoNd ic`lV ivKy nvMbr 1984 ivc iPrkU hnHyrI dOrwn jnUMnIAW v`loN kqlyAwm ‘c mwry gey is`KW dI Xwdgwr dy nINh p`Qr nUM qoVnw mwnvqw ivroDI vrqwrw hY[ ies nwl is`K ivroDI soc ny Awpxw pRgtwvw iek vwr Pyr kIqw hY[ is`K, ijnHW ny dyS dI AwzwdI ivc byAMq kurbwnIAW nwl Awpxw Xogdwn pwieAw, dI Xwdgwr bxn ivc rukwvtW pYdw krnIAW, is`KW nwl Awpxy hI dyS ivc byZwngI dy ivvhwr nUM pRgt krdw hY[ ienHW ivcwrW dw pRgtwvw kridAW SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny aukq Gtnw dI inKyDI kIqI hY[ aunHW hoNd ic`lV ivKy vwprI ies Gtnw sbMDI hirAwxw dy mu`K mMqrI nUM p`qr ilK ky mMg kIqI hY ik hirAwxw srkwr doSIAW dI inSwndyhI krky sKq kwrvweI kry[
jQydwr Avqwr isMG ny p`qr ivc ikhw ik hoNd ic`lV ivKy kql kIqy gey is`KW dI Xwdgwr bxwaux leI sRI Akwl qKq swihb dy jQydwr v`loN Xwdgwr dw nINh p`Qr r`iKAw igAw sI[ eynw lMmw smW bIq jwx dy bwvjUd vI is`KW nUM Ajy ienswP qW kI imlxw sI, sgoN is`K ivroDI soc ny Xwdgwr dw nINh p`Qr qoV ky is`KW dy zKmW ‘qy lUx iCVikAw hY[ aunHW ikhw ik is`K kdy vI dyS ivroDI nhIN rhy[ is`KW dIAW dyS leI kIqIAW kurbwnIAW dIAW audwhrnW id`qIAW jWdIAW hn[ pr dUsry pwsy mnu`Kqw dy hmdrd is`KW nwl Aijhw vrqwrw smJ qoN bwhr hY[ aunHW ikhw ik jykr doSIAW iKlwP kwrvweI nhIN kIqI jWdI qW smiJAw jwvygw ik sB socI smJI cwl nwl hI vwpirAw hY[

 

j`Qydwr Avqwr isMG v`loN id`lI is`K gurduAwrw pRbMDk kmytI dy cox nqIijAW ’qy sMgqW nUM vDweI
AMimRqsr: 30 jnvrI- id`lI is`K gurduAwrw pRbMDk kmytI dI cox ivc A`TvyN pwqSwh sRI gurU hirikRSn swihb Aqy nOvyN siqgurU sRI gurU qyg bhwdr swihb jI dI ikRpw idRStI nwl SRomxI AkwlI dl dI hoeI Swndwr ij`q smu`cI is`K sMgq dI ij`q hY[ ies ieiqhwsk ij`q nwl id`lI is`K gurduAwrw pRbMDk kmytI dw pRbMD in`jI h`QW ivcoN inkl ky sMgqI h`QW ivc AwieAw hY[ ienHW ivcwrW dw pRgtwvw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn j`Qydwr Avqwr isMG ny kIqw[ aunHW SRomxI AkwlI dl Aqy is`K sMgqW nUM vDweI idMidAW ikhw ik inrsMdyh id`lI dy is`K votrW v`loN ilAw igAw ieh PYslw TIk idSw ivc ieiqhwsk PYslw hY[ aunHW ies g`l dI Aws vI pRgt kIqI ik id`lI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy nqIjy Biv`K ivc id`lI AMdr siQq gurduAwrw swihbwn dy pRbMD nUM pwrdrSI bxwauxgy[ aunHW ieh ikhw ik id`lI is`K gurduAwrw pRbMDk kmytI coxW ’c SRomxI AkwlI dl dy aumIdvwrW dw v`fI igxqI ivc ij`qxw ies g`l dw vI sMkyq hY ik is`K sMgqW sRI Akwl qKq swihb dI mrXwdw Aqy hukmW ‘qy pihrw dyx vwilAW nUM hI gurduAwrw pRbMD dw Asl h`kdwr smJdIAW hn[
j`Qydwr Avqwr isMG ny ikhw ik ieh ij`q ijQy id`lI dIAW sMgqW dI hY auQy SRomxI AkwlI dl (b) dy pRDwn s. suKbIr isMG bwdl aup-mu`K mMqrI pMjwb Aqy s. pRkwS isMG bwdl mu`K mMqrI pMjwb dI suXog AgvweI qy TIk idSw inrdySW dw nqIjw hY[ aunHW ikhw SRomxI AkwlI dl dy smUh nyqwvW nUM hI ij`q dw syhrw jWdw hY[ ies ij`q nwl hMkwrIAW dw hMkwr tu`itAw hY qy pMQ syvkW dI Pqih hoeI hY[ aunHW Pyr iek vwr smUh AkwlI nyqwvW, vrkrW nUM vDweI dyNidAW sB dw DMnvwd kIqw hY[
iesy dOrwn hI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy mu`K dPqr ivKy smUh AiDkwrIAW qy krmcwrIAW v`loN id`lI is`K gurduAwrw pRbMDk kmytI dIAW coxW ivc SRomxI AkwlI dl dI hoeI v`fI ij`q dI KuSI ivc l`fU vMfy gey[

 

sRI Akwl qKq swihb qoN igAwnI ipMdrpwl isMG ’qy BweI hrijMdr isMG dw ivSyS snmwn kIqw
pMQ Aqy gurU gRMQ pRqI kIqIAW syvwvW bdly imldw hY snmwn- jQy.Avqwr isMG
AMimRqsr 25 jnvrI:- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG dI pRDwngI hyT AMiqRMg kmytI v`loN kIqy Aihm PYsly qy mohr lwauidAW sRI Akwl qKq swihb dy jQydwr isMG swihb igAwnI gurbcn isMG qy bwkI isMG swihbwn dI Aihm bYTk ’c ley PYsly Anuswr ivSv pRis`D kQw-vwck igAwnI ipMdrpwl isMG qy pRis`D rwgI BweI hrijMdr isMG sRIngr vwilAW nUM isropwE, loeI, snmwn (qsqrI) qy sRI swihb dy rUp ’c BweI swihb qy SRomxI pMQk rwgI dI aupwDI sRI Akwl qKq swihb qoN isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb, isMG swihb igAwnI blvMq isMG nMdgVH jQydwr qKq sRI dmdmw swihb qlvMfI swbo biTMfw, isMG swihb igAwnI qrlocn isMG jQydwr qKq sRI kysgVH swihb sRI AnMdpur swihb, isMG swihb igAwnI iekbwl isMG jQydwr qKq sRI hirmMdr jI ptnw swihb ibhwr qy isMG swihb igAwnI rwm isMG gRMQI qKq sRI hzUr swihb Abcl ngr nMdyVH v`loN bKiSS kIqI geI[

ies mOky jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny Awpxy vIcwr pRgt kridAW ikhw ik ivSv pRis`D kQw-vwck igAwnI ipMdrpwl isMG Aqy pRis`D rwgI BweI hrijMdr isMG sRI ngr vwilAW ny dyS-ivdyS iv`c kQw-viKAwn Aqy gurbwxI dy mnohr kIrqn duAwrw sMgqW nUM gurU pMQ qy gurU gRMQ swihb nwl joiVAw hY qy iehnW dw ieh ivSyS auprwlw lgwqwr jwrI hY[ iehnW v`loN pUrI ivdvqw nwl is`K pMQ pRqI kIqIAW syvwvW bdly is`K pMQ dw sB qoN v`fw iKqwb (BweI swihb) dI aupwDI iehnW nUM sRI Akwl qKq swihb qoN bKiSS hoeI hY[ aunHW ikhw ik igAwnI ipMdrpwl isMG qy BweI hrijMdr isMG sRIngr vwilAW v`loN is`KI dI cVHdI klw leI v`fw Xogdwn pwieAw hY[ iehnW nUM ieh ivSyS snmwn imlx nwl gurU-Gr dy pRcwrk vrg nUM v`fw hulwrw imlygw[ aunHW ikhw ik svyr vyly sRI gurU gRMQ swihb jI v`loN bKiSS hukmnwmw is`KW leI mwrg drSn huMdw hY[ ijs nUM srvx krky sMgqW Awpxw jIvn bqIq krn leI mwrg drSn smJdIAW hn, pRMqU kuJ mwVI soc r`Kx vwly ivdvwn shI FMg nwl AwpxI izMmyvwrI nhIN inBWaudy Aijhy ivdvwnW dI is`K sMgq nUM koeI zrUrq nhIN[

aunHW ikhw ik sRI Akwl qKq swihb qoN ivSyS aupwDI kyvl coxvIAW sKSIAqW nUM hI imlI hY qy aunHW iv`c hux igAwnI ipMdrpwl isMG qy BweI hrijMdr isMG sRIngr vwilAW dw nwm vI Swml ho igAw hY[ sRI Akwl qKq swihb qoN ivSyS snmwn imlx nwl is`K pMQ pRqI dovW sKSIAqW dI izMmyvwrI hor vI v`D geI hY[ aunHW ikhw ik is`KW dI isrmOr sMsQw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dw mu`KI hox dy nwqy iehnW dovW sKSIAqW nUM mYN vDweI idMdw hW qy sRI Akwl qKq swihb nUM ApIl krdw hW ik BweI gurmyj isMG swbkw hjUrI rwgI s`cKMf sRI hirmMdr swihb ijMnHW ny gurU Gr dy kIrqnIey vjoN lMmW smW syvw kIqI hY qy hux sUrmyN isMGW leI birl BwSw ’c DMn-DMn sRI gurU gRMQ swihb jI dw pwvn srUp vI iqAwr kIqw hY[ aunHW nUM qy fwktr ikRpwl isMG cMfIgVH pRis`D ieiqhwskwr nUM vI pMj isMG swihbwn PYslw krky ivSyS snmwn dyx, ikauNik fwktr ikRpwl isMG vI is`K pMQ pRqI lMmy smyN qoN syvw krdy Aw rhy hn qy hux SRomxI kmytI v`loN dubwrw is`K ieiqhws ilKvwaux dw auprwlw SurU kIqw jw irhw hY, aus iv`c vI iehnW dI Aihm BUimkw hovygI[

ies mOky isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl qKq swihb ny qKq swihb v`loN igAwnI ipMdrpwl isMG qy BweI hrijMdr isMG sRIngr vwilAW nUM sMgq ’c h`Q joV ky KVy hox dw AwdyS id`qw, auprMq pMj isMG swihb v`loN kIqy PYsly dI rOSnI ’c dovW sKSIAqW pRqI gurmqw piVHAw igAw ’qy sRI Akwl qKq swihb qoN isropwE, loeI, sRI swihb, snmwn (qsqrI) qy gurmqy dIAW kwpIAW dI bKiSS kIqI geI[

ies mOky s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy m`uK gRMQI isMG swihb igAwnI m`l isMG ny vI Awpxy vIcwr pRgt kridAW dovW sKSIAqW nUM vDweI id`qI[ mMc dI SurUAwq s.dlmyG isMG K`tVw sk`qr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny BwvpUrq SbdW rwhIN sRI Akwl qKq swihb dy sMKyp ieiqhws bwry cwnxw pwauNidAW kIqI[ ies mOky s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hjUrI rwgI BweI auNkwr isMG dy jQy v`loN kIrqn kIqw igAw, Ardws BweI kulivMdr isMG ArdwsIey v`loN kIqI qy hukmnwmw isMG swihb igAwnI gurmuK isMG hY`f gRMQI sRI Akwl qKq swihb ny ilAw[

ies mOky s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy vDIk hYf gRMQI isMG swihb igAwnI jgqwr isMG, gRMQI isMG swihb igAwnI mwn isMG, isMG swihb igAwnI rvyl isMG, isMG swihb igAwnI jsivMdr isMG qy isMG swihb igAwnI suKijMdr isMG, pRo:mnjIq isMG swbkw jQydwr qKq sRI kysgVH swihb sRI AnMdpur swihb qy igAwnI kyvl isMG swbkw jQydwr qKq sRI dmdmw swihb qlvMfI swbo biTMfw, igAwnI mohx isMG swbkw vDIk gRMQI, bwbw hrnwm isMG mu`KI dmdmI tkswl, SRomxI kmytI dy AMiqRMg mYNbr s.rijMdr isMG mihqw, mYNbr s.AmrjIq isMG cwvlw, s.jsivMdr isMG AYfvokyt qy s.AmrIk isMG ivCoAw, s.rUp isMG sk`qr, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb, s.hrBjn isMG AYfI:sk`qr, s.idljIq isMG bydI, s.suKdyv isMG BUrwkohnw, s.kyvl isMG, s.hrBjn isMG mnwvW, s.kuldIp isMG bwvw, s.blivMdr isMG jOVwisMGw, s.rxjIq isMG, s.prmjIq isMG sroAw qy s.jspwl isMG mIq sk`qr, s.hrbMs isMG m`lI mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb, fwktr ieMdrjIq isMG gogoAwxI, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, s.jsivMdr isMG sUcnw AiDkwrI, s.gurbcn isMG pI.Awr.E., suipRMtYNfYNt s.hrimMdr isMG mUDl, s.iekbwl isMG mu`KI ‘ikaUrytr kyNdrI is`K AjwiebGr’, ShId sMq jrnYl isMG iBMfrWvwilAW dw spu`qr BweI eISr isMG, bwbw bcn isMG kwr-syvw id`lI vwly, bwbw blijMdr isMG rwVw swihb, igAwnI AmIr isMG mu`KI jv`dI tkswl, bwbw kSmIr isMG krnwl, bIbI bljIq kOr qlvwVw, bIbI dljIq kOr pqnI igAwnI ipMdrpwl isMG, bIbI dljIq kOr pqnI BweI hrijMdr isMG sRIngr vwly qoN ielwvw v`fI ig`xqI ’c is`K sMgqW mOjUd sn[

 

Amr ShId bwbw dIp isMG jI dy jnm idhwVy nUM smripq sRI Akwl qKq swihb qoN ivSwl ngr kIrqn AwXoijq
AMimRqsr 25 jnvrI:- s`cKMf sRI hirmMdr swihb dI by-AdbI nUM nw shwrdy hoey rx-q`qy iv`c jUJx vwly mhwn sUrbIr, isrl`Q XoDy bwbw dIp isMG jI ShId dy jnm idhwVy nUM smripq SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN sMgqW dy sihXog nwl DMn-DMn sRI gurU gRMQ swihb jI dI Cqr CwieAw hyT pMj ipAwirAW dI AgvweI ’c sRI Akwl qKq swihb qoN Ardws auprMq ivSwl ngr kIrqn AwXoijq kIqw igAw[

Pu`lW nwl sjI sunhrI pwlkI iv`c suSoiBq DMn-DMn sRI gurU gRMQ swihb jI dI qwibAw bYTy s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy gRMQI isMG swihb igAwnI rvyl isMG cOr swihb dI syvw kr rhy sn[

ngr kIrqn ivc qKq sRI dmdmw swihb qlvMfI swbo dy jQydwr isMG swihb igAwnI blvMq isMG nMdgVH, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy vDIk gRMQI isMG swihb igAwnI jgqwr isMG, SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy mYNbr s.AmrIk isMG ivCoAw, E.AYs.fI. s.joigMdr isMG, s.siqbIr isMG sk`qr Drm pRcwr kmytI, s.idljIq isMG bydI, s.hrBjn isMG mnwvW qy s.AMgryj isMG mIq sk`qr, pblIistI ivBwg dy ieMcwrj s.kulivMdr isMG rmdws, krmbIr isMG, s.suirMdrpwl isMG, s.gurcrn isMG qy s.sk`qr isMG, s/suipRMtYNfYt s.mlkIq isMG bihVvwl qoN ielwvw smUh Dwrimk sBw-suswietIAW, tkswlW, inhMg isMG jQybMdIAW, v`K-v`K skUlW/kwljW dy ividAwrQI qy AiDAwpk, skUlI bYNf, v`K-v`K g`qkw pwrtIAW, Dwrimk qy rwjsI jQybMdIAW qy v`fI igxqI iv`c “siqnwm-vwihgurU” dw jwp krdIAW is`K sMgqW ny SmUlIAq kIqI[

ieh ngr kIrqn srW gurU rwmdws, jilHAW vwlw bwg, l`kV mMfI bwzwr, sulqwnivMf gyt, pwxI vwlI tYNkI, svrn hwaUs, golfn klwQ mwrkIt, sulqwnivMf rof, qyz ngr cONk, bwzwr ShId aUDm isMG, bwzwr kot mwhxw isMG qy qrnqwrn rof qoN huMdw hoieAw cwtIivMf gyt gurduAwrw ShId gMj bwbw dIp isMG jI ivKy sMpn hoieAw[

bwbw dIp isMG jI ShId dy jnm idhwVy nUM smripq imqI 26.1.2013 nUM gurduAwrw ShId gMj bwbw dIp isMG jI ivKy sRI AKMfpwT swihb jI dy Bog auprMq pMQ pRis`D kQw vwck igAwnI ipMdrpwl isMG qy pRis`D rwgI jQy BweI AnUp isMG aUnw, BweI hrijMdr isMG sRIngr vwly, BweI qyijMdr isMG iSmlw vwly, BweI ggndIp isMG gMgw ngr vwly, BweI hrcrn isMG Kwlsw gurduAwrw ShIdW swihb, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hjUrI rwgI BweI bldyv isMG, bIbI kOlW jI BlweI kyNdr vwly BweI guriekbwl isMG qy bIbw AwSUpRIq kOr jlMDr vwly kQw viKAwnW qy ielwhI gurbwxI dy mnohr kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl krngy[ auprMq pRis`D kvI jn, FwfI, kvISr bwbw jI dy jIvn qy ADwrq kivqwvW, bIr rsI vwrW rwhIN sMgqW nUM gurieiqhws nwl joVngy[ rwq nUM dIpmwlw kIqI jwvygI Aqy rihrws swihb dI smwpqI auprMq mnmohk AwiqSbwjI clweI jwvygI[

 

pwiksqwn srkwr jylH AiDkwrIAW iKlwP kql dw prcw drz kry-jQy.Avqwr isMG
AMimRqsr 25 jnvrI:- jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny pwiksqwn dI kot l`Kpq rwey jylH ’c bMd BwrqI is`K kYdI nUM ibnW vjw ku`t-k`ut ky mwr dyx dI sKq SbdW ’c inKyDI kridAW pwiksqwn srkwr nUM jor dy ky ikhw ik mwnvIN h`kW dIAW kdrW kImqW nUM brkrwr r`Kdy hoey shwiek jylH AiDkwrI nwisr nvyj qy ausdy swQIAW iKlwP kql dw prcw drz krky sKq sjw dyx dI mMg kIqI hY[

ieQoN jwrI ibAwn ’c jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik iksy vI jurm ’c igRPqwr krky jylH Byjy gey ivAkqI nUM sjw dyxI Adwlq dw kMm huMdw hY[ jdoN ivAkqI jylH cly jwdW hY qW aus dI sur`iKAw dI ijMmyvwrI jylH pRSwSn dI bx jWdI hY pr ie`Qy qW ib`lkul ault hoieAw hY[ s.Smyl isMG spu`qr s.rswl isMG pRgvwl Kwlyky AKnUr jMmU invwsI nUM jylH pRswSn ny sur`iKAq r`Kx dI bjwey ibnHW vjHw ku`t-k`ut ky mwr id`qw hY[ jylH pRSwSn dI ies iGnwauxI krqUq dw Kulwsw vI bu`DIjIvI vrg ’coN jwxy jWdy ie`k pwiksqwn vkIl qihsIn Kwn v`loN AKbwrW rwhIN kIqw igAw hY[ aunHW ikhw ik shwiek jylH suipRMtYNfYNt qy aus dy swQIAW dy ies iGnwauxy zurm bdly auhnW iKlwP kql dw prcw drz krky sKq sjw id`qI jwxI cwhIdI hY[

iesy qrHW ie`k pwiksqwnI is`K vpwrI s.rxbIr isMG jo bIqy idnI Awpxy Gr aup ngr kYdwbwd pYSwvr dy bwhr KVHw sI[ AxpSwqy bMdUkDwrIAW v`loN Agvw kIqy jwx dI Gtnw nUM vI duKdweI d`sidAW jQydwr Avqwr isMG ny pwiksqwn srkwr nUM ikhw hY ik G`t ig`xqI is`K BweIcwry dI sur`iKAw nUM XkInI bxwieAw jwxw cwhIdw hY[ aunHW ikhw ik kuJ smW pihlW vI ie`k is`K ivAkqI nUM Agvw krky aus dw kql kr id`qw igAw sI[ aunHW ikhw ik pwiksqwn dyS ’c G`t ig`xqIAW pRqI in`q v`D rhIAW Agvw, h`iqAw dIAW vwrdwqW gMBIr icMqw dw ivSw hn[ srkwr nUM cwhIdw hY ik ies qy sKqI nwl kwbU pwieAw jwvy[

 

sRI Akwl qKq swihb qoN igAwnI ipMdrpwl isMG qy BweI hrijMdr isMG sRI ngr vwilAW dw snmwn A`j 25 nUM
AMimRqsr 24 jnvrI:- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN Aihm PYslw kridAW sRI Akwl qKq swihb v`loN is`K pMQ pRqI Aihm syvwvW inBwaux vwly pRis`D kQw-vwck igAwnI ipMdrpwl isMG jI nUM BweI swihb dI aupwDI Aqy dyS-ivdyS ’c gurbwxI dy mnohr kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl kr rhy pRis`D rwgI BweI hrijMdr isMG jI sRIngr vwilAW nUM SRomxI rwgI dI aupwDI id`qI jwvygI[ ies mOky sRI Akwl qKq swihb ivKy s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI jQy ielwhI gurbwxI dy mnohr kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl krngy[ auprMq 11.00 vjy dovW Aihm sKSIAqW nUM ivSyS (aupwDI) snmwn id`qw jwvygw[

 

SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN bwbw dIp isMG jI dw jnm idhwVw bVI SrDw-Bwvnw nwl mnwieAw jwvygw
sRI Akwl qKq swihb qoN ivSwl ngr kIrqn 25 nUM
AMimRqsr 22 jnvrI:- s`cKMf sRI hirmMdr swihb dI by-AdbI nUM nw shwrdy hoey rx q`qy ivc jUJx vwly mhwn sUrbIr, isr l`Q XoDy bwbw dIp isMG jI ShId dw jnm idhwVw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN sMgqW dy sihXog nwl 26 jnvrI nUM gurduAwrw ShId gMj bwbw dIp isMG cwtIivMf gyt sRI AMimRqsr ivKy ivKy bVI SrDw-Bwvnw nwl mnwieAw jwvygw[

SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy m`uK dPqr qoN jwrI pRY`s rlIj rwhIN jwxkwrI dyNidAW d`isAw hY ik mhwn sUrbIr isrl`Q XoDy bwbw dIp isMG jI ShId dy jnm idhwVy nUM smrpq 25 jnvrI nUM svyry 10.00 vjy sRI Akwl qKq swihb qoN Dwrimk sBw suswietIAW dy sihXog nwl Ardws auprMq ivSwl ngr kIrqn AXoijq kIqw jwvygw[ jo srW-gurU rwmdws, jilHAW vwlw bwg, l`kV mMfI bwzwr, sulqwnivMf gyt, pwxI vwlI tYNkI, svrn hwaUs, golfn klwQ mwrkIt, sulqwnivMf rof, qyz ngr cONk, bwzwr ShId aUDm isMG, bwzwr kot mwhxw isMG qy qrnqwrn rof qoN huMdw hoieAw cwtIivMf gyt gurduAwrw ShId gMj bwbw dIp isMG jI ivKy sMpn hovygw[

mhwn ShId bwbw dIp isMG jI dy jnm idhwVy nUM smripq 26 jnvrI nUM sRI AKMfpwT swihb jI dy Bog auprMq pRis`D kQw vwck igAwnI ipMdrpwl isMG qy pRis`D rwgI jQy BweI AnUp isMG aUnw, BweI hrijMdr isMG sRIngr vwly, BweI qyijMdr isMG iSmlw vwly, BweI ggndIp isMG gMgw ngr vwly, BweI hrcrn isMG Kwlsw gurduAwrw ShIdW swihb, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hjUrI rwgI BweI bldyv isMG, bIbI kOlW jI BlweI kyNdr vwly BweI guriekbwl isMG qy bIbw AwSUpRIq kOr jlMDr vwly kQw viKAwn qy ielwhI gurbwxI dy mnohr kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl krngy[ auprMq pRis`D kvIjn, FwfI, kvISr bwbw jI dy jIvn qy ADwrq kivqwvW, bIr rsI vwrW rwhIN sMgqW nUM gurieiqhws nwl joVngy[ rwq nUM dIpmwlw kIqI jwvygI qy rihrws swihb jI dy pwT auprMq AlOikk AwiqSbwjI vI clweI jwvygI[ sMgqW nUM ApIl hY ik mhwn sUrbIr isrl`Q XoDy bwbw dIp isMG jI ShId dy jnm idhwVy nUM smripq ngr kIrqn Aqy gurU-Gr ho rhy Dwrimk smwgmW mOky pirvwrW smyq hwzrIAW Br ky Awpxw jIvn sPl krn[

 

gurbwxI dw inrwdr krn vwly iKlwP Dwrw 302 qihq prcw drz hovy- jQy.Avqwr isMG
AMimRqsr 22 jnvrI:- qrn qwrn ijlHy dy ipMf mwVImyGw dy vsnIk FoNgI bwbw plivMdr isMG v`loN gurbwxI dy suMdr gutky qy poQIAW dy p`qry swVn qy Pyr kUVy dy Fyr qy su`tx dI jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny sKq SbdW ’c inKyDI kridAW muzrm iKlwP Dwrw 302 qihq prcw drz krn dI pRswSn pwsoN mMg kIqI hY[

SRomxI kmytI dPqr qoN jwrI pRY`s rlIz ’c jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik gurU swihbwn v`loN ricq bwxI jo DMn-DMn sRI gurU gRMQ swihb jI iv`c sMpUrn rUp ’c smu`cI mnu`Kqw leI kilAwxkwrI hY[ kuJ AigAwnqw Bry nSyVI lok jo Drm dI ikrq ivrq krn dI QW p`QrW dI FyrI qy bYT ky Boly Bwly lokW nUM T`gdy hn Aqy Awpxy in`jI suAwrQW Kwqr Drm gRMQW nUM Apmwinq krdy hn[ Aijhy lokW leI kyvl jylH hI shI itkwxw hY[ aunHW smUh sMgqW nUM jor dy ky ikhw ik Aijhy FoNgI lokW dy kMmWkwrW qy guAWF rihx vwly lok cMgI qrHW iKAwl r`K skdy hn[ cMgw hovy jykr Aijhy mwnisk bImwr lokW bwry Gtnw nUM AMjwm dyx qoN pihlW hI pRswSn dy iDAwn ’c ilAw id`qw jwvy qW jo gurbwxI dy inrwdr qy mwnisk pIVHw qoN bicAw jw sky[ aunHW pRswSn nUM jor dy ky ikhw ik FoNgI bwby plivMdr isMG v`loN gurbwxI dy gutky ’coN p`qry swV ky kUVy dy Fyr qy su`tx dw b`zr gunwh kIqw hY ijs nwl is`K ihrdy vlUMDry gey hn[ aunHW ikhw ik Aijhy FoNgI qy nSyVI bwby iKlwP Dwrw 302 qihq prcw drz hoxw cwhIdw hY qW jo A`gy qoN koeI vI Aijhw gunwh krn dI juArq nw kry[

 

dsmyS ipqw sRI gurU goibMd isMG jI dy pRkwS purb nUM smripq ngr kIrqn A`j
AµimRqsr-16 jnvrI- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN srbMs dwnI, swihb-ey-kmwl, dsmyS ipqw sRI gurU goibMd isMG jI dw 347vW pRkwS purb s`cKMf sRI hirmMdr swihb ivKy pUrI SrDw Bwvnw nwl 18-1-2013 nUM mnwieAw jwvygw[
dPqr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI qoN jwrI p`RYs rlIz ’c jwxkwrI dyNidAW d`isAw ik srbMs dwnI, swihb-ey-kmwl, dsmyS ipqw sRI gurU goibMd isMG jI mhwrwj dy pRkwS purb nUM smripq ivSwl ngr kIrqn A`j 17 jnvrI 2013 nUM sRI gurU gRMQ swihb jI dI Cqr CwieAw hyT pMj ipAwirAW dI AgvweI ’c duiphr 12.00 vjy sRI Akwl qKq swihb qoN Ardws auprMq rvwnw hovygw[ ngr kIrqn iv`c smUh inhMg isMG jQybMdIAW, Dwrimk tkswlW, sBw suswietIAW, jQybMdIAW, skUlW/kwljW dy ividAwrQI, v`K-v`K bYNf pwrtIAW, g`qkw pwrtIAW qy smUh sMgqW ‘siqnwm vwihgurU’ dw jwp krdIAW Swml hoxgIAW[
ieh ngr kIrqn gurU rwmdws srW qoN bRhm bUtw mwrkIt, mwhxw isMG rof, cONk GMtwGr, bzwr mweI syvw, drSnI ifaUVI, gurU bzwr, cONk cur`sqI AtwrI, mjIT mMfI, cONk mMnw isMG, bzwr imSrI, bzwr vwsW, cONk C`qI KUhI, bzwr cwvl mMfI, bzwr kxk mMfI, Fwb vsqI rwm, cONk icMqpurnI, jOVw ip`pl, cONk cbUqrw, bzwr lohwrW, cONk lCmxsr, cONk monI, cONk kroVI, cONk bwbw swihb Aqy cONk pRwgdws qoN huMdw hoieAw dyr Swm gurduAwrw mMjI swihb dIvwn hwl ivKy sMpn hovygw[
iesy qrW imqI 18.1.2013 nUM pRkwS purb vwly idn s`cKMf sRI hirmMdr swihb, sRI Akwl qKq swihb qy gurduAwrw bwbw At`l rwey jI ivKy svyry 10.00 vjy qoN duiphr 12.00 vjy qIk sMgqW dy drSnW leI suMdr jlON sjwey jwxgy[ Swm nUM dIp mwlw kIqI jwvygI qy sRI rihrws swihb dy pwT auprMq mnmohk AwiqSbwjI vI clweI jwvygI[ Swm 7.00 vjy qoN rwq 9.00 vjy qIk sQwnk gurduAwrw sRI mMjI swihb dIvwn hwl ivKy mhwn kIrqn smwgm hovygw, ijs iv`c pRis`D rwgI jQy ielwhI bwxI dy kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl krngy[ rwq 9.00 vjy qoN kvI drbwr hovygw, ijs iv`c kvI s`jx AwpxIAW kivqwvW rwhIN dsmyS ipqw jI dy jIvn sbMDI cwnxw pw ky sMgqW nUM inhwl krngy[
sMgqW nUM bynqI hY ik AwE! ies mhwn ngr kIrqn Aqy imqI 18 jnvrI 2013 nUM hox vwly Dwrimk smwgmW smyN pirvwrW smyq v`D qoN v`D gurU Gr hwzrIAW Br ky KuSIAW dy pwqr bxIey[

 

pMQk soc qy idRVH ivSvwS dy DwrnI sn igAwnI mihMdr isMG- jQy:Avqwr isMG
AµimRqsr-14 jnvrI- igAwnI mihMdr isMG swbkw sk`qr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy nimq sRI AKMf pwT swihb jI dy Bog auhnW dy gRih 73 bI. rxjIq AYvIinaU ivKy pwey gey[ auprMq BweI gurdws hwl ivKy Ardws smwgm hoieAw, s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI BweI dlbIr isMG dy rwgI jQy ny ielwhI bwxI dy vYrwgmeI kIrqn kIqw Aqy Ardws BweI rwjdIp isMG ArdwsIey v`loN kIqI geI qy sRI Akwl qKq swihb dy swbkw jQydwr igAwnI pUrn isMG ny hukmnwmw ilAw[
ies mOky sMgqW dy ivSyS iek`T nUM sMboDn kridAW jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny ikhw ik igAwnI mihMdr isMG SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ’c lMmW smW sk`qr dy Ahudy rhy hn qy is`KW dI isrmOr sMsQw dw lMmw smW sk`qr rihxw koeI CotI g`l nhIN[ aunHW ikhw ik SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI nUM hoNd ’c ilAwaux leI BweI lCmx isMG vrgy is`dkI is`KW ny mhwn kurbwnI id`qI sI[ AQwh kurbwnIAW qoN bwAd hoNd iv`c AweI ies sMsQw dw sk`qr hoxw mwx vwlI g`l hY[ aunHW ikhw ik igAwnI jI pMQk soc qy idRV ivSvwS dy DwrnI sn qy aunHW v`loN is`K pMQ pRqI kIqI syvw BulweI nhIN jw skdI[ Awpxy kMm dy nwl-nwl hmySw Bjn bMdgI krdy rihxw aunHW dy suBw ’c Swml sI[ iesy leI aunHW v`loN Awpxy AMiqm smyN vI SRomxI kmytI qy srbq dw Blw mMgidAW svws iqAwgy sn[ aunHW ikhw ik pRmwqmw A`gy Ardws hY ik pRmwqmw pRIvwr nUM Bwxw mMnx bl bKSy qy igAwnI jI dw pirvwr aunHW dy nkSy kdm qy c`lidAW is`KI pRqI syvw krdw rhy[ jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI kmytI v`loN igAwnI mihMdr isMG dy spu`qr s.suirMdrpwl isMG nUM dsqwr Aqy isropwE Byt kIqw[ ies mOky s.crnjIq isMG c`fw pRDwn cIP Kwlsw dIvwn qy s.AnUp isMG ivrdI pRDwn sRI gurU isMG sBw ny vI igAwnI jI nUM SrDWjlI Byt kIqI[ mMc dI syvw s.ipRqpwl isMG syTI ny inBweI[
ies mOky isMG swihb igAwnI kyvl isMG swbkw jQydwr qKq sRI dmdmw swihb qlvMfI swbo, s.rijMdr isMG mihq AMiqRMg mYNbr SRomxI kmytI, bIbI ikrnjoq kOr mYNbr SRomxI kmytI, s.dlmyG isMG K`tVw, s.rUp isMG qy s.siqbIr isMG sk`qr, s.mnjIq isMG AYfI:sk`qr, s.idljIq isMG bydI qy s.prmjIq isMG sroAw mIq sk`qr, s.kulvMq isMG qy s.virAwm isMG swbkw sk`qr, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, s.aupkwr isMG sMDU pRDwn SRomxI AkwlI dl SihrI, s.rwj isMG swbkw AYfI:mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb, s.rGbIr isMG rwjwsWsI, s.auNkwr isMG m`qynMgl, s.rijMdrmohx isMG CInw, s.idljIq isMG AYksIAn, s.drSn isMG eIswpur, s.minMdr isMG, s.rimMdrbIr isMG swbkw mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb, fwktr DrmvIr isMG ipRMsIpl/fwierYktr sRI gurU hirikRSn Kwlsw sInIAr sYkMfrI pbilk skUl, s.rijMdr isMG, sRI drbwrI lwl swbkw spIkr Awid mOjUd sn[

 

knyfIAn mMqrI imstr jYisn kynI qy imstr itMm aupl ny ‘s`cKMf sRI hirmMdr swihb’ m`Qw tyikAw
SRomxI kmytI v`loN in`Gw svwgq
AµimRqsr-11 jnvrI- knyfIAn srkwr ’c ieMmIgRySn mihkmy dy mMqrI imstr jYisn kynI, ishq mihkmy dy mMqrI imstr itMm aupl qy mYNbr pwrlImYNt sRI prm ig`l ny s`cKMf sRI hirmMdr swihb ivKy SrDw qy siqkwr nwl m`Qw tyikAw Aqy s`cKMf sRI hirmMdr swihb, sRI Akwl qKq swihb qy lMgr sRI gurU rwmdws jI bwry s.dlmyG isMG K`tVw sk`qr SRomxI kmytI qy sUcnw AiDkwrI s.jsivMdr isMG pwsoN pUrI jwxkwrI pRwpq kIqI[ auh lMgr sRI gurU rwmdws jI ivKy gey qy pMgq ’c bYT ky pRSwdw C`k rhIAW sMgqW nUM vyK ky bhuq pRBwivq hoey[

s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy sUcnw kyNdr ivKy knyfIAn ieMmIgRySn ivBwg dy mMqrI imstr jYisn kynI, ishq mMqrI imstr itMm au`pl qy mYNbr pwrlImYNt sRI prm ig`l dw s.rwm isMG mYNbr SRomxI kmytI, s.dlmyG isMG K`tVw sk`qr qy s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb ny sWJy ruUp ’c s`cKMf sRI hirmMdr swihb dI qsvIr qy isropwE nwl snmwinq kIqw[

sUcnw kyNdr ivKy p`qrkwrW nwl sMKyp g`lbwq kridAW ieMmIgRySn mMqrI imstr jYisn kynI ny ikhw ik auh dUsrI vwr s`cKMf sRI hirmMdr swihb m`Qw tykx Awey hn[ SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN grm joSI nwl kIqy svwgq bdly aunHW DMnvwd kIqw[ aunHW ikhw ik knyfIAn srkwr ny ieMmIgRySn ivBwg ’c kwPI bdlwA kIqy hn qy swl 2012 ’c sB qoN v`D vIjy pMjwbIAW nUM id`qy gey hn[

ies mOky s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mYnyjr s.hrbMs isMG m`lI, pblIistI ivBwg dy ieMcwrj s.kulivMdr isMG rmdws, sUcnw AiDkwrI s.AMimRqpwl isMG, imstr isfnI PrYNk kONslyt knyfIAn AMbYsI nvIN id`lI, imstr skOt slYstr kONslyt jnrl cMfIgVH, sRImqI Amrpwl ig`l Awid mOjUd sn[

 

gurduAwrw nwnksr vyrkw ivKy Drm pRcwr kmytI (SRomxI kmytI) v`loN “gurmiq isKlweI kYNp” lgwieAw
AµimRqsr-11 jnvrI- gurmiq dy pRcwr-pRswr leI AwrMBy SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy kwrjW iv`coN ‘gurmiq isKlweI kYNp’ ivSyS sQwn r`Kdw hY[ ies kYNp iv`c ij`Qy gRMQI-AKMfpwTI isMG gurmiq dI is`iKAw pRwpq krdy hn auQy is`K sMgq vI ieMnHW kYNpW qoN BrpUr lwB auTwauNdI hY[ ieh kYNp SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN pMjwb iv`c hr SRomxI kmytI hlky AMdr lgwey jwxy hn[ ijMnHW dI AwrMBqw gurduAwrw nwnksr swihb vyrkw qoN hoeI[ 03 jnvrI qoN SurU hoieAw ieh kYNp 5 jnvrI q`k c`ilAw[ ijs iv`c 250 gRMQI/AKMfpwTI isMGW qy is`K sMgqW ny ih`sw ilAw[

ies kYNp sbMDI s.siqbIr isMG sk`qr Drm pRcwr kmytI (SRo:gu:pR:kmytI) ny d`isAw ik jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy idSw inrdySW Anuswr swry pMjwb iv`c Aqy hor rwjW AMdr ieh gurmiq isKlweI kYNp lgwey jwxgy hn qW jo is`K sMgqW gurbwxI dw SuD aucwrx is`Kx Aqy is`K rihq mrXwdw Anuswr jIvn bqIq krn qy is`K pMQ iv`c ie`kswrqw kwiem ho sky[

gurduAwrw nwnksr swihb vyrkw iv`c l`gy ies kYNp dOrwn BweI srvn isMG , BweI jgdyv isMG AYm.ey. qy BweI primMdr isMG pRcwrk Drm pRcwr kmytI (SRo:gu:pR:kmytI) ny iqMny idn hI gurbwxI dy SuD aucwrx Aqy is`K rihq prXwdw dI BwvpUrn ivAwiKAw kIqI[ s.BuipMdrpwl isMG, s.AMgryj isMG qy s.sMqoK isMG mIq sk`qr dI ingrwnI hyT cly ies kYNp iv`c iqMny idn hwzrIAW Brn vwly gRMQI/AKMfpwTI isMGW nUM Drm pRcwr kmytI v`loN pRSMSw p`qr, Dwrimk swihq qy bYg dy ky snmwinq kIqw igAw[ kYNp iv`c hwzrI Brn vwlIAW is`K sMgqW ny Drm pRcwr kmytI v`loN lgwey ies kYNp dI byh`d pRSMSw kIqI Aqy mMg kIqI ik Aijhy kYNp hr ipMf iv`c lgwey jwxy cwhIdy hn[

s.siqbIr isMG sk`qr Drm pRcwr kmytI ny d`isAw ik 1 PrvrI qoN 3 PrvrI qIk BweI gurdws hwl sRI AMimRqsr ivKy vI gurmiq isKlweI kYNp lgwieAw jwvygw ijs iv`c smUh gRMQI isMG, AKMfpwTI Aqy is`K sMgqW nUM ApIl hY ik ies gurmiq isKlweI kYNp iv`c phuMc ky lwB pRwpq krn[

 

ieiqhwsk gurduAwrw swihbwn ivKy c`l rhI kwr syvw dw jwiejw lYx leI dPqr SRomxI kmytI ivKy sb-kmytI nwl mYnyjrW dI mIitMg hoeI
AµimRqsr-09 jnvrI- jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN SRomxI kmytI dy is`Dy pRbMD vwly gurduAwrw swihbwn dI lMmy smyN qoN kwr syvw sOpI geI sI pRMqU auhnW gurduAwrw swihbwn dI syvw Ajy q`k mukMml nhIN hoeI jW iPr bMd hY sbMDI s.rijMdr isMG mihqw, s.gurbcn isMG krmUMvwl, s.krnYl isMG pMjolI qy s.mohn isMG bMgI AMiqRMg mYNbrW qy ADwrq sb-kmytI giTq kIqI geI[ ijs dy kuAwrfInytr s.idljIq isMG bydI mIq sk`qr SRomxI kmytI nUM bxwieAw igAw[
AMimRqsr, gurdwspur qy qrnqwrn ijilAW nwl sbMDq ieiqhwsk gurduAwirAW ’c c`l rhI kwr syvw sbMDI mulWkx krn leI qkrIbn 20 gurduAwrw swihbwn dy mYnyjrW dI mIitMg dPqr SRomxI kmytI ivKy sb kmytI mYNbr s.rijMdr isMG mihqw qy s.gurbcn isMG krmUMvwl Aqy koAwrfInytr s.idljIq isMG bydI mIq sk`qr SRomxI kmytI nwl hoeI jo qkrIbn 3 GMty qoN vI v`D smW c`lI[ mIitMg dOrwn mYNbr swihbwn v`loN mYnyjrW pwsoN gurduAwrw swihbwn ivKy c`l rhI kwr syvw sbMDI ivsQwr nwl rIport pRwpq kIqI qy mYnyjrW nUM ikhw ik kwr syvw krvw rhy bwibAW nUM bynqI krky qyjI nwl gurU-GrW dy kMm krvwey jwx[ mIitMg sbMDI jwxkwrI dyNidAW sb-kmytI dy koAwrfInytr s.idljIq isMG bydI mIq sk`qr SRomxI kmytI ny d`isAw ik mIitMg dI mukMml rIport AMiqRMg kmytI ’c pyS kIqI jwvygI[
mIitMg iv`c s.suKdyv isMG BUrw kohnw qy s.hrBjn isMG mnwvW mIq sk`qr, s.hrbMs isMG m`lI mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb, s.prmdIp isMG ieMcwrj-85, s.guirMdr isMG mQryvwl AYfI:mYnyjr, gurduAwrw sRI gurU qyg bhwdr swihb bwbw bkwlw dy mYnyjr s.sul`Kx isMG BMgwlI, gurduAwrw bIV bwbw bu`Fw swihb dy mYnyjr s.prmjIq isMG muMfwipMf, sRI drbwr swihb qrn qwrn dy mYnyjr s.Sbyg isMG, gurduAwrw sRI goieMdvwl swihb dy mYnyjr s.hrjIq isMG lwlU GuMmx, gurduAwrw bwbw bu`Fw jI rmdws dy mYnyjr s.hrijMdr isMG, gurduAwrw sRI burj swihb DwrIvwl dy mYnyjr s.jgdIs isMG, gurduAwrw sRI nwnksr swihb vyrkw dy mYnyjr s.rxjIq isMG Bomw Awid Swml hoey[

 

Drm pRcwr kmytI v`loN gurbwxI kMT, kvISrI gwien mukwbly krvwey
AµimRqsr-07 jnvrI- jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN id`qy inrdySW muqwibk Drm pRcwr kmytI (SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI) ny v`Ddy piqqpuxy nUM T`l pwaux qy nOjvwn pIVHI nUM guris`KI nwl joVn dy AwSy Anuswr gurduAwrw sRI gurU isMG sBw sohl ijlHw qrn-qwrn ivKy bIqy idnI gurbwxI kMT qy kvISrI gwien mukwbly krvwey gey ijs iv`c 10+2 klws q`k dy qkrIbn 212 skUlI b`cy-b`cIAW ny Bwg ilAw[
isMG swihb igAwnI jsvMq isMG, BweI surjIq isMG sBrw qy BweI suKdyv isMG pRcwrkW dI ingrwnI hyT hoey ies pRBwvSwlI smwgm ’c b`icAW dI kwrj kuSlqw nUM inKwrn qy guris`KI pRqI hor jwgrUkqw vwlw kdm d`sidAW SRomxI kmytI dy mYNbr BweI mnjIq isMG qy bwbw inrml isMG ny ikhw ik Drm pRcwr kmytI (SRomxI kmytI) ny jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy inrdySW Anuswr ipMfW q`k phuMc krky v`Ddy piqqpuxy nUM T`l pwaux qy nSwKorI nUM Kqm krn dw v`fw audm-auprwlw hY[ ies auprwly dI shwrnw krnI bxdI hY[ auhnW ikhw ik Aijhy kYNp l`gx nwl lokW iv`c guris`KI dI Bwvnw v`DdI hY[
ies mOky s.siqbIr isMG sk`qr Drm pRcwr kmytI ny ikhw ik mwnXog pRDwn swihb jQydwr Avqwr isMG jI dw idRV ierwdw hY ik v`D rhy piqqpuxy nUM hr hIly T`l pweI jwvy qy auhnW v`loN hoey AwdySW muqwibk hI Drm pRcwr kmytI v`loN pMjwb Br ’c suMdr dsqwr mukwbly krvwey jw rhy hn[ iehnW mukwbilAW dOrwn pihly, dUjy qy qIjy sQwn qy Awaux vwly ividAwrQIAW qy ies mukwbly iv`c Bwg lYx vwly skUlW nUM trOPI, isropwE qy pRsMSw p`qr dy ky snmwinq kIqw igAw hY[ hux ieh pRogrwm duAwbw Kyqr ’c SurU kIqw jw irhw hY[
aunHW ikhw ik gurduAwrw sRI gurU isMG sBw sohl dy pRbMDkW dy sihXog nwl 6vIN qoN 12vIN q`k dy b`cy-b`cIAW nUM gurbwxI kMT qy kvISrI gwien mukwbly krvwey gey hn[ ijs iv`c 212 b`icAW ny Bwg ilAw hY qy ieh pRogrwm swry hlikAW iv`c krvwey jwxgy[ swry b`icAW nUM Drm pRcwr kmytI v`loN mYfl qy srtIiPkyt dy ky snmwinq kIqw igAw[
ies mOky s.jgIr isMG pRDwn gurduAwrw isMG sBw sohl, s.qyjw isMG, jQydwr AjIq isMG nUrdI, bIbI mnjIq kOr pRoPyYsr ShId is`K imSnrI kwlz AMimRqsr, s.privMdr isMG ieMcwrj Xwqrw ivBwg Awid mOjUd sn[

 

jQydwr Avqwr isMG ny igAwnI mihMdr isMG swbkw sk`qr dy Akwl clwxy qy fUMGy A&sos dw iezhwr kIqw\
AµimRqsr-04 jnvrI- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy swbkw sk`qr qy bhup`KI s^sIAq dy mwlk igAwnI mihMdr isMG dy Akwl clwxy qy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny fUMGy A&sos dw iezhwr kridAW pirvwr nwl hmdrdI dw pRgtwvw kIqw[
d&qr SRomxI kmytI qoN jwrI pRYs rlIz ’c jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik igAwnI mihMdr isMG ny SRomxI kmytI ’c 1964 qoN 1979 q`k qkrIbn 15 swl snmwnXog sk`qr dy Ahudy qy rih ky lMbI syvw kIqI[ auh SRomxI kmytI ’coN syvw mukq hox auprMq vI is`K pMQ qy smwj iv`c sMsQw dy rUp ’c ivcrdy rhy, AwpxI suc`jI qy auswrU soc sdkw is`K pMQ nUM v`fI dyx id`qI[
aunHW ikhw ik igAwnI jI SRomxI kmytI ’c sk`qr dy Ahudy qoN ielwvw cIP Kwlsw dIvwn dy jnrl mYNbr, cIP Kwlsw dIvwn dw mhInw vwr Cpdw rswlw ‘Kwlsw AYfvokyt’ dy AwfItr, gurU nwnk ieMjInIAirMg Kwlsw kwlj luiDAwxw dy sk`qr qoN ielwvw Kwlsw kwlj gvrinMg kONsl dy mYNbr qy sRI gurU-isMG sBw rijstrf AMimRqsr dy jnrl sk`qr dy Ahudy qy rih ky syvw inBweI[ aunHW dy Akwl clwxy nwl is`K pMQ nUM nw pUrw hox vwlw Gwtw ipAw hY[ aunHW ikhw Ardws hY siqgurU jI igAwnI mihMdr isMG nUM Awpxy crnW ’c sdIvIN invws bKSx ipCy pirvwr, irsqydwr qy snyhIAW nUM bl pRdwn krn[ igAwnI jI dy AMqm sMskwr mOky aunHW dI imRqk dyh qy SRomxI kmytI v`loN sk`qr s.rUp isMG ny doSwlw id`qw[

 

igAwnI gurbcn isMG ny bIbI rxjIq kOr v`loN ilKq ikqwbcw ‘bhup`KI S^sIAq bIbI BwnI jI’ lok Arpx kIqw
AµimRqsr-03 jnvrI- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy is`K ieiqhws rIsrc borf dI rIsrc skwlr bIbI rxjIq kOr pnMvW v`loN ilKq ikqwbcw ‘bhup`KI S^sIAq bIbI BwnI jI’ isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl q^q swihb Aqy isMG swihb igAwnI blvMq isMG nMdgVH jQydwr q^q sRI dmdmw swihb qlvMfI swbo, biTMfw ny sk`qryq sRI Akwl q^q swihb ivKy lok Arpx kIqw[
ies mOky isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jQydwr sRI Akwl q^q ny p`qrkwrW nwl g`lbwq kridAW ikhw ik bIbI rxjIq kOr rIsrc skwlr is`K ieiqhws rIsrc borf dI ilKq ikqwbcw ‘bIbI BwnI jI’ ivc gurU nwnk ivcwrDwrw Anuswr iesqrI nUM snmwnXog drjw id`qw igAw hY[ ijMnI dyr AsIN ivcwr qy ivhwr ivc iesqrI nUM mW, BYx, DI Aqy nUMh dy rUp ivc siqkwr nhIN idAWgy swfIAW smwijk kdrW kImqW bhwl nhIN ho skxgIAW[ is`K smwj dI isrjxw ivc is`K mwqwvW, gurU mihlW qy gurU supqnIAW dw bhuq vfmu`lw Xogdwn irhw hY[ bIbI BwnI jI dw jIvn A`j vI swfy swirAW leI pRyrxw dw somw hY[
aunHW ikhw ik bIbI rxjIq kOr ny ies mh`qvpUrn rcnw ivc bIbI BwnI jI dy swry p`KW nUM pwTkW dy idRStI gocr kIqw hY[ is`K ieiqhws nwl sbMDq swry hI sroqW dI GoK pVqwl krky ieh mh`qvpUrn rcnw swfy snmu`K hoeI hY[ mYN Ardws krdw hoieAw Aws krdw hW ik bIbw rxjIq kOr iesy qrHW hI is`K bIbIAW bwry swriQk rcnwvW ilK ky smwj nUM nvIN syD pRdwn krygI[ ies mOky ’qy mYN ieh vI kihxw cwhuMdw hW ik A`j swfy smwj ivc DIAW BYxW dI ie`jq sur`iKAq nhIN hY[ aus vwsqy swnUM swirAW nUM XqnSIl hoxw cwhIdw hY ik swfI bolcwl, vrqoN ivhwr s`iBAk hovy[ AsIN hryk dI DI BYx dI ie`zq krIey[ ijnHW GrW ivc DI huMdI hY aunHW GrW ivc As`iBAk gwlI-gloc vwlI BwSw nhIN vrqI jWdI[ aunHW ikhw ik AsI hr p`K qoN ishqmMd smwj dI isrjxw krn dI bol bwxI, vrqoN ivhwr, gIq gwxy Awid ivc iesqrI jwqI nUM ivSyS siqkwrXog QW dyeIey qW ik smwj ivc vwpr rhIAW duKdwiek GtnwvW nUM T`lH pY sky[ ies mOky qy is`K smwj nUM mYN qwVnw krdw hW ik nwnk inrml pMQ dy DwrnI, gurbwxI qy gurmiq ivcwrDwrw Anuswr jIvn ijaux vwilAW dy nW kdy vI blwqkwr, nSyVIAW Aqy eyfz vrgIAW bImwrIAW ivc nhIN Awauxy cwhIdy[ swfy GrW ivc bol bwxI ivcwr ivhwr gurmiq AnuswrI hovygw qW hI AsIN smwj nUM suDwr skWgy[ ies ikqwbcy dI pRkwSnw dI syvw bwbw ikSn isMG jI sMqn kI kutIAw Aqy jwxkwrI dy do Sbd s. rUp isMG sk`qr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny ilKy hn[ ieh dono vDweI dy pwqr hn[
aunHW ikhw ik SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG vloN ley gey PYsly Anuswr ies vwr nvW swl gurduAwrw sRI mMjI swihb, dIvwn hwl, sRI drbwr swihb, sRI AMimRqsr ivKy 1 cyq sMmq nwnkSwhI 545 imqI 14 mwrc 2013 nUM mnwieAw jwvygw[ smUh sMgqW huMm humw ky ies idn siqgurU sRI gurU gRMQ swihb jI dI god ivc iml bYTx leI hwzrIAW Brn[
dsm ipqw sRI gurU goibMd isMG jI dw pRkwS idhwVw 6 mwG sMmq nwnkSwhI 544 18 jnvrI 2013 nUM Aw irhw hY[ smUh nwnk nwm lyvw sMgqW gurduAwrw kmytIAW, isMG sBwvW ies idhwVy nUM 18 jnvrI vwly idn hI mnwaux[ ies dy ielwvw sm`ucy rwjW dy mu`K mMqrI ies idn dI Cu`tI 18 jnvrI vwly idn hI krn[
ies mOky s. rUp isMG sk`qr, s. blivMdr isMG jOVw isMGw mIq sk`qr, s. kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI, s. jsivMdrpwl isMG pI.ey., s. BuipMdr isMG ieMcwrj is`K ieiqhws rIsrc borf, s. primMdr isMG ieMcwrj Xwqrw ivBwg qy bwbw ikRSn isMG sMqn kI kutIAw vwly hwzr sn[

 

moirMfw ivKy bxy ieiqhwsk gurduAwrw koqvwlI swihb dI iemwrq nwl koeI CyV-CwV nw kIqI jwvy- jQydwr Avqwr isMG
AµimRqsr-03 jnvrI- Kwlsw pMQ dy isrjnhwry, srbMsdwnI, dsmyS ipqw swihb sRI gurU goibMd isMG jI dy Coty lKqy ijgr bwbw jorwvr isMG, bwbw Pqih isMG qy mwqw gujrI jI nUM gMgU dy ipMf shyVI qoN igRPqwr krky Qwxw koqvwlI moirMfw ivKy kYd kIqw igAw sI[
swihbjwidAW qy mwqw gujrI jI dI crn Coh pRwpq gurduAwrw koqvwlI swihb moirMfw nwl iksy iksm dI CyV-CwV krn dI AwigAw nhIN id`qI jwvygI[
iehnW ivcwrW dw pRgtwvw kridAW jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny ikhw ik ies ieiqhwsk AsQwn dI jykr syvw krnI hoeI qW SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI Kud krvweygI[ jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik pihlW hI ieiqhwsk AsQwnW dI Asl id`K syvw krvwaux smyN Gt geI hY[ SRomxI kmytI dI hr sMBv koiSS rhygI ik A`gy qoN hryk ieiqhwsk AsQwn dI Asl id`K nUM iDAwn iv`c r`KidAW hI syvw krvweI jwvy[
aunHW ikhw ik SRomxI kmytI pihlW hI ieh PYslw kr cu`kI hY ik gurduAwrw swihb gurU kw bwg, k`cI-gVHI cmkOr swihb qy gurduAwrw TMfw burj PqihgVH swihb Aqy mwCIvwVy dw jMgl, dIvwn tofr m`l dI hvylI PqihgVH swihb qy Qyh bwbw bMdw isMG bhwdr dubwrw gurU-kwl dy vWg surjIq krn dI koiSS kIqI jw rhI hY qy iehnW inSwnIAW nUM sWBx dw ivSyS Xqn ArMiBAw igAw hY[ aunHW ikhw ik jykr koeI ieiqhwsk gurduAwrw koqvwlI swihb moirMfw nwl CyV-CwV krdw hY qW auh TIk nhIN hovygw[

 

cmkOr dI k`cI gVHI qy srihMd dy TMfy burj dIAW purwqn XwdgwrW dubwrw kwiem hoxgIAW- jQy:Avqwr isMG
AµimRqsr-02 jnvrI- jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny ikhw ik sMgqW dI mMg Anuswr is`K ieiqhws nUM rUpmwn krdI cmkOr swihb dI k`cI gVHI ij`Qy 10 l`K duSmx POj dw twkrw krdy hoey kyvl 40 isMGW ny gurU goibMd isMG pwqSwh dI rihnumweI hyT jMg lVidAW ShIdI pRwpq kIqI sI qy aus iv`c v`fy swihbzwdy bwbw AjIq isMG qy bwbw juJwr isMG ny duSmnW nUM mwq dyNidAW ShIdI pRwpq kIqI sI, aus gVHI nUM dubwrw ausy rUp ’c surjIq kIqw jwvygw[ iesy qrHW gurduAwrw sRI PqihgVH swihb srihMd ivKy gurU swihb dy Coty lKqy ijgr bwbw jorwvr isMG, bwbw Pqih isMG qy mwqw gujrI jI ny ivl`Kx ShwdqW id`qIAW sn[ mwqw gujrI jI qy Coty swihbzwidAW nUM TMfy burj ’c kYd kIqw igAw sI[ aus smyN vrgw TMfw burj sQwipq krn leI 4 mYNbrI sb-kmytI bxweI geI hY[ ijs iv`c au`Gy ieiqhwskwr pRoPYsr fwktr ikRpwl isMG cMfIgVH, fwktr jspwl isMG vweIs cWslr pMjwbI XUnIvristI pitAwlw, fwktr ipRMQIpwl isMG kpUr swbkw aup-kulpqI gurU nwnk dyv XUnIvristI qy ieiqhwskwr fwktr jy.AYs. gryvwl kmytI dy mYNbr hoxgy[ s.rUp isMG sk`qr nUM ies kmytI dw koAwrfInytr bxwieAw igAw[ sb-kmytI dI rIport Awaux qy jldI hI AglyrI kwrvweI SurU hovygI[

aunHW ikhw ik ies qoN pihlW vI SRomxI kmytI ny gurduAwrw gurU-kw-bwg ivKy purwqn ieiqhwsk bwg surjIq kIqw jw irhw hY qy ies sbMDI bUty l`gxy SurU ho cu`ky hn[ ies qoN ielwvw gurduAwrw crn kMvl swihb mwCIvwVw ivKy vI purwqn gurU-kwl dy smyN vrgw jMgl augwaux dI koiSS kIqI jw rhI hY[ aunHW ikhw ik pMjwb iv`c gUMgy, boly b`icAW leI gurduAwrw AwlmgIr luiDAwxw ivKy vDIAw skUl KoilAw jwvygw jo ie`k swl dy AMdr-AMdr iqAwr ho jwvygw[ dPqr SRomxI kmytI pu`jx qoN pihlW jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI kmytI bwbw dXw isMG jI surisMG qrnw dl ibDI cMd sMprdw vwilAW dw hwl-cwl pu`Cx leI aunHW dy fyry surisMG ivKy gey[ bwbw dXw isMG jo fwktrW dy zyry ielwj nUM A`j id`lI ivKy ljwieAw igAw hY[ jQydwr Avqwr isMG ny bwbw dXw isMG jI dI jld syhqXwbI qy cVHdI klw dI kwmnw kIqI[ aunHW ikhw ik hr syvw leI AsIN bwbw jI dy nwl hW[ ies mOky aunHW dy nwl s.idljIq isMG bydI qy s.prmjIq isMG sroAw mIq sk`qr, bwbw nwhr isMG swD jI, bwbw srUp isMG, Aqy s.prmjIq isMG mYnyjr gurduAwrw bIV bwbw bu`Fw jI sn[

id`lI is`K gurduAwrw pRbMDk kmytI dIAW coxW sbMDI p`qrkwrW v`loN pu`Cy svwlW dw juAwb dyNidAW aunHW ikhw ik id`lI gurduAwrw coxW dw eyjMfw qW pwrtI pRDwn s.suKbIr isMG isMG bwdl hI rlIz krngy[ aunHW ikhw ik srnw BrwvW v`loN kmytI qy kwbj rihMidAW gurU Gr dI jmIn jwiedwd Aqy gurduAwrw bwlw swihb nUM vycx dI koiSS kIqI sI, pr AdwlqI dKl kwrn ieh sB kuJ bcw ilAw igAw[ aunHW ikhw ik srnW BrwvW v`loN sInIAr mYNbrW nUM mIitMg ’c bulw ky Awpxy guMifAW rwhIN fwgW nwl ku`txw ikDr dw pRbMD hY[ skUlW/kwljW ’c vI bhuq qrs-Xog hwlq hY[

aunHW ikhw ik srnW BrwvW dIAW is`K BwvnwvW dy ault kwrvweIAW dw coxW ’c id`lI invwsI vot prcI rwhIN juAwb dyxgy, ies vwr srnw BrwvW dI hwr Av`C hY[ aunHW ikhw ik AsIN swP-suQrw qy gurmiq jugq Anuswr pwrdrSI sMgqI pRbMD id`lI kmytI ’c kwiem krWgy[ s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSn krn id`lI dIAW sMgqW dy Awaux sbMDI aunHW ikhw ik iksy vI SrDwlU nwl Byd-Bwv nhI[ aunHW ikhw ik s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSnW leI sMgqW dI v`DdI Awmd nUM mu`K r`KidAW hor srWvW dI auswrI kIqI jwvygI[

aunHW ikhw ik id`lI kmytI v`loN XwqrUAW dy nwmpur jo srW bxweI geI hY auh s`cKMf sRI hirmMdr swihb qoN bhuq dUr hY[ koeI vI XwqrU auQy nhI Tihrdw, auQy kyvl vpwrI vrg nUM hI shUlq hY XwqrU kyvl sRI hirmMdr swihb dy kol hI rihxw psMd krdy hn[

ies mOky s.dlmyG isMG K`tVw, s.rUp isMG sk`qr, s.mnjIq isMG qy s.mihMdr isMG AwhlI AYfI:sk`qr, s.hrBjn isMG mnwvW, s.suKdyv isMG BUrw kohnw qy s.ibjY isMG, s.prmjIq isMG sroAw mIq sk`qr, s.hrbMs isMG m`lI mYnyjr, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI, s.guirMdr isMG AYfI:mYnyjr Awid mOjUd sn[

 

jrmn dy sPIr mweIkl stynr ny s`cKMf sRI hirmMdr swihb m`Qw tyikAw
SRomxI kmytI v`loN dPqr pu`jx ’qy snmwinq
AµimRqsr-01 jnvrI- id`lI siQq jrnm dy sPIr mweIkl stynr ny AwpxI pqnI bIbI AYlzI nwl rUhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb m`Qw tyikAw qy s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy ieiqhws bwry fUMGI idlcspI nwl jwxkwrI pRwpq kIqI[ auh lMgr sRI gurU rwmdws jI ivKy vI gey ij`Qy aunHW ny lMgr syvw kIqI qy lMgr pRQw bwry jwxkwrI pRwpq krky byh`d pRBwivq hoey[
auprMq s. dlmyG isMG K`tVw sk`qr SRomxI kmytI gurduAwrw pRbMDk kmytI nUM imlx aunHW dy dPqr pu`jy s. K`tVw v`loN aunHW nUM jI AwieAW kihMidAW s`cKMf sRI hirmMdr swihb dI qsvIr, isropwE qy ieiqhwsk ikqwbW dw sYt dy ky snmwinq kIqw[ mweIkl stynr ny SRomxI kmytI v`loN imly ipAwr siqkwr bdly s. dlmyG isMG K`tVw sk`qr SRomxI kmytI dw DMnvwd kIqw[
ies mOky pblIistI ivBwg dy ieMcwrj s. kulivMdr isMG rmdws, sUcnw AiDkwrI s. jsivMdr isMG qy s. Amrqpwl isMG, s. suKbIr isMG pI.ey. Awid mOjUd sn[

 

sRI gurU rwmdws hspqwl cwtIivMf gyt ivKy mrIzW dI dyh Arogqw leI sRI AKMf pwT swihb jI dy Bog puAwey
AµimRqsr-01 jnvrI- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn qy cyArmYn sRI gurU rwmdws cYrItybl tr`st jQydwr Avqwr isMG dI AgvweI hyT c`l rhy sRI gurU rwmdws hspqwl nzdIk gurduAwrw bwbw dIp isMG jI ShIdW (cwtIivMf gyt) dy smUh stwP v`loN fw. bljIq isMG ieMcwrj mYfIkl suipRtYNfYNt dI Xog AgvweI ‘c nvyN swl dI Awmd mOky mrIzW dI dyh Arogqw smu`cI mwnvqw qy ieMstIicaUt dI qr`kI leI sRI AKMf pwT swihb jI dy Bog puAwey[ BweI kmljIq isMG hzUrI rwgI s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy jQy v`loN ielwhI bwxI dy kIrqn duAwrw sMgqW nUM inhwl kIqw igAw[
ies mOky jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI qy cyArmYn sRI gurU rwmdws cYrItybl tr`st v`loN fw. ArivMdrpwl isMG (ey.pI.) AYfISnl sk`qr tR`st ny smu`cy mYfIkl qy pYrw mYfIkl stwP nUM nvyN swl dI vDweI idMdy hoey ikhw ik fwktrI pySw bhuq hI mh`qvpUrn hY qy swnUM hryk mrIz dI dyK-Bwl pUrI lgn qy imhnq nwl krnI cwhIdI hY[ aunHW ikhw ik sRI gurU rwmdws ieMstIicaUt AwpxIAW byhqr syvwvW sdkw imAwrI pulWGw pu`t irhw hY[ aunHW ikhw ik AYm.bI.bI.AYs., bI.AYs.sI. nrisMg, jI.AYn.AYm. dy ividAwrQIAW nUM smyN dy hwxI bxwaux leI ieMstIicaUt v`loN imAwrI iv`idAw pRdwn kIqI jw rhI hY[
fw. ey.pI. isMG ny ikhw ik ijQoN qIk mrIzW dy ielwj dw svwl hY bhuq swry sQwnk hspqwlW nwloN sRI gurU rwmdws hspqwl v`loN mrIzW nUM bhuq G`t Krcy qy byhqr ielwj muh`eIAw krvwieAw jw irhw hY qy A`j nvyN swl dI Awmd mOky mrIzW dI dyh Arogqw qy smu`cI mnu`Kqw dI suK-SWqI qy sRI gurU rwmdws ieMstIicaUt AwP mYfIkl swieMsz AYNf rIsrc dI hor qr`kI leI DMn DMn sRI gurU gRMQ swihb jI dw Et Awsrw lYNidAW sRI AKMf pwT swihb jI dy Bog puAwey gey hn[ ies mOky s. hrBjn isMG mnwvW qy s. suKdyv isMG BUrw kohnw mIq sk`qr SRomxI kmytI, s. kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg SRomxI kmytI, fw. crnjIq isMG b`l ipRMsIpl sRI gurU rwmdws fYNtl kwlj, fw. gIqw Srmw ipRMsIpl/fwierYktr sRI gurU rwmdws ieMstIicaUt AwP mYfIkl swieMsz AYNf rIsrc v`lw, fw. jMg bhwdr isMG ieMcwrj bl`f bYNk, fw. rUbInw qulI sonI sInIAr rYzIfYNt, fw. pMkj gupqw, fw. sunIl cwvlw qy fw. ikrn rwE AYsosIeyt pRoPYsr, fw. srbjIq isMG, fw. mnmohn isMG, fw. gurpRIq isMG, fw. hirMdrpwl isMG, fw. munIS cWfy, fw. sunIl cOhwn, fw. rwKI srIn, fw. mInU AroVw qy fw. rInw sUd swry AisstYNt pRoPYsr qoN ielwvw dPqrI stwP qy mrIzW dy vwrs Awid mOjUd sn[

 

ieMglYNf invwsI s.divMdr isMG iSMdI ny ‘s`cKMf sRI hirmMdr swihb’ m`Qw tyikAw s.dlmyG isMG K`tVw ny snmwinq kIqw
AµimRqsr-28 dsMbr- ieMglYNf dy Sihr lMfn invwsI s.divMdr isMG iSMdI ny AwpxI Drm supqnI bIbI kulivMdr kOr qy hor pirvwrk mYNbrW nwl ruhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb m`Qw tyikAw, auprMq s.dlmyG isMG K`tVw sk`qr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI nUM imlx leI d&qr SRomxI kmytI pu`jy[ s.K`tVw ny auhnW nUM jI AwieAW kihMidAW s`cKMf sRI hirmMdr swihb dI qsvIr qy isropwE dy ky snmwinq kIqw[
ijkrXog hY ik mhWrwjw dlIp isMG dy v`fy spu`qr qy Syry pMjwb mhWrwj rxjIq isMG dy poqry vYktr AYlbrt dlIp isMG dI 12 bor dI porfyA AYNf sMnz kMpnI dI bMdUk jo sn 1881 ’c bxI qy 131 swl purwxI hY, ibRitS srkwr v`loN bIqy swl inlwm kIqI geI sI[ s.divMdr isMG iSMdI lMfn invwsI ny pMjwbIAW dI ies Axmu`lI inSwnI nUM bolI dy ky 12350 pONf (10 l`K rupY) ’c KrIidAw[
s.divMdr isMG iSMdI ny d`isAw hY ik Syry-pMjwb mhWrwjw rxjIq isMG dy pooqry dI ies bMdUk nUM hor vI keI gory KrId krn dy cwhvwn sn pr myrI idlI qmMnw sI ik pMjwbIAW dI ieh Axmu`lI bMdUk KrId kIqI jwxI jrUrI hY[ aunHW ikhw ik byS`k ieh bMdUk 131 swl purwxI hY pr ies dI sWB sMBwl qoN ieMJ jwpdw hY ik ijvyN huxy hI bxI hovy[
aunHW ikhw ik s.dlmyG isMG K`tVw nwl g`lbwq kIqI hY qy jldI hI knUMnI pRikirAw mukMml krky kuJ smyN leI ieh bMdUk ruhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb ivKy ilAWdI jwvygI[ aunHW ikhw ik is`K ieiqhws nwl sbMDq mhWrwjw rxjIq isMG dI kursI dI jykr ibRitS srkwr ny inlwmI kIqI qW hr hwlq ’c auh kurSI dI kImq qwr ky auh vI sRI hirmMdr swihb ilAwaux nUM pihl dyxgy[ aunHW ikhw ik ieiqhwsk vsqUAW nUM KRIdxW auh Awpxw suBwg smJdy hn qy QoVw smW pihlW auhnW ny aulMipk KyfW mOky vrlf Pyms ‘aulMipk imSwl’ vI KRIdI hY[
s.divMdr isMG iSMdI ny SRomxI kmytI v`loN imly ipAwr, siqkwr bdly s.dlmyG isMG K`tVw sk`qr SRomxI kmytI dw DMnvwd kridAW ikhw ik Awp jI dI ingrwnI hyT SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dI swbq sUrq kb`fI iKfwrIAW dI tIm ivdySI DrqI qy iKc dw kyNdr hY qy SRomxI kmytI v`loN nOjvwnW nUM sWBx dw jo ivSyS auprwlw kIqw hY auh bhuq hI SlwGwXog hY[ aunHW ikhw ik auh jldI hI ieMglYNf dI DrqI qy kb`fI mYc krvwauxgy qy SRomxI kmytI dI kb`fI tIm nUM s`dw dyxgy[
ies mOky s.idljIq isMG bydI mIq sk`qr, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, bwbw hrI dyv isMG eIswpur, s.sMqoK isMG muhwr, s.sqnwm isMG Awid mOjUd sn[

 

jQydwr pRym isMG lwlpurw dI qsvIr 24 dsMbr nUM kyNdrI is`K Ajwieb Gr ivc l`gygI
AµimRqsr-22 dsMbr- SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy swbkw pRDwn jQydwr pRym isMG lwlpurw dI qsvIr s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy kyNdrI is`K Ajwieb Gr ’c 24 dsMbr nUM dupihr 2:00 vjy lgweI jwvygI[
dPqr SRomxI kmytI qoN jwrI pRY~s irlIz ivc jwxkwrI idMidAW d`isAw hY ik jQydwr pRym isMG lwlpurw v`loN is`KI nUM pRPu`lq krn leI kIqIAW syvwvW nUM snmuK r`KidAW SRomxI kmytI dI AMiqRMg kmytI v`loN PYslw kIqw hY ik jQydwr pRym isMG lwlpurw dI qsvIr s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy kyNdrI is`K Ajwieb Gr ivc lgweI jwvygI[ izkrXog hY ik jQydwr lwlpurw 1955 ’c mYNbr SRomxI kmytI bxy qy 1958 ’c pRDwn SRomxI kmytI bxy[ ieh 1960 qIk pRDwn SRomxI kmytI rhy Aqy aus qoN bwAd ieh 1965 qIk bqOr mYNbr rhy[ jQydwr lwlpurw dubwrw iPr 1979 qoN 1996 qIk mYNbr SRomxI kmytI rhy ies dOrwn ienHW v`loN bhuq swry Dwrimk smwgm krvwey gey qy is`K sMgqW nUM KMfy bwty dI phul (AMimRq dI dwq) v`l pRyirq kIqw[ s. lwlpurw SRomxI AkwlI dl vloN qrnqwrn qoN mYNbr pwrlImYNt qy ivDwiek vI rhy hn[ is`K kOm pRqI aunHW v`loN kIqI lMmI syvw nUM mu`K r`Kdy hoey 24 dsMbr nUM sRI hirmMdr swihb dy kyNdr is`K Ajwieb Gr ivc dupihr 2:00 vjy qsvIr lgweI jwvygI[ ies mOky sRI Akwl q^q swihb dy jQydwr isMG swihb igAwnI gurbcn isMG qoN ielwvw bwkI isMG swihbwn qy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI qy pirvwrk mYNbr hwzr hoxgy[

 

suprIm kort dy cIP jsits sRI kbIr s`cKMf sRI hirmMdr swihb nqmsqk hoey
AµimRqsr-17 dsMbr- Bwrq dI suprIm kort dy cIP jsits jnwb Alqms kbIr ny ie`k j`jW qy sInIAr vkIlW dy vPd nwl s`cKMf sRI hirmMdr swihb ivKy nqmsqk hoey[ aunHW ny sRI hirmMdr swihb dI mrXwdw Aqy ieiqhws sbMDI pUrI idlcspI nwl jwxkwrI pRwpq kIqI[
auprMq sRI drbwr swihb dy sUcnw kyNdr ivKy SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG v`loN s.idljIq isMG bydI mIq sk`qr qy s.BgvMq isMG isAwlkw mYNbr SRomxI kmytI ny aunHW nUM jI AwieAw ikhw qy s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy sunihrI mwfl, Swl qy isropwE nwl snmwinq kIqw[ cIP jsits sRI kbIr ny ikhw ik sRI hirmMdr swihb Awqimk sWqI dw Gr hY[ mYN jd vI AMimRqsr AwauNdw hW, myrw AiDAwqmk qjrbw hY, ieQy Awaux nwl ihrdw swP qy iqRpq ho jWdw hY[ aunHW nwl Awey pMjwb AYNf hirAwxw hweIkort dy cIP jsits sRI Arjn kumwr sIkrI, suprIm kort dy j`j sRI fI.ky. jYn qoN ielwvw pMjwb AYNf hirAwxw hweIkort dy s.jsbIr isMG, sRI hymMq gupqw, sRI sq pRkwS bMgV Awid nUM vI snmwinq kIqw igAw[ ies smyN AYfvokyt s.isAwlkw qoN ielwvw s.mMgl isMG AYfvokyt, s.guirMdr isMG AYfI:mYnyjr, s.gurbcn isMG pI.Awr.E., s.hrpRIq isMG sUcnw AiDkwrI Awid mOjUd sn[

 

gurduAwrw sRI PqihgVH swihb ivKy Coty swihbjwidAW dw ShIdI joV myl 25,26,27 qy 28 dsMbr nUM- jQy.Avqwr isMG
AµimRqsr-17 dsMbr- jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny ikhw hY ik srbMs dwnI ipqw sRI gurU goibMd isMG jI mhWrwj dy Coty lKqy ijgr bwbw jorwvr isMG jI qy bwbw Pqih isMG jI dI ShIdI nUM smripq swlwnw joVmyl gurduAwrw sRI PqihgVH swihb ivKy SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN hr swl dI qrHW ies vwr vI sMgqW dy sihXog nwl 25,26,27 qy 28 dsMbr nUM pUrI SrDw Bwvnw nwl mnwieAw jwvygw[
ieQoN jwrI pRYs rlIz ’c jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik Coty swihb jwidAW dy ShIdI joVmyl mOky gurduAwrw sRI PqihgVH swihb ivKy nqmsqk hox Awaux vwlIAW sMgqW nUM koeI muSikl nhI Awaux idqI jwvygI qy bIqy idnI aunHW Kud swry pRbMDW dw jwiejw ilAw qy ij`Qy ikqy koeI Gwt sI aus nUM qurMq mukMml krn leI mYnyjr gurduAwrw sRI PqihgVH swihb nUM hdwieqW id`qIAW geIAW hn[ aunHW ikhw ik 26 dsMbr nUM dIvwn tofr m`l hwl ivKy Dwrimk dIvwn SurU hoxgy ijs iv`c pMQ pRisD rwgI FwfI, kvISr, kvIjn kQw kIrqn qy bIr-rsI vwrW rwhIN sMgqW nUM inhwl krngy[ 27 dsMbr nUM svyry 9.00 vjy gurduAwrw sRI PqihgVH swihb qoN gurduAwrw sRI joqI srUp qIk ivSwl ngr kIrqn AXoijq kIqw jwvygw[ Coty swihbjwidAW dI ShIdI nUM smripq joV myl mOky gurduAwrw sRI PqihgVH swihb ivKy l`KW sMgqW m`Qw tyk ky ShIdW nUM SrDw qy siqkwr ByNt krngIAW[

 

sYNfI hu`k AyYlImYNtrI skUl AmrIkw ’c vwpirAw golI kWf vYihSIAwnw kwrvweI- jQydwr Avqwr isMG
AµimRqsr-17 dsMbr- jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny bIqy idnI AmrIkw ’c knyYktIk`t dy sYNfI hu`k AyYlImYtrI skUl ’c dirMdy v`loN AMnyvwh golIAW clw ky 20 b`icAW smyq kul 26 lokW nuUM mOq dy Gwt auqwrn vwlI idl kMbwaU Gtnw qy gihrw du`K pRgt kridAW ies nUM vihSIAwnW kwrvweI krwr idqw hY qy mwry gey b`icAW qy skUl stwP dy pirvwrW nwl idlI hmdrdI dw pRgtwvw kIqw hY[
ieQoN jwrI pRYs rlIz ’c jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik ieho ijhI mMd BwgI Gtnw nUM AMjwm dyx vwly lokW dw koeI Drm nhIN huMdw qy AwpxI ibmwr mwniskqw kwrn Boly Bwly b`icAW qy ibnHW kwrn golIAW clw ky auhnW nUM mOq dy Gwt auqwrnW kyvl vihSI dirMdgI qy buJidlI kwrvweI hY[ aunHW ikhw ik byS`k Gtnw nUM AMjwm dyx vwlw dirMdw Ku`d vI mwirAw igAw hY[ pr ies Gtnw dI ijMnI inMdw kIqI jwvy QoVI hY[ aunHW AmrIkw ’c v`sdy is`K BweIcwry nUM ikhw hY ik pIVq pirvwrW dI hr qrHW nwl v`D qoN v`D mdd kIqI jwvy[
aunHW AmrIkI pRswSn nUM ApIl kIqI hY ik skUlW iv`c hiQAwr lY ky jwx qy mukMml pwbMdI hoxI cwhIdI hY[ skUl pRSwSn nUM vI cwhIdw hY ik skUl dy myn gyt qy hiQAwr jmW kIqy jwx qy cMgI qrHW pu`C-pRqIq auprMq hI skUl AMdr jwx dI iejwjq id`qI jwxI cwhIdI hY[

 

AMqr-rwStrI sMsQw XU.AYn.AYc.Awr.sI. v`loN dsqwr sbMDI PrWs srkwr dy PYsly nUM AwXog krwr dyxw is`K BweIcwry leI v`fI rwhq- jQy.Avqwr isMG
pRDwn mMqrI kUtnIqk dbwA pw ky PYslw lwgU krvwaux
AµimRqsr-15 dsMbr- jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny XUnweItf nySnj ihaumn rweIts kmytI v`loN dsqwr sbMDI PrWs srkwr ivruD id`qy PYsly nwl is`K BweIcwry nUM v`fI rwhq imlI d`isAw hY[

ieQoN jwrI pRYs rlIz ’c jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik skUlW ’c is`K b`icAW dy pgVI (dsqwr) bMn ky skUl Awaux qy auQy rih rhy is`K BweIcwry dy lokW nUM pgVI bgYr vwl ip`Cy krky Awpxy AYNfttIkwrf bnvwaux qy pwsport rInIE krvwaux vrgy mwnvI kdrW kImqW ivru`D id`qy AwdySw bwAd PrWs srkwr dy ies PYsly ivru`D auQoN dy vsnIk is`K BweIcwry qoN ielwvw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI qy ivdySw ’c vsdy is`K BweIcwry ny iq`Kw ivroD kIqw sI[ SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny PrWs srkwr dy ies PYsly nUM mwnvIN kdrW kImqW dy ault d`sidAW smyN-smyN dyS qy auQoN dI srkwr nwl ilKw-pVI krky is`KW nwl ho rhI D`kySwhI nUM Kqm krn qy ies mwmly nUM pihl dy ADwr qy h`l krn leI ikhw sI[ ivdySW ’c bYTy is`K BweIcwry dy lokW ny vI ies Dwrimk qy Ain`KVvyN AMg pgVI (dsqwr) bMnx qy lweI pwbMdI ivru`D AdwlqW dw shwrw ilAw qy swl 2008 iv`c PrWs ivru`D ieh kys XUnweItf nySnj ihaUmn rweIts kmytI pws lY gey[ ijs ny ies kys nUM gMBIrqw nwl ivcwr ilAw qy ieh svIkwirAw ik PrWs srkwr dw pgVI ivru`D PYslw is`KW dy Dwrimk qy mwnvI AiDkwrW dI aulMGxw hY[ jdoN ik isvl qy rwjnIqk AiDkwr AMqr-rwStrI smJOqy rwhIN sur`iKAq hn qy PrWs nUM vI aus dy pwbMD rihxw cwhIdw hY[

jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik XU.AYn.AYc.Awr.sI. v`loN dsqwr sbMDI id`qy PYsly nwl dyS qy ivdySW ’c bYTy is`K BweIcwry dy lokW iv`c KuSI mihsUs kIqI jw rhI hY[ aunHW ikhw ik PrWs srkwr nUM cwhIdw hY ik is`KW dy zjbwqW dI kdr kridAW ies PYsly qy Aml kry qy ies nUM suihrdqw nwl lwgU kry[ aunHW dyS dy pRDwn mMqrI mwxXog fwktr mnmohn isMG nUM vI ApIl kIqI hY ik dsqwr sbMDI XU.AYn.AYc.Awr.sI. v`loN id`qy PYsly nUM PrWs srkwr qy kUtnIqk dbwA pw ky lwgU krvwaux[

 

bIbI nirMjx kOr dy Akwl clwxy qy jQydwr Avqwr isMG ny A&sos dw iezhwr kIqw
AµimRqsr-14 dsMbr- dmdmI tkswl dy 13vyN muKI sMq igAwnI krqwr isMG Kwlsw iBMfrwvwly dI Drm supqnI, Amr ShId BweI AmrIk isMG pRDwn Awl ieMfIAW is`K stUfYNt PYfrySn qy BweI mnjIq isMG sInIAr mIq pRDwn SRomxI AkwlI dl bwdl qy pMjwb srkwr ’c cyArmYn pyfw dy siqkwr Xog mwqw bIbI nirMjx kOr dy sMKyp ibmwrI ip`CoN Akwl clwxy qy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny BweI mnjIq isMG nwl fUMGy A&sos dw iezhwr kridAW idlI hmdrdI dw pRgtwvw kIqw[

ieQoN jwrI pRYs rlIz ’c jwxkwrI dyNidAW d`isAw ik bIbI nirMjx kOr jI ipCly kuJ idnW qoN ibmwr hox krky jyry ielwj sRI gurU rwmdws hspqwl v`lw ivKy dwKl sn[ auh bIqI rwq qkrIbn 9.30 vjy Akwl clwxw kr gey[ aunHW dy Akwl clwxw kr jwx bwry pqw c`lidAW hI jQydwr Avqwr isMG ny BweI mnjIq isMG nwl tYlIPUn krky du`K pRgt kridAW idlI hmdrdI dw pRgtwvw kIqw[ aunHW ikhw ik BweI mnjIq isMG sMq krqwr isMG iBMfrw vwilAW dy spu`qr qy Amr ShId BweI AmrIk isMG dy Brw hox krky ivrsy ivcoN guris`KI dI guVqI dy DwrnI hn[ iehnW dI siqkwr Xog mwqw bIbI nirMjx kOr jI pUrn guris`K, inqnymI qy Dwrimk ibrqI dy mwlk sn[ aunHW dy Akwl clwxy nwl pirvwr Aqy sunyhIAW nUM nw pUrw hox vwlw Gwtw ipAw hY[ aunHW ikhw ik Ardws hY ik siqgurU jI ikRpw krn, bIbI jI nUM Awpxy crnW ’c invws bKSx ipCy pirvwr qy sunyhIAW nUM bl pRdwn krn[

 

eIrwn dy Kyf mMqrI fw: muhMmd AbwsI ny vPd smyq s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSn kIqy
jQydwr Avqwr isMG v`loN in`Gw svwgq
AMimRqsr: 13 dsMbr- eIrwn dy Kyf mMqrI fw:muhMmd AbwsI ny Awpxy 5 mYNbrI vPd mohisn pwk prvwr id`lI siQq eIrwn dy sPIr, s.pI.AYs. cMfok AYn.Awr.AweI. vweIs pRDwn qy mYNbr Bwrq-eIrwn cYNbr AwP kwmrs qy ieMfstrIz sRI jwPrI milk ieMtrnYSnl ApyAr fwierYktr minstr AwP sports qy XUQ ApyAr, sRI seIAd mihmUd husYnI ibaUro cIP ieMfIAw (AweI.Awr.AweI.bI. ieslwimk) nwl s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSn kIqy Aqy is`K Drm qy ieiqhws sbMDI fUMGI idlcspI nwl jwxkwrI hwsl kIqI[

SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRbMDkI blwk ivKy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny auhnW dw in`Gw svwgq kIqw qy do dySW dy DrmW sbMDI AwpsI ivcwr crcw kIqI[ eIrwn dy Kyf mMqrI fw:muhMmd AbwsI ny ikhw ik swfI ieh Xwqrw is`KW nwl gUMVy sbMD kwiem krn dw mUl mnorQ hY[ AsIN cwauNdy hW ik is`K eIrwn iv`c v`D qoN v`D kwrobwr krn qy auhnW nUM eIrwn srkwr hr qrHW dw sihXog dyvygI[ aunHW ikhw ik eIrwn srkwr v`loN mh`qvpUrn PYslw kridAW is`K nOjvwnW nUM eIrwn AwrmI ’c ivSyS Cot dy ky BrqI kIqw jw irhw hY[ auhnW SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG nUM eIrwn Awaux dw s`dw vI id`qw[

jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny ies vPd nUUM jI AwieAw kihMidAW ikhw ik eIrwn ’c v`sdy is`K BweIcwry nUM is`K Drm dy rIqI irvwjW Anuswr AnMd kwrj qy b`icAW dy nwm is`K vjoN hI drz krn dI Ku`l id`qI jwvy qy is`KW dy AnMd kwrj nUM mwnqw id`qI jwvy[

eIrwn dy vPd nwl Awey s. pI.AYs. cMfok AYn.Awr.AweI dy vweIs pRDwn qy mYNbr AwP ieMfIAw eIrwn cYbr AwP kwmrs ieMfstrIj ny pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG nUM d`isAw ik eIrwn ’c rihx vwly is`K jdoN Bwrq Awaudy hn qW auhnW nUM BwrqI vIjy sbMDI drpyS muSklW dw swhmxw krnw pYNdw hY qy ies msly dw h`l krn sbMDI bynqI kIqI[ jQydwr Avqwr isMG ny auhnW nUM ivSvws dvwieAw ik auhnW dIAW swrIAW mMgW bwry pRDwn mMqrI fw:mnmohn isMG nwl g`lbwq kIqI jwvygI[

jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny eIrwn dy Kyf mMqrI mwxXog fwktr muhMmd AbwsI nUM s`cKMf sRI hirmMdr swihb dI sunihrI qsvIr, isropwE qy Dwrimk pusqkW dw sYt dy ky snmwinq kIqw[

ies mOky s.rijMdr isMG mihqw AMiqRMg mYNbr, s.surjIq isMG iB`tyivMf mYNbr SRomxI kmytI, s.dlmyG isMG K`tVw, s.rUp isMG qy s.qrlocn isMG sk`qr, s.idljIq isMG bydI, s.prmjIq isMG sroAw, s.suKdyv isMG, s.blivMdr isMG jOVwisMGW, s.hrBjn isMG mnwvW, s.ibjY isMG, s.rxjIq isMG swry mIq sk`qr, s.hrbMs isMG m`lI mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, s.pRIqpwl isMG AYl.ey., s.hrimMdr isMG mUDl suipRMtYNfYNt, s.mlkIAq isMG bihVvwl s/suipRMtYNfYNt, s.jsivMdr isMG s/suprvweIjr ivdyS ivBwg, s.bKqwvr isMG AYs.fI.AYm. qy s.prmjIq isMG gurwieAw nYb qihsIldwr mOjUd sn[

 

jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI kmytI ny ieMglYNf dI kb`fI tIm dy au~p-kpqwn gurdyv isMG gopI nUM snmwinq kIqw
is`K ieiqhws nUM rUp-mwn krdI AYnImySn iPlm dI sI.fI. lok Arpx kIqI
AMimRqsr: 13 dsMbr- ieMglYNf dI kb`fI tIm dy au`p-kpqwn qy ivSv pRis`D iKfwrI gurdyv isMG gopI ny Awpxy swQIAW smyq s`cKMf sRI hirmMdr swihb m`Qw tyikAw[ auprMq SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG dy dPqr aunHW nUM imlx vwsqy pu`jy[ jQydwr Avqwr isMG ny gurdyv isMG nUM scKMf sRI hirmMdr swihb dI qsvIr qy isropwE dy ky snmwinq kIqw[

Bwrq ivc bIqy idn ho rhy vrlf k`p kb`fI iv`c Bwg lYx phuMcI ieMglYNf dI tIm dy aup-kpqwn gurdyv isMG gopI s`cKMf sRI hirmMdr swihb AMimRqsr ivKy siqgurU dw Sukrwnw krn pu`jy[ pMjwb dy ijlHw huisAwrpur dy jMmpl ieMglYNf dI tIm dy aup-kpqwn gurdyv isMG gopI ny Syry pMjwb kb`fI kl`b kYlyPornIAW v`loN kb`fI Kyfx dy nwl-nwl post gRyjUeySn dI ifgrI Kwlsw kwlj jlMDr qoN pRwpq kIqI[ cMgy ryfr (DwvI) vjoN jwxy jWdy gurdyv isMG gopI ipCly krIb 6-7 swl qoN ieMglYNf dw p`kw vsnIk bxky sloA kb`fI kl`b v`loN Kyf irhw hY qy hux lgwqwr qIsrI vwr pMjwb srkwr v`loN krvwey jw rhy prlz vrlf kb`fI k`p ‘c KyfidAW ieMglYNf dI aup kpqwnI inBw irhw hY[

ieMglYNf dI tIm dy aup-kpqwn ny jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN imly ipAwr bdly DMnvwd kridAW ikhw ik pRDwn swihb ny hmySw hI kb`fI tIm dy iKfwrIAW dy isr ‘qy h`Q r`iKAw hY qy kdy vI iksy iKfwrI nUM koeI muSkl nhIN Awaux id`qI[ gurdyv isMG gopI ny ikhw ik SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny s.dlmyG isMG K`tVw sk`qr SRomxI kmytI dI AgvweI ’c kyswDwrI kb`fI tIm bxweI hY jo is`KW leI mwx vwlI g`l hY qy ies tIm dy do iKfwrI Bwrq dI kb`fI tIm ’c Kyf rhy hn, ies nwl smu`cy nOjvwnW iv`c ieh sunyhw igAw hY ik swbq sUrq rih ky niSAW qoN rihq kb`fI KyfI jw skdI hY[

iesy qrw iPlm inrmwqw mInwr mlhoqrw qy mnpRIq isMG sihgl v`loN is`K ieiqhws nUM rUp-mwx krdI AYnImySn iPlm ‘kOfw’ jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny Awpxy dPqr qoN lok Arpx kIqI[

ies mOky s.bwvw isMG gumwnpurw qy s.surjIq isMG iB`tyivf mYNbr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI, s.auNkwr isMG sInIAr AkwlI AwgU, s.dlmyG isMG K`tVw, s.qrlocn isMG qy s.rUp isMG sk`qr, s.mnjIq isMG qy s.mihMdr isMG AwhlI AYfI:sk`qr, s.idljIq isMG bydI, s.suKdyv isMG BuUrw kohnw, s.blivMdr isMG jOVw, s.ibjY isMG qy s.hrBjn isMG mnwvW mIq sk`qr, s.hrbMs isMG m`lI mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb, s.kulivMdr isMG rmdws ieMcwrj pblIistI ivBwg, s.hrimMdr isMG mUDl suipRMtYNfYNt, s.mlkIq isMG bihVvwl s/suipRMtYNfYNt, s.pRIqpwl isMG AYl.ey., s.jiqMdr isMG cIP-85, s.jsivMdr isMG s/suprvweIjr ivdyS ivBwg, sUcnw AiDkwrI s.srbjIq isMG, s.qijMdr isMG p`fw, fwktr guirMdr isMG l`kI, kb`fI iKfwrI AmndIp isMG Awid Swml sn[

 

bIbI hrbMs kOr suKwxw dy Akwl clwxy qy jQy:Avqwr isMG ny fUMGy du`K dw iezhwr kIqw
AMimRqsr: 5 dsMbr- bIbI hrbMs kOr suKwxw mYNbr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ipCly kuJ smyN qoN ibmwr hox krky Akwl clwxw kr jwx qy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny gihry du`K dw iezhwr kridAW pirvwr nwl hmdrdI pRgt kIqI[ aunHW ikhw ik swfy koloN ie`k imhnqI, nyk idl, swaU suBwA, Dwrimk ibrqI qy guris`KI dw jzbw r`Kx vwlI pMQ pRsq bIbI dy Akwl clwxy nwl kdy nw pUrw hox vwlw Gwtw ipAw hY[ aunHW dy Akwl clwxy dI ^br suxidAW hI dPqr SRomxI kmytI AMdr sog dI lihr PYl geI Aqy dPqr bMd kr id`qy gey[

jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik bIbI hrbMs kOr suKwxw hlkw rweykot qoN pihlI vwr mYNbr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI 1996 ’c bxy qy audoN qoN lgwqwr syvw inBw rhy hn[ aunHW SRomxI AkwlI dl dy ie`k nyk ispwhI vjoN qndyhI nwl syvw inBweI[ aunHW v`loN kIqIAW syvwvW nUM pMQ hmySW Xwd r`Kygw[ jQydwr Avqwr isMG ny bIbI hrbMs kOr suKwxw dy pirvwr nwl hmdrdI pRgt kIqI Aqy Akwl purK A`gy Ardws bynqI kIqI hY ik pRmwqmw ivCVI rUh nUM Awpxy crnW ’c invws bKSx ’qy pirvwr nUM Bwxw mMnx dw bl pRdwn krn[

 

iPlm sYNsr borf ‘swfw h`k’ iPlm qy lweI pwbMdI htwvy- jQy.Avqwr isMG
AMimRqsr: 4 dsMbr- jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny iPlm sYNsr borf nUM p`qr ilK ky ‘swfw h`k’ pMjwbI iPlm qy lgweI pwbMdI Kqm krn leI ikhw hY[

jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik SRomxI kmytI dy AiDkwrIAW dI kmytI bxweI geI sI[ ijs iv`c s.rijMdr isMG mihqw AMiqRMg mYNbr, s.rUp isMG sk`qr SRomxI kmytI, s.virAwm isMG swbkw sk`qr Drm pRcwr kmytI, s.idljIq isMG bydI mIq sk`qr kmytI mYNbr sn ’qy s.blivMdr isMG jOVw mIq sk`qr ies kmytI dy ko-AwrfInytr sn[ ies kmytI v`loN bIqy idn SRomxI kmytI dy pRbMDkI blwk ’c ies iPlm nUM fUMGweI nwl vyKx auprMq rIport mYnUM sONpI hY[ ijs Anuswr iPlm sYNsr borf nUM p`qr ilK ky iPlm qy lgweI pwbMdI nUM htwaux leI ikhw igAw hY[ aunHW ikhw ik dyS dI AzwdI leI 80% qoN v`D kurbwnIAW is`KW dIAW hn, jykr dyS iv`c is`KW nwl hoeI izAwdqI dw ijkr ies iPlm ’c hY qW ies dw mqlb glq nhIN k`Fxw cwhIdw[ ‘swfw h`k’ iPlm dy rlIz hox nwl lokW nUM AslIAq dw pqw l`gygw qy A`gy qoN ieho ijhIAW mwVIAW Gtnw nUM T`lH pvygI[ jykr iPlm iv`c koeI SbdwvlI qy ieqrwz hY qW aus nUM dUr krvw lYxw cwhIdw hY[ ies leI vwprIAW GtnwvW nUM rUpmwn krdI iPlm ‘swfw h`k’ rlIz hoxI cwhIdI hY, qy ies iPlm dy pRbMDkW nUM ieqrwzhIx srtIiPkyt dyxw cwhIdw hY[ ies iv`c iksy nUM koeI ieqrwz nhIN hoxw cwhIdw[

 

bRitS kolMbIAw dy iv`q mMqrI sRI mweIkl fI. jONg ny “s`cKMf sRI hirmMdr swihb” m`Qw tyikAw
AMimRqsr: 3 dsMbr- ibRitS kolMbIAw dy iv`q mMqrI sRI mweIkl fI.jONg ny s.guljwr isMG cImw swbkw mMqrI styt ibRitS kolMbIAw qy mYfm pYtI shoqw fwierYktr ieMfstrI AwP tryinMg AQwrtI ibRitS kolMbIAw nwl “s`cKMf sRI hirmMdr swihb” m`Qw tyikAw[ pMjwb srkwr v`loN mu`K pwrlImwnI sk`qr ‘ishq Aqy pirvwr BlweI’ fwktr nvjoq kOr is`DU vI auhnW dy nwl sn[ sRI mweIkl fI.jONg ny sUcnw AiDkwrI s.jsivMdr isMG pwsoN “s`cKMf sRI hirmMdr swihb” dy ieiqhws bwry jwxkwrI pRwpq kIqI[

“s`cKMf sRI hirmMdr swihb” dy sUcnw kyNdr ivKy SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI v`loN s.rUp isMG sk`qr, s.mnjIq isMG in`jI sk`qr pRDwn swihb qy s.hrbMs isMG mYnyjr s`cKMf sRI hirmMdr swihb ny sRI mweIkl fI.jONg dw in`Gw svwgq kridAW aunHW nUM “s`cKMf sRI hirmMdr swihb” dw mwfl qy isropwE dy ky snmwnq kIqw[

 

sRI gujrwl dI mOq ‘qy jQydwr Avqwr isMG v`loN gihry du`K dw pRgtwvw
AMimRqsr: 1 dsMbr- jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny auGy isAwsqdwn qy swbkw pRDwn mMqrI sRI ieMdr kumwr gujrwl dy idhWq ‘qy gihry du`K dw pRgtwvw kridAW ikhw ik dyS iek mhwn dUr-AMdyS qy bu`DImwn qoN s`Kxw ho igAw hY[
aunHW ikhw ik sRI gujrwl ividAwrQI jIvn ivc hI AwzwdI dy sMGrS ivc Swml ho gey sn, aunHW dy dUrAMdyS soc sdkw hI d`Kx eySIAweI dySW nwl suKwvyN sbMD kwiem hoey[ jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik auh Bwrq dy pihly pMjwbI pRDwn mMqrI bxy[ sRI gujrwl qy pMjwbIAW smyq smu`cy dyS nUM mwx sI[ aunHW dI mOq nwl dyS Aqy ivSyS qOr ‘qy pMjwb nUM v`fw Gwtw ipAw hY[

 

                                 

ieMcwrj pblIistI,
SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI[

 

 


Home | The SGPC | Disclaimer | sgpc.net improvement suggestion | Site Map | Contact | Download Fonts

Jathedar Avtar Singh, President.
S. Dalmegh Singh, Secretary.
The only Official Website of Shiromani Gurdwara Parbandhak Committee, Amritsar, Punjab, India.
© Copyright : S.G.P.C., Amritsar, Punjab, India.

Site Design & Hosted by SGPC